शालेय व्यवहाराप्रती जबाबदारी म्हणजे शाळा सुरळीत आणि प्रभावीपणे चालण्यासाठी तसेच विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी विविध घटकांनी (विद्यार्थी, पालक, शिक्षक आणि शालेय प्रशासन) पार पाडावयाची कर्तव्ये.

या जबाबदाऱ्या खालीलप्रमाणे विभागल्या जातात:

• विद्यार्थ्यांची जबाबदारी:
  • नियमितपणे शाळेत उपस्थित राहणे आणि वेळेवर पोहोचणे.
  • अभ्यासात लक्ष केंद्रित करणे, गृहपाठ पूर्ण करणे आणि वर्गात सक्रियपणे भाग घेणे.
  • शाळेचे नियम आणि शिस्त पाळणे.
  • शिक्षक आणि इतर विद्यार्थ्यांशी आदराने वागणे.
  • शाळेच्या मालमत्तेची काळजी घेणे आणि स्वच्छतेचे भान ठेवणे.


• पालकांची जबाबदारी:
  • मुलांना शाळेसाठी तयार करणे (गणवेश, पुस्तके, साहित्य).
  • मुलांच्या शिक्षणात रस घेणे, त्यांच्या प्रगतीकडे लक्ष देणे आणि गरज पडल्यास मदत करणे.
  • शाळेच्या संपर्कात राहणे, पालक-शिक्षक बैठकांना उपस्थित राहणे.
  • शाळेच्या नियमांना आणि उपक्रमांना सहकार्य करणे.
  • शालेय शुल्क आणि इतर देयके वेळेवर भरणे.


• शिक्षकांची जबाबदारी:
  • विद्यार्थ्यांना प्रभावीपणे शिकवणे आणि अभ्यासक्रम वेळेत पूर्ण करणे.
  • प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या शिकण्याच्या गरजा समजून घेणे आणि त्यांना योग्य मार्गदर्शन करणे.
  • विद्यार्थ्यांचे मूल्यमापन करणे आणि त्यांच्या प्रगतीचा अहवाल पालकांना देणे.
  • विद्यार्थ्यांसाठी एक सकारात्मक आणि सुरक्षित शिकण्याचे वातावरण निर्माण करणे.
  • शालेय नियमांचे पालन करणे आणि शालेय विकासात सक्रिय सहभाग घेणे.


• शालेय प्रशासनाची (मुख्याध्यापक आणि व्यवस्थापन) जबाबदारी:
  • शाळेतील शिक्षण प्रक्रिया प्रभावीपणे चालवण्यासाठी योग्य वातावरण निर्माण करणे.
  • अभ्यासक्रम आणि शैक्षणिक कार्यक्रमांचे नियोजन, अंमलबजावणी आणि पर्यवेक्षण करणे.
  • शिक्षक आणि इतर कर्मचाऱ्यांची नेमणूक करणे, त्यांना प्रशिक्षण देणे आणि त्यांचे काम तपासणे.
  • शाळेची आर्थिक व्यवस्था योग्यरित्या सांभाळणे.
  • शाळेची इमारत, सुविधा आणि संसाधने सुस्थितीत ठेवणे.
  • पालक आणि समाजासोबत चांगले संबंध राखणे आणि शाळेच्या विकासासाठी कार्य करणे.

या सर्व जबाबदाऱ्यांचे योग्य प्रकारे पालन झाल्यासच शाळा आपले उद्दिष्ट साध्य करू शकते आणि विद्यार्थ्यांचे भविष्य घडवू शकते.