तुमच्या पाच मित्रांची पृथ्वीवरील वजने घेऊन त्यांचे चंद्रावरील आणि मंगळावरील वजन काढण्याचा उपक्रम करण्यासाठी, तुम्हाला गुरुत्वाकर्षणाचे नियम आणि चंद्रावरील व मंगळावरील गुरुत्वाकर्षण शक्तीची माहिती असणे आवश्यक आहे.

गुरुत्वाकर्षण (Gravity) आणि वजन (Weight):

• वजन म्हणजे एखाद्या वस्तूवर ग्रहाने लावलेली गुरुत्वाकर्षण शक्ती. ते वस्तुमान (mass) आणि गुरुत्वाकर्षणामुळे होणारे प्रवेग (acceleration due to gravity) यांचा गुणाकार असते.
• वस्तूचे वस्तुमान (mass) हे सर्व ठिकाणी सारखेच असते, पण वजन ग्रहानुसार बदलते कारण ग्रहांची गुरुत्वाकर्षण शक्ती भिन्न असते.

चंद्रावरील आणि मंगळावरील गुरुत्वाकर्षण शक्ती:

• चंद्रावरील गुरुत्वाकर्षण: चंद्रावरील गुरुत्वाकर्षण पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्षणाच्या अंदाजे 1/6 (एक षष्ठांश) पट आहे. म्हणजेच, पृथ्वीवर तुमचे वजन 60 किलो असल्यास, चंद्रावर ते 10 किलो असेल.
• मंगळावरील गुरुत्वाकर्षण: मंगळावरील गुरुत्वाकर्षण पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्षणाच्या अंदाजे 0.378 पट (किंवा सुमारे 3/8 पट) आहे. म्हणजेच, पृथ्वीवर तुमचे वजन 100 किलो असल्यास, मंगळावर ते सुमारे 37.8 किलो असेल.

उपक्रम कसा करावा:

1. मित्रांची नावे आणि पृथ्वीवरील वजन गोळा करा:

   तुमच्या पाच मित्रांची नावे विचारा आणि त्यांचे पृथ्वीवरील (सध्याचे) वजन किलोमध्ये (kg) नोंदवा.

2. चंद्रावरील वजन मोजा:

   प्रत्येक मित्राच्या पृथ्वीवरील वजनाला 1/6 ने गुणा किंवा 6 ने भागा.

   सूत्र: चंद्रावरील वजन = पृथ्वीवरील वजन / 6
3. मंगळावरील वजन मोजा:

   प्रत्येक मित्राच्या पृथ्वीवरील वजनाला 0.378 ने गुणा.

   सूत्र: मंगळावरील वजन = पृथ्वीवरील वजन × 0.378

उदाहरणार्थ:

एका मित्राचे नाव 'अमित' असून त्याचे पृथ्वीवरील वजन 60 किलो आहे.

• चंद्रावरील वजन: 60 kg / 6 = 10 kg
• मंगळावरील वजन: 60 kg × 0.378 = 22.68 kg

तुम्ही या माहितीसाठी खालील सारणी वापरू शकता:

अशा प्रकारे तुम्ही तुमच्या मित्रांचे चंद्रावरील आणि मंगळावरील वजन काढू शकता!

स्त्रोत:

• NASA: All About the Moon
• NASA: Mars Facts - Gravity