Topic icon

अभंग

0

सकाळच्या शुभेच्छा देण्यासाठी सुंदर अभंग निरूपणासह:

आपल्या दिवसाची सुरुवात सकारात्मक आणि आध्यात्मिक विचारांनी व्हावी, यासाठी संत तुकाराम महाराजांचा हा सुंदर अभंग आणि त्याचे निरूपण:

अभंग:

उठा उठा हो सकळिक, वाचे स्मरावा पांडुरंग |

त्याचे नाम घेता, महादोष जाती, पुण्य फळ पावती, त्रिलोकीचे ||

हरी उच्चारणी अनंत पापराशी, जातील थेट वैकुंठासी |

तुका म्हणे जागा, होईन आता, पंढरीनाथा, भेटीसाठी ||

निरूपण (अर्थ):

या अभंगातून संत तुकाराम महाराज आपल्याला सकाळी लवकर उठून परमेश्वराचे स्मरण करण्याचे महत्त्व सांगतात. हा अभंग आपल्याला दिवसाची सुरुवात सकारात्मक आणि आध्यात्मिक विचारांनी कशी करावी हे शिकवतो.

  • "उठा उठा हो सकळिक, वाचे स्मरावा पांडुरंग" – हे वाक्य आपल्याला आवाहन करते की, 'अहो सर्व लोकहो, उठा! आपल्या वाणीने (तोंडाने) पांडुरंगाचे (विठ्ठलाचे) स्मरण करा.' म्हणजेच, सकाळी उठल्याबरोबर भगवंताचे नामस्मरण करा, त्याच्या नामाचा जप करा.

  • "त्याचे नाम घेता, महादोष जाती, पुण्य फळ पावती, त्रिलोकीचे" – परमेश्वराचे नामस्मरण केल्याने आपले मोठे मोठे दोष (पापे) नाहीसे होतात आणि तिन्ही लोकांचे पुण्य आपल्याला मिळते. याचा अर्थ असा की, भगवंताच्या नामस्मरणाने आपले मन शुद्ध होते, वाईट विचारांचा नाश होतो आणि आपल्याला अत्यंत पवित्र व शुभ फल प्राप्त होते.

  • "हरी उच्चारणी अनंत पापराशी, जातील थेट वैकुंठासी" – 'हरी' या नावाचा उच्चार केल्याने अनंत जन्मांची पापे दूर होतात आणि आपल्याला थेट वैकुंठाची (परमेश्वराच्या निवासस्थानाची) प्राप्ती होते. हे नामस्मरणाचे अपरंपार सामर्थ्य दर्शवते.

  • "तुका म्हणे जागा, होईन आता, पंढरीनाथा, भेटीसाठी" – संत तुकाराम महाराज म्हणतात की, 'मी आता जागा झालो आहे, पंढरीनाथाच्या (विठ्ठलाच्या) भेटीसाठी.' याचा अर्थ केवळ शारीरिक जागृती नाही, तर आध्यात्मिक जागृती होय. भक्ताचे मन भगवंताच्या भेटीसाठी (अनुभवासाठी) उत्सुक झाले आहे.

या अभंगातून संत तुकाराम महाराज आपल्याला सांगतात की, सकाळी उठल्याबरोबर परमेश्वराचे स्मरण करणे हे आपल्या दिवसाची सर्वोत्तम सुरुवात आहे. यामुळे आपले मन

उत्तर लिहिले · 11/1/2026
कर्म · 4820
0
प्रस्तुत प्रश्नातील अभंगाच्या ओळी या जगद्गुरू संत तुकाराम महाराज यांच्या भगवान श्रीकृष्णाच्या गोकुळातील रास क्रीडा आणि कृष्णा लिलांचे भक्ती पुर्ण वर्णन करणाऱ्या ओळी आहेत.

गोकुळातील या गौळणी या पुराणातील श्रुती होत्या, सर्व देव हे गोपाळ होते आणि ऋषी मुनी हे पशु - पक्षी, वृक्ष - वल्ली होते. या सर्वांनी भगवान कृष्णा बरोबरच पृथ्वीवर अवतार धारण केला होता.

