न्यू लिब्रल थेरी ऑफ डेव्हलपमेंट savitar pane sapth kra?
तुम्ही दोन वेगवेगळ्या संकल्पनांबद्दल विचारले आहे:
- न्यू लिबरल थेअरी ऑफ डेव्हलपमेंट (New Liberal Theory of Development)
- सावरकरांनी (Savarkar) सप्त क्रांती (Sapt Kranti) - येथे 'सप्त क्रांती' ऐवजी 'सप्त शृंखला' हा शब्द अधिक योग्य आहे, ज्या सावरकरांनी मोडून काढण्याचे आवाहन केले होते.
या दोन्ही संकल्पना पूर्णपणे भिन्न आहेत आणि त्यांचा एकमेकांशी थेट संबंध नाही.
नियोलिबरल थेअरी ऑफ डेव्हलपमेंट (Neoliberal Theory of Development)
नियोलिबरलिझम (Neoliberalism) ही एक आर्थिक आणि राजकीय विचारसरणी आहे जी 20 व्या शतकाच्या उत्तरार्धात विकसित झाली. विकासाच्या संदर्भात, नियोलिबरल दृष्टिकोन खालील प्रमुख तत्त्वांवर आधारित आहे:
- मुक्त बाजारपेठ (Free Markets): सरकारचा हस्तक्षेप कमी करून बाजारपेठेला अर्थव्यवस्थेचे नियमन करू देणे.
- खाजगीकरण (Privatization): सरकारी मालकीचे उद्योग आणि सेवा खाजगी कंपन्यांना विकणे.
- विनियामक शिथिलता (Deregulation): व्यवसायांवरील सरकारी नियम कमी करणे.
- कमी सरकारी खर्च (Reduced Government Spending): कल्याणकारी योजना आणि सार्वजनिक सेवांवरील सरकारी खर्च कमी करणे.
- आंतरराष्ट्रीय व्यापार (International Trade): आंतरराष्ट्रीय व्यापारावरील अडथळे कमी करून जागतिकीकरणाला प्रोत्साहन देणे.
या सिद्धांताचा मुख्य उद्देश आर्थिक वाढ घडवून आणणे आणि कार्यक्षमता वाढवणे हा आहे. परंतु, यावर अनेकदा टीका होते की यामुळे असमानता वाढते आणि सामाजिक सुरक्षिततेवर परिणाम होतो.
सावरकरांनी सप्त शृंखला (Savarkar's Seven Shackles)
विनायक दामोदर सावरकर (V.D. Savarkar) यांनी 'सप्त क्रांती' असा शब्दप्रयोग केलेला नाही, तर त्यांनी हिंदू समाजात प्रचलित असलेल्या सात सामाजिक बंधनांना 'सप्त शृंखला' (Seven Shackles) असे म्हटले होते आणि त्या मोडून काढण्याचे आवाहन केले होते. त्यांचा उद्देश हिंदू समाजातील जातीभेद आणि इतर कुप्रथा दूर करणे हा होता. या सात शृंखला खालीलप्रमाणे आहेत:
- स्पर्शबंदी (Sparshbandi): अस्पृश्यता किंवा जातीमुळे लोकांना स्पर्श करण्यास बंदी घालणे. सावरकरांनी ही बंदी मोडून