शासकीय सेवा

आपल्या मोबाईल फोनवरून पॅन कार्ड (PAN Card) डाउनलोड करणे खूप सोपे आहे. यासाठी प्रामुख्याने दोन पद्धती आहेत, तुम्ही कोणत्या माध्यमातून पॅन कार्डसाठी अर्ज केला आहे यावर ते अवलंबून आहे. तसेच, इन्स्टंट ई-पॅन (Instant e-PAN) साठी वेगळी प्रक्रिया आहे.

पद्धत 1: NSDL किंवा UTIITSL वेबसाइटवरून पॅन कार्ड डाउनलोड करणे

जर तुम्ही NSDL किंवा UTIITSL द्वारे पॅन कार्डसाठी अर्ज केला असेल, तर तुम्ही या पद्धतीचा वापर करू शकता. साधारणपणे, नवीन पॅन कार्ड जारी झाल्यानंतर एका महिन्याच्या आत मोफत डाउनलोड करता येते. त्यानंतर शुल्क लागू होऊ शकते.

• स्टेप 1: वेबसाइटला भेट द्या
  मोबाईल ब्राउझरमध्ये NSDL किंवा UTIITSL च्या अधिकृत वेबसाइटवर जा.
  
  • NSDL साठी: NSDL e-PAN डाउनलोड
  • UTIITSL साठी: UTIITSL e-PAN डाउनलोड
• स्टेप 2: डाउनलोड पर्याय निवडा
  वेबसाइटवर 'Download e-PAN Card' किंवा 'e-PAN' असा पर्याय शोधा आणि त्यावर क्लिक करा.
• स्टेप 3: तपशील भरा
  तुम्हाला तुमचा पावती क्रमांक (Acknowledgement Number) किंवा पॅन क्रमांक (PAN Number) आणि जन्म तारीख (Date of Birth) टाकावी लागेल. त्यानंतर कॅप्चा कोड (Captcha Code) भरा.
• स्टेप 4: OTP पडताळणी
  तुम्ही दिलेल्या तपशीलानुसार तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईल नंबर किंवा ईमेल आयडीवर एक वन-टाइम पासवर्ड (OTP) येईल. तो OTP दिलेल्या ठिकाणी टाका आणि 'Validate' किंवा 'Submit' वर क्लिक करा.
• स्टेप 5: पॅन कार्ड डाउनलोड करा
  OTP पडताळणी यशस्वी झाल्यानंतर, तुम्हाला e-PAN डाउनलोड करण्याचा पर्याय दिसेल. 'Download e-PAN PDF' या पर्यायावर क्लिक करा. तुमच्या मोबाईलमध्ये पॅन कार्ड PDF स्वरूपात डाउनलोड होईल.

टीप: डाउनलोड केलेल्या PDF फाईलला पासवर्ड असू शकतो. हा पासवर्ड तुमची जन्म तारीख (DDMMYYYY या स्वरूपात, उदा. 01011990) असते.

पद्धत 2: आयकर विभागाच्या वेबसाइटवरून इन्स्टंट ई-पॅन (Instant e-PAN) डाउनलोड करणे

जर तुम्ही आधार कार्ड वापरून इन्स्टंट ई-पॅनसाठी अर्ज केला असेल, तर तुम्ही आयकर विभागाच्या पोर्टलवरून ते डाउनलोड करू शकता.

• स्टेप 1: आयकर पोर्टलवर जा
  तुमच्या मोबाईल ब्राउझरमध्ये आयकर विभागाच्या ई-फायलिंग पोर्टलवर जा: आयकर ई-फायलिंग पोर्टल
• स्टेप 2: 'Instant E-PAN' पर्याय निवडा
  मुख्यपृष्ठावर 'Our Services' विभागात 'Instant E-PAN' हा पर्याय शोधा आणि त्यावर क्लिक करा.
• स्टेप 3: पॅन स्टेटस तपासा/डाउनलोड करा
  नवीन पानावर 'Check Status/Download PAN' या पर्यायावर क्लिक करा.
• स्टेप 4: आधार क्रमांक प्रविष्ट करा
  तुमचा 12 अंकी आधार क्रमांक दिलेल्या बॉक्समध्ये टाका आणि 'Continue' वर क्लिक करा.
• स्टेप 5: OTP पडताळणी
  तुमच्या आधारशी लिंक असलेल्या मोबाईल नंबरवर एक OTP येईल. तो OTP एंटर करा आणि 'Validate' किंवा 'Continue' वर क्लिक करा.
• स्टेप 6: पॅन कार्ड डाउनलोड करा
  पडताळणी यशस्वी झाल्यावर, तुम्हाला तुमचे ई-पॅन दिसेल आणि ते डाउनलोड करण्याचा पर्याय मिळेल. 'Download e-PAN' वर क्लिक करून तुम्ही PDF फाईल डाउनलोड करू शकता.