"तुका म्हणे धन्य त्यांचा व्यभिचार, साधिलें अपार निजसुख",

या शेवटच्या ओळी आहेत. त्या अभंगाच्या सुरवातीच्या ओळी काही अशा प्रकारे आहेत.

हरिअंगसंगे हरिरुप झाल्या । बोलो विसरल्या तया सुखा ||

व्याभिचारभावे भोगिले अनंता । वर्तोनि असता घराचारी ||

सकळा चोरोनि हरि जया चित्ती । धन्य त्या नांदती तयामध्ये ||

उणे पुरे त्यांचे पडो नेदी कांही । राखे सर्वाठायी देव तया ।।

न कळे लाघव ब्रह्मादिकां माव । भक्तिभावे देव केला तैसा ||

तुका म्हणे त्यांचा धन्य व्याभिचार । साधिले अपार निजसुख ||

सदर अभंगाचा व्यवस्थित विवेचन केल्यास, सर्व गौळणी या कृष्णाच्या भक्तीरसात मध्ये एवढ्या डूबून गेल्या आहेत, की त्यांचे स्वतः चे काही अस्तित्व राहिले नाही. काया, वाचा, मने त्या भगवान श्रीकृष्णार्पण झालेल्या आहेत. त्यामुळे त्यांना भले - बरे, चांगले - वाईट असे काही कळत नाही. त्यांनी श्रीकृष्ण भक्तीचा जो अनुभव घेतला आहे, त्यामध्ये सर्व करता - धरता पृथ्वीचा पालन कर्ता तो एक जग्गजीवन आहे.

जे काय घडत आहे, ते फक्त भगवान श्रीकृष्णाच्या लीला मुळेच होत आहे, आणि तो सर्वव्यापी असल्याने प्रत्येक गोष्ट तोच करून घेत आहे. त्याच्या शिवाय वाऱ्याचे पान पण हलत नाही, त्यामुळे आम्ही जे काय करतो, ते प्रेम आणि भक्ती म्हणून करीत आहे. सर्व ब्रह्मामंडातील हालचाली त्याच्या मुळे होतात. आमच्या कडुन काही जरी घडले तर ती त्याची मर्जी आहे. याच संदर्भ देऊन संत जगद्गुरू तुकाराम महाराज सांगत आहे की व्यभिचार झाला तरी त्यातून कुठलेही कुकर्म न घडता, त्यातून पण आत्मिक सुख आणि स्वानंद मिळणार आहे.
उत्तर लिहिले · 22/4/2022
कर्म · 1850
3



ज्ञानेश्वर म. सार्थ गाथा, उपासना काण्ड. प्रकरण :-१ ले, रूपवर्णन अभंग १

रुप पाहता लोचनी । सुख झाले वो साजणी ॥१॥ तो हा विठ्ठल बरवा। तो हा माधव बरवा ॥२॥ बहुता सुकृताची जोडी । म्हणुनी विठ्ठलीं आवडी ॥३॥ सर्व सुखाचे आगर। बापरखुमादेविवर ॥४॥

अर्थ:-

ज्ञानेश्वर माऊली हे मनरुपी सखी त्या माझ्या इष्टदेवतेचे रुप मी पाहिले व मला सुख प्राप्त झाले. तो देव कोणी त्याला विठ्ठल म्हणते तर कोणी त्याला माधव म्हणते. माझा गतजन्माच्या सकृतामुळे तो देव विठ्ठल मला आवडायला लागला. असा तो सर्व सुखाचे भांडार असलेला तो मला माझे आईवडिलांमुळे प्राप्त झाला असे माऊली म्हणतात

अर्थ:-

 ज्ञानेश्वर माऊली म्हणतात की जेव्हा मी हे भौतिक रूप (रूप) माझ्या आध्यात्मिक दृष्टीने (सतगुरुंनी दिलेले) पाहिले तेव्हा आनंद प्रकट होतो. होय, होय, हाच तो विठ्ठल, हाच तो माधव जो परम सुंदर आहे. मागील जन्माच्या पुण्यांमुळे भगवंताचे हित झाले आहे. तो सर्व सुखांचा साठा आहे.




