कामगार संघटनेचा अध्यक्ष (President of a Labor Union) हा कामगारांच्या हक्कांचे आणि हितांचे रक्षण करणारा एक महत्त्वाचा प्रतिनिधी असतो. तो अनेक भूमिका बजावतो, ज्यामध्ये खालील प्रमुख कार्ये समाविष्ट आहेत:

• कामगारांचे प्रतिनिधित्व करणे (Representing Workers): अध्यक्ष हा संघटनेचा मुख्य प्रवक्त्ता असतो आणि कामगारांच्या वतीने व्यवस्थापनाशी (management) संवाद साधतो.
• सामूहिक वाटाघाटीचे नेतृत्व करणे (Leading Collective Bargaining): तो वेतन, कामाची परिस्थिती, फायदे (जसे की विमा, पेन्शन) आणि इतर सेवा-शर्तींबाबत व्यवस्थापनासोबत वाटाघाटी करतो. कामगारांसाठी सर्वोत्तम करार मिळवण्याचा प्रयत्न करतो.
• कराराची अंमलबजावणी सुनिश्चित करणे (Ensuring Agreement Enforcement): कामगार आणि व्यवस्थापन यांच्यात झालेल्या सामूहिक कराराचे (collective bargaining agreement) पालन केले जात आहे की नाही, हे तो सुनिश्चित करतो. कराराचे उल्लंघन झाल्यास त्यावर कारवाई करतो.
• तक्रारींचे निराकरण करणे (Handling Grievances): कामगारांच्या कामाशी संबंधित तक्रारी (उदा. अन्यायकारक बडतर्फी, छळ, वेतन कपात) हाताळणे आणि त्यांचे निराकरण करण्यासाठी व्यवस्थापनासोबत काम करणे.
• संघटनेचे कामकाज व्यवस्थापित करणे (Managing Union Operations): संघटनेच्या दैनंदिन कामकाजाची देखरेख करणे, बैठका आयोजित करणे, निधीचे व्यवस्थापन करणे आणि अंतर्गत संप्रेषण (internal communication) सांभाळणे.
• कामगारांना संघटित करणे आणि एकत्र आणणे (Organizing and Mobilizing Workers): कामगारांना संघटनेत सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करणे, त्यांना एकत्र आणणे आणि त्यांच्या हक्कांसाठी आंदोलने, मोर्चे किंवा संपाचे आयोजन करणे.
• धोरणे आणि रणनीती ठरवणे (Formulating Policies and Strategies): संघटनेची उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी दीर्घकालीन धोरणे आणि रणनीती विकसित करणे.
• कामगार हक्कांसाठी वकिली करणे (Advocating for Labor Rights): केवळ कंपनीच्या आतच नव्हे, तर व्यापक स्तरावर कामगारांच्या हक्कांसाठी आणि कायद्यांसाठी वकिली करणे.
• सदस्यांमधील वाद सोडवणे (Resolving Internal Disputes): संघटनेच्या सदस्यांमध्ये किंवा सदस्य आणि व्यवस्थापन यांच्यातील वाद मिटवण्यासाठी मध्यस्थी करणे.

थोडक्यात, कामगार संघटनेचा अध्यक्ष हा कामगारांच्या हिताचे रक्षण करणारा, त्यांच्या वतीने बोलणारा आणि त्यांच्यासाठी चांगले काम करण्याचे वातावरण निर्माण करण्यासाठी प्रयत्न करणारा एक नेता असतो.