महत्वाच्या सूचना:

• तुमचा पॅन क्रमांक किंवा पावती क्रमांक आणि जन्म तारीख जवळ ठेवा.
• तुमचा मोबाईल नंबर आधार किंवा पॅन कार्डशी लिंक असणे आवश्यक आहे, कारण OTP त्याच नंबरवर येतो.
• काहीवेळा, जुने पॅन कार्ड डाउनलोड करण्यासाठी थोडी फी लागू होऊ शकते (उदा. ₹8.26).
• पॅन PDF फाईलचा पासवर्ड तुमची जन्म तारीख (DDMMYYYY) असते.

यापैकी कोणत्याही पद्धतीचा वापर करून तुम्ही तुमच्या मोबाईलवरून पॅन कार्ड सहजपणे डाउनलोड करू शकता.

आधार कार्ड डाउनलोड करण्याचे अनेक मार्ग आहेत, जे तुम्हाला तुमच्या सोयीनुसार वापरता येतात. खालील प्रमुख पद्धती दिलेल्या आहेत:

१. आधार क्रमांक वापरून (By Aadhaar Number):

• सर्वात आधी UIDAI च्या अधिकृत वेबसाइटवर जा.

• होम पेजवर 'My Aadhaar' सेक्शनमध्ये 'Download Aadhaar' या पर्यायावर क्लिक करा.

• तुम्ही 'आधार क्रमांक' (Aadhaar Number) निवडल्यानंतर, तुमचा १२ अंकी आधार क्रमांक टाका.

• कॅप्चा (Captcha) कोड भरा.

• 'Send OTP' बटणावर क्लिक करा. तुमच्या आधारशी लिंक असलेल्या मोबाईल नंबरवर एक वन-टाइम पासवर्ड (OTP) येईल.

• तो OTP दिलेल्या जागेत टाका.

• काही अतिरिक्त प्रश्न विचारले जाऊ शकतात, त्यांची उत्तरे द्या (उदा. तुम्हाला आधार कार्ड मिळाले आहे का?).

• 'Verify & Download' वर क्लिक करा.

• तुमचे ई-आधार (e-Aadhaar) कार्ड PDF स्वरूपात डाउनलोड होईल. हे PDF पासवर्ड प्रोटेक्टेड असते.

• पासवर्ड: तुमच्या नावाचे पहिले चार अक्षरे (मोठ्या अक्षरात) आणि तुमच्या जन्माचे वर्ष (YYYY स्वरूपात) हा पासवर्ड असतो. उदा. जर तुमचे नाव "Suresh" असेल आणि जन्म वर्ष १९९० असेल, तर पासवर्ड "SURE1990" असेल.

२. नावनोंदणी आयडी (Enrolment ID - EID) किंवा व्हर्च्युअल आयडी (Virtual ID - VID) वापरून:

• UIDAI च्या अधिकृत वेबसाइटवर जा.

• 'Download Aadhaar' पर्यायावर क्लिक करा.

• 'Enrolment ID (EID)' किंवा 'Virtual ID (VID)' पैकी एक पर्याय निवडा.

• जर तुम्ही EID निवडले, तर तुमच्याकडे असलेल्या २८ अंकी EID (नावनोंदणी स्लिपवर असतो) आणि तुमच्या जन्माची तारीख व वेळ भरा.

• जर तुम्ही VID निवडले, तर तुमचा १६ अंकी VID टाका.

• कॅप्चा कोड भरा आणि 'Send OTP' वर क्लिक करा.

• तुमच्या मोबाईल नंबरवर आलेला OTP टाका.

• 'Verify & Download' वर क्लिक करा.

• तुमचे ई-आधार PDF स्वरूपात डाउनलोड होईल, ज्याचा पासवर्ड तुमच्या नावाचे पहिले चार मोठे अक्षरे आणि जन्माचे वर्ष असतो.

टीप: तुमचा मोबाईल नंबर आधारशी लिंक असणे आवश्यक आहे, कारण OTP त्याच नंबरवर येतो. जर तुमचा मोबाईल नंबर लिंक नसेल, तर तुम्हाला जवळच्या आधार सेवा केंद्राला भेट द्यावी लागेल.

