कवयित्री आणि पर्यावरण कार्यकर्त्या सुगाथाकुमारी यांनी केरळमधील सायलेंट व्हॅली चळवळीत (Silent Valley Movement) अत्यंत महत्त्वाची आणि अग्रणी भूमिका बजावली.

त्यांनी केलेले प्रमुख कार्य खालीलप्रमाणे आहे:

• जनजागृती: सुगाथाकुमारी यांनी त्यांच्या कविता आणि लेखनातून सायलेंट व्हॅलीमधील जैवविविधतेचे आणि नैसर्गिक सौंदर्याचे महत्त्व लोकांपर्यंत पोहोचवले. प्रस्तावित जलविद्युत प्रकल्पामुळे होणाऱ्या पर्यावरणीय नुकसानीबद्दल त्यांनी लोकांना जागृत केले.
• प्रेरणादायी कविता: त्यांची 'मरथिनु स्तुती' (वृक्षाला वंदन) ही कविता सायलेंट व्हॅली चळवळीचे स्तोत्र बनली. या कवितेने लोकांना निसर्गाचे रक्षण करण्यासाठी भावनिक आवाहन केले आणि त्यांना चळवळीत सामील होण्यास प्रेरित केले.
• सक्रिय सहभाग: त्यांनी आंदोलने, सार्वजनिक सभा आणि जनजागृती मोहिमांमध्ये सक्रिय सहभाग घेतला. त्यांनी पर्यावरणाच्या रक्षणासाठी विविध स्तरांवर आवाज उठवला.
• राष्ट्रीय स्तरावर लक्ष वेधणे: सुगाथाकुमारी यांनी केरळच्या बाहेरही सायलेंट व्हॅलीचा मुद्दा उचलून धरला आणि राष्ट्रीय स्तरावरील पर्यावरणवादी, वैज्ञानिक आणि जनसामान्यांचे लक्ष या समस्येकडे वेधले.
• प्रकल्पाला विरोध: सायलेंट व्हॅलीमध्ये जलविद्युत प्रकल्प उभारण्याच्या सरकारच्या निर्णयाला त्यांनी जोरदार विरोध केला. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे आणि इतर पर्यावरणवाद्यांच्या सहकार्यामुळे अखेरीस हा प्रकल्प रद्द करण्यात आला.

थोडक्यात, सुगाथाकुमारी यांनी त्यांच्या काव्यात्मक आणि प्रभावी भाषेतून सायलेंट व्हॅलीच्या रक्षणासाठी मोठी जनमोहीम उघडली. त्यांच्या प्रयत्नांमुळेच सायलेंट व्हॅलीला राष्ट्रीय उद्यान म्हणून घोषित करण्यात आले आणि तेथील अद्वितीय पर्यावरणाचे संरक्षण झाले.