उत्तर लिहिले · 9/1/2022
कर्म · 121765
0

या अभंगात संतांना दिलेली विशेषणे खालीलप्रमाणे आहेत:

  • दयाळू: संत हे नेहमी लोकांवर दया करणारे असतात.
  • क्षमाशील: ते लोकांच्या चुका माफ करतात.
  • शांतीप्रिय: त्यांना शांती आवडते आणि ते नेहमी शांतता राखण्याचा प्रयत्न करतात.
  • निःस्वार्थी: संत स्वतःच्या फायद्याऐवजी इतरांच्या हिताचा विचार करतात.
  • प्रेमळ: ते सर्वांवर प्रेम करतात आणि त्यांना आपुलकीने वागवतात.
उत्तर लिहिले · 24/3/2025
कर्म · 4820
0

जनी म्हणे बा विठ्ठला जीवे न सोडी मी तुला ह्या ओळी संत जनाबाईंच्या अभंगातील आहेत. या ओळींचा अर्थ असा आहे की, जनी (जनाबाई) विठ्ठलाला (विष्णूला) म्हणतात की, "हे विठ्ठला, मी तुला माझ्या जीवापेक्षा जास्त जपणार आहे आणि कधीही सोडणार नाही." जनाबाई विठ्ठलावर त्यांची अनन्य भक्ती दर्शवतात.

अधिक माहितीसाठी, तुम्ही खालील लिंकला भेट देऊ शकता:

उत्तर लिहिले · 23/3/2025
कर्म · 4820
0

विवेक दर्पण हा संत एकनाथांनी लिहिलेला अभंग आहे.

अभंग:

ll जय जय सद्गुरु जगद्गुरु l चैतन्य सिंन्धु जग तारा ll
llVivek darpan विवेक दर्पण l दाखवी दुर्जन सज्जन ll
llVivek darpan विवेक दर्पण l भेद ichha इच्छा निरसन ll
ll एका जनार्दनी शरण l निवारण भव भय ll

अर्थ:

सद्गुरु जगद्गुरु यांचा जयजयकार असो. हे चैतन्य सिंधू जगाला तार. विवेक दर्पण दुर्जन आणि सज्जन यातील फरक दाखवतो. तसेच इच्छा आणि निराशेतील भेद सांगतो. एका जनार्दनी त्यांना शरण जाऊन भव म्हणजे संसारातील भय दूर करतो.

उत्तर लिहिले · 23/3/2025
कर्म · 4820
0
sure, here is a summary of both the abhangas by Gyaneshwar in your words in HTML format:

पहिला अभंग: (वृक्षवल्ली आम्हां सोयरे...)

या अभंगात, ज्ञानेश्वर महाराज निसर्गाशी असलेले आपले नाते स्पष्ट करतात. ते म्हणतात, झाडे, वेली, प्राणी, पक्षी हेच माझे नातेवाईक आहेत. निसर्गाच्या सानिध्यात त्यांना आनंद मिळतो, शांती मिळते. निसर्ग त्यांना प्रेम आणि आपुलकी देतो. म्हणून ते निसर्गालाच आपले सर्वस्व मानतात.

दुसरा अभंग: (आता कोठे धावे मन...)

या अभंगात, ज्ञानेश्वर महाराज आपल्या मनाला उपदेश करतात. ते मनाला सांगतात, "आता तू कुठे धावतोस? स्थिर हो. भगवंताच्या चरणी लीन हो. त्याच ठिकाणी तुला खरा आनंद मिळेल." ते मनाला सांसारिक मोह-माया सोडून देऊन आत्म-ज्ञानाकडे वळण्यास सांगतात.

उत्तर लिहिले · 23/3/2025
कर्म · 4820