संयुक्त राष्ट्रांची महासभा (United Nations General Assembly - UNGA) हे संयुक्त राष्ट्रांचे (United Nations - UN) मुख्य विचारविनिमय करणारे, धोरणात्मक आणि प्रतिनिधीत्व करणारे अंग आहे.

हे संयुक्त राष्ट्रांमधील एकमेव असे अंग आहे जिथे सर्व सदस्य राष्ट्रे समान प्रतिनिधित्व करतात आणि प्रत्येक सदस्य राष्ट्राला एक मत देण्याचा अधिकार असतो.

प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि कार्ये:

• सदस्यत्व: संयुक्त राष्ट्रांच्या सर्व 193 सदस्य राष्ट्रांना महासभेत प्रतिनिधित्व असते. प्रत्येक राष्ट्राला एक मत देण्याचा अधिकार असतो, ज्यामुळे लहान आणि मोठ्या राष्ट्रांना समान आवाका मिळतो.
• नियमित सत्रे: महासभेची नियमित वार्षिक सत्रे दरवर्षी सप्टेंबरच्या तिसऱ्या मंगळवारी न्यूयॉर्क शहरातील मुख्यालयात सुरू होतात आणि साधारणतः डिसेंबरमध्ये संपतात. आवश्यकतेनुसार विशेष सत्रे आणि आपत्कालीन विशेष सत्रे (Emergency Special Sessions) देखील बोलावली जातात.
• अध्यक्ष: प्रत्येक वार्षिक सत्रासाठी सदस्य राष्ट्रांमधून एक अध्यक्ष निवडला जातो, जो महासभेच्या कामकाजाचे अध्यक्षपद भूषवतो आणि अधिवेशनाचे संचालन करतो.

महासभेची प्रमुख कार्ये आणि अधिकार:

• आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सुरक्षा: आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सुरक्षिततेशी संबंधित कोणत्याही मुद्द्यांवर चर्चा करणे आणि शिफारसी करणे (सुरक्षा परिषदेच्या विचाराधीन नसलेल्या प्रकरणांव्यतिरिक्त). यात निःशस्त्रीकरण आणि शस्त्रनियंत्रणासारख्या मुद्द्यांचा समावेश आहे.
• अर्थसंकल्पीय अधिकार: संयुक्त राष्ट्रांचा अर्थसंकल्प मंजूर करणे आणि सदस्य राष्ट्रांकडून देणग्यांचे मूल्यांकन करणे.
• निवडणुका: सुरक्षा परिषदेच्या अस्थायी सदस्यांची, आर्थिक आणि सामाजिक परिषदेच्या सदस्यांची आणि इतर परिषदा व संस्थांच्या सदस्यांची निवड करणे. तसेच, सुरक्षा परिषदेच्या शिफारसीनुसार सरचिटणिसाची नियुक्ती करणे आणि आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाच्या न्यायाधीशांची सुरक्षा परिषदेसोबत मिळून निवड करणे.
• आंतरराष्ट्रीय कायद्याचा विकास: आंतरराष्ट्रीय कायद्याच्या संहिताकरणाला प्रोत्साहन देणे आणि त्याचा विकास करणे.
• मानवाधिकार: मानवाधिकार आणि मूलभूत स्वातंत्र्याच्या आंतरराष्ट्रीय सहकार्याला प्रोत्साहन देणे.
• अहवाल स्वीकारणे: सुरक्षा परिषद आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या इतर संस्थांकडून अहवाल स्वीकारणे आणि त्यावर विचार करणे.
• शिफारसी: सदस्य राष्ट्रांना आणि सुरक्षा परिषदेला कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय मुद्द्यावर शिफारसी करणे.

निर्णय प्रक्रिया:

• सामान्य निर्णय: बहुसंख्य निर्णय उपस्थित आणि मतदान करणाऱ्या सदस्यांच्या साध्या बहुमताने घेतले जातात.
• महत्त्वाचे निर्णय: आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सुरक्षिततेशी संबंधित शिफारसी, सुरक्षा परिषदेच्या अस्थायी सदस्यांची निवड, नवीन सदस्यांचा प्रवेश, अर्थसंकल्