तुमचे वाहन लायसन (ड्रायव्हिंग लायसन) बंद असल्यास, ते पुन्हा चालू करण्यासाठी नेमके कारण काय आहे यावर अवलंबून प्रक्रिया वेगळी असते. साधारणपणे दोन प्रमुख कारणे असू शकतात: लायसनची मुदत संपली आहे किंवा ते निलंबित (suspended) करण्यात आले आहे.

येथे दोन्ही परिस्थितींसाठी काय करावे लागेल याची माहिती दिली आहे:

1. जर लायसनची मुदत (Validity) संपली असेल:

तुमच्या लायसनची मुदत संपली असेल, तर तुम्हाला त्याचे नूतनीकरण (Renewal) करावे लागेल.

• मुदतवाढीचा कालावधी (Grace Period): अनेक राज्यांमध्ये, लायसनची मुदत संपल्यानंतरही काही विशिष्ट कालावधी (उदा. एक वर्ष) असतो, ज्यामध्ये तुम्ही दंड न भरता नूतनीकरणासाठी अर्ज करू शकता. या कालावधीनंतर अर्ज केल्यास तुम्हाला दंड भरावा लागू शकतो आणि पुन्हा चाचणी (Driving Test) द्यावी लागू शकते.
• आवश्यक कागदपत्रे:
  • मूळ ड्रायव्हिंग लायसन.
  • फॉर्म 9 (नूतनीकरणासाठी अर्ज).
  • पासपोर्ट आकाराचे फोटो.
  • ओळखपत्र (उदा. आधार कार्ड).
  • पत्त्याचा पुरावा (उदा. आधार कार्ड, वीज बिल).
  • जर तुमचे वय 40 वर्षांपेक्षा जास्त असेल, तर फॉर्म 1A मध्ये वैद्यकीय प्रमाणपत्र (Medical Certificate).
• प्रक्रिया:
  • तुम्ही तुमच्या राज्याच्या परिवहन विभागाच्या अधिकृत वेबसाइटवर (उदा. Parivahan पोर्टल) किंवा थेट प्रादेशिक परिवहन कार्यालयात (RTO) जाऊन नूतनीकरणासाठी अर्ज करू शकता.
  • आवश्यक फॉर्म भरा आणि कागदपत्रे जोडा.
  • नूतनीकरणासाठी लागणारे शुल्क (Fees) भरा.
  • काही प्रकरणांमध्ये, जर लायसनची मुदत खूप काळापासून संपली असेल, तर तुम्हाला पुन्हा ड्रायव्हिंग चाचणी (Driving Test) द्यावी लागू शकते.

2. जर लायसन निलंबित (Suspended) केले असेल:

तुमचे ड्रायव्हिंग लायसन एखाद्या नियमाच्या उल्लंघनामुळे (उदा. दारू पिऊन वाहन चालवणे, गंभीर अपघात करणे, जास्त वेगाने वाहन चालवणे) निलंबित केले असल्यास, ते पुन्हा चालू करण्याची प्रक्रिया अधिक क्लिष्ट असू शकते.

• निलंबनाचे कारण जाणून घ्या: सर्वप्रथम, तुमचे लायसन कोणत्या कारणास्तव निलंबित करण्यात आले आहे आणि किती काळासाठी निलंबित केले आहे, याची माहिती घ्या. ही माहिती तुम्हाला परिवहन कार्यालयातून किंवा तुमच्या लायसन निलंबनाच्या आदेशातून मिळेल.
• दंडाची पूर्तता: निलंबनाचे कारण दंड किंवा न्यायालयाचा आदेश असल्यास, तो पूर्ण करा. दंडाची रक्कम भरा किंवा न्यायालयाच्या आदेशाचे पालन करा.
• प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाशी (RTO) संपर्क साधा: निलंबनाचा कालावधी संपल्यानंतर, तुम्हाला तुमच्या स्थानिक RTO कार्यालयात जाऊन संपर्क साधावा लागेल. तुम्हाला तुमच्या लायसन निलंबनाशी संबंधित सर्व कागदपत्रे, दंडाची पावती किंवा न्यायालयाच्या आदेशाची प्रत सोबत घ्यावी लागेल.
• पुनर्संचयित करण्याची प्रक्रिया: RTO अधिकारी तुम्हाला तुमचे लायसन पुन्हा चालू करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या पुढील प्रक्रिया आणि कागदपत्रांची माहिती देतील. काही प्रकरणांमध्ये, तुम्हाला विशिष्ट कालावधीसाठी पुन्हा चाचणी किंवा समुपदेशन (Counseling) करावे लागू शकते.

सामान्य सूचना:

• सर्वात आधी तुम्ही परिवहन मंत्रालयाच्या अधिकृत वेबसाइटला (Parivahan) भेट देऊन तुमच्या लायसनची सद्यस्थिती (Status) तपासू शकता.
• तुमच्या जवळच्या प्रादेशिक परिवहन कार्यालयात (RTO) जाऊन प्रत्यक्ष चौकशी करणे हा सर्वोत्तम मार्ग आहे, कारण नियम आणि प्रक्रिया राज्यानुसार बदलू शकतात.
• सर्व आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवा आणि मूळ कागदपत्रांसह त्यांची फोटोकॉपी सोबत ठेवा.