रेशन कार्ड (Ration Card) काढण्यासाठी आवश्यक असलेली प्रमुख कागदपत्रे खालीलप्रमाणे आहेत. ही कागदपत्रे राज्यपरत्वे थोडीफार बदलू शकतात, परंतु महाराष्ट्रासाठी सामान्यतः हीच कागदपत्रे लागतात:

• ओळखपत्राचा पुरावा (Identity Proof):
  • आधार कार्ड (Aadhaar Card)
  • पॅन कार्ड (PAN Card)
  • मतदार ओळखपत्र (Voter ID Card)
  • पासपोर्ट (Passport)
  • ड्रायव्हिंग लायसन्स (Driving License)
• पत्त्याचा पुरावा (Address Proof):
  • वीज बिल (Electricity Bill - मागील 3 महिन्यांचे)
  • पाणी बिल (Water Bill - मागील 3 महिन्यांचे)
  • दूरध्वनी बिल (Telephone Bill - लँडलाईन किंवा पोस्टपेड मोबाइल बिल, मागील 3 महिन्यांचे)
  • भाडेकरार (Rent Agreement) - जर तुम्ही भाड्याच्या घरात राहत असाल.
  • मालमत्ता कर पावती (Property Tax Receipt)
  • सातबारा उतारा किंवा प्रॉपर्टी कार्ड (7/12 extract / Property Card) - जर घर स्वतःच्या नावावर असेल.
• उत्पन्नाचा पुरावा (Income Proof):
  • उत्पन्नाचा दाखला (Income Certificate) - तहसीलदारांकडून किंवा सक्षम अधिकाऱ्यांकडून दिलेला. (विशेषतः दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) कार्डसाठी आवश्यक)
  • वेतनपत्रक (Salary Slip) - जर तुम्ही नोकरी करत असाल.
• कुटुंबातील सदस्यांचे तपशील (Family Member Details):
  • कुटुंबातील सर्व सदस्यांचे आधार कार्ड.
  • लग्नाचे प्रमाणपत्र (Marriage Certificate) - जर अलीकडेच लग्न झाले असेल.
  • मुलांचे जन्माचे प्रमाणपत्र (Birth Certificates of children).
• इतर आवश्यक कागदपत्रे (Other Necessary Documents):
  • जुने रेशन कार्ड सरेंडर केल्याचा दाखला (Surrender Certificate of previous Ration Card) - जर तुम्ही आधी दुसऱ्या ठिकाणी रेशन कार्डधारक असाल किंवा दुसऱ्या राज्यातून आले असाल.
  • बँक पासबुकच्या पहिल्या पानाची प्रत (Copy of the front page of Bank Passbook).
  • गॅस कनेक्शनचा तपशील (Gas Connection details).
• छायाचित्र (Photographs):
  • अर्जदाराचे अलीकडील पासपोर्ट आकाराचे फोटो.
• अर्ज (Application Form):
  • रेशन कार्डसाठी विहित नमुन्यातील अर्ज (Duly filled application form). हा अर्ज तुम्हाला पुरवठा कार्यालयात किंवा सरकारच्या वेबसाइटवर मिळू शकतो.

अर्ज करण्यापूर्वी आपल्या स्थानिक तहसील कार्यालय, पुरवठा कार्यालय किंवा संबंधित सरकारी वेबसाइटवर जाऊन आवश्यक कागदपत्रांची अचूक आणि अद्ययावत माहिती घेणे श्रेयस्कर राहील, कारण नियमांमध्ये बदल होण्याची शक्यता असते.

तुमचे वाहन लायसन (ड्रायव्हिंग लायसन) बंद असल्यास, ते पुन्हा चालू करण्यासाठी नेमके कारण काय आहे यावर अवलंबून प्रक्रिया वेगळी असते. साधारणपणे दोन प्रमुख कारणे असू शकतात: लायसनची मुदत संपली आहे किंवा ते निलंबित (suspended) करण्यात आले आहे.

येथे दोन्ही परिस्थितींसाठी काय करावे लागेल याची माहिती दिली आहे:

1. जर लायसनची मुदत (Validity) संपली असेल:

तुमच्या लायसनची मुदत संपली असेल, तर तुम्हाला त्याचे नूतनीकरण (Renewal) करावे लागेल.

• मुदतवाढीचा कालावधी (Grace Period): अनेक राज्यांमध्ये, लायसनची मुदत संपल्यानंतरही काही विशिष्ट कालावधी (उदा. एक वर्ष) असतो, ज्यामध्ये तुम्ही दंड न भरता नूतनीकरणासाठी अर्ज करू शकता. या कालावधीनंतर अर्ज केल्यास तुम्हाला दंड भरावा लागू शकतो आणि पुन्हा चाचणी (Driving Test) द्यावी लागू शकते.
• आवश्यक कागदपत्रे:
  • मूळ ड्रायव्हिंग लायसन.
  • फॉर्म 9 (नूतनीकरणासाठी अर्ज).
  • पासपोर्ट आकाराचे फोटो.
  • ओळखपत्र (उदा. आधार कार्ड).
  • पत्त्याचा पुरावा (उदा. आधार कार्ड, वीज बिल).
  • जर तुमचे वय 40 वर्षांपेक्षा जास्त असेल, तर फॉर्म 1A मध्ये वैद्यकीय प्रमाणपत्र (Medical Certificate).
• प्रक्रिया:
  • तुम्ही तुमच्या राज्याच्या परिवहन विभागाच्या अधिकृत वेबसाइटवर (उदा. Parivahan पोर्टल) किंवा थेट प्रादेशिक परिवहन कार्यालयात (RTO) जाऊन नूतनीकरणासाठी अर्ज करू शकता.
  • आवश्यक फॉर्म भरा आणि कागदपत्रे जोडा.
  • नूतनीकरणासाठी लागणारे शुल्क (Fees) भरा.
  • काही प्रकरणांमध्ये, जर लायसनची मुदत खूप काळापासून संपली असेल, तर तुम्हाला पुन्हा ड्रायव्हिंग चाचणी (Driving Test) द्यावी लागू शकते.

2. जर लायसन निलंबित (Suspended) केले असेल:

तुमचे ड्रायव्हिंग लायसन एखाद्या नियमाच्या उल्लंघनामुळे (उदा. दारू पिऊन वाहन चालवणे, गंभीर अपघात करणे, जास्त वेगाने वाहन चालवणे) निलंबित केले असल्यास, ते पुन्हा चालू करण्याची प्रक्रिया अधिक क्लिष्ट असू शकते.

• निलंबनाचे कारण जाणून घ्या: सर्वप्रथम, तुमचे लायसन कोणत्या कारणास्तव निलंबित करण्यात आले आहे आणि किती काळासाठी निलंबित केले आहे, याची माहिती घ्या. ही माहिती तुम्हाला परिवहन कार्यालयातून किंवा तुमच्या लायसन निलंबनाच्या आदेशातून मिळेल.
• दंडाची पूर्तता: निलंबनाचे कारण दंड किंवा न्यायालयाचा आदेश असल्यास, तो पूर्ण करा. दंडाची रक्कम भरा किंवा न्यायालयाच्या आदेशाचे पालन करा.
• प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाशी (RTO) संपर्क साधा: निलंबनाचा कालावधी संपल्यानंतर, तुम्हाला तुमच्या स्थानिक RTO कार्यालयात जाऊन संपर्क साधावा लागेल. तुम्हाला तुमच्या लायसन निलंबनाशी संबंधित सर्व कागदपत्रे, दंडाची पावती किंवा न्यायालयाच्या आदेशाची प्रत सोबत घ्यावी लागेल.
• पुनर्संचयित करण्याची प्रक्रिया: RTO अधिकारी तुम्हाला तुमचे लायसन पुन्हा चालू करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या पुढील प्रक्रिया आणि कागदपत्रांची माहिती देतील. काही प्रकरणांमध्ये, तुम्हाला विशिष्ट कालावधीसाठी पुन्हा चाचणी किंवा समुपदेशन (Counseling) करावे लागू शकते.

सामान्य सूचना:

• सर्वात आधी तुम्ही परिवहन मंत्रालयाच्या अधिकृत वेबसाइटला (Parivahan) भेट देऊन तुमच्या लायसनची सद्यस्थिती (Status) तपासू शकता.
• तुमच्या जवळच्या प्रादेशिक परिवहन कार्यालयात (RTO) जाऊन प्रत्यक्ष चौकशी करणे हा सर्वोत्तम मार्ग आहे, कारण नियम आणि प्रक्रिया राज्यानुसार बदलू शकतात.
• सर्व आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवा आणि मूळ कागदपत्रांसह त्यांची फोटोकॉपी सोबत ठेवा.

महाराष्ट्र शासनाने आपले सरकार पोर्टल व्हॉट्सॲपवर सुरू केले आहे. यामुळे नागरिकांना विविध सरकारी सेवा आणि माहिती व्हॉट्सॲपच्या माध्यमातून मिळवणे सोपे झाले आहे.

या सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी, वापरकर्त्यांना आपले सरकार पोर्टलच्या व्हॉट्सॲप नंबरवर संपर्क साधावा लागेल.

अधिकृत व्हॉट्सॲप नंबर: येथे पहा