महिला संरक्षणातील भूमिका बहुआयामी आणि महत्त्वपूर्ण आहे. महिला केवळ स्वतःचे संरक्षण करत नाहीत तर कुटुंब, समाज आणि मोठ्या प्रमाणावर राष्ट्राच्या सुरक्षिततेमध्येही सक्रिय योगदान देतात. त्यांची भूमिका खालीलप्रमाणे स्पष्ट करता येते:

• स्वत:चे संरक्षण आणि सबलीकरण:
  • शारीरिक स्वसंरक्षण प्रशिक्षण (Self-defense training) घेऊन महिला आत्मविश्वासाने संकटांचा सामना करण्यास सक्षम होतात.
  • मानसिक आणि भावनिकदृष्ट्या बळकट होऊन त्या कोणत्याही प्रकारच्या शोषणाविरोधात आवाज उठवू शकतात.
  • सायबर सुरक्षा आणि डिजिटल साक्षरता वाढवून ऑनलाइन धोक्यांपासून स्वतःचे संरक्षण करतात.
  • आपल्या हक्कांबद्दल आणि उपलब्ध कायदेशीर तरतुदींबद्दल जागरूक राहून योग्य वेळी योग्य पाऊल उचलतात.
• कुटुंब आणि समाजाचे रक्षण:
  • आई, बहीण, पत्नी किंवा मुलगी म्हणून कुटुंबातील सदस्यांची, विशेषत: लहान मुले आणि वृद्धांची, सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यात त्यांची महत्त्वाची भूमिका असते.
  • घरात सुरक्षित आणि सकारात्मक वातावरण निर्माण करतात.
  • समाजात घडणाऱ्या अन्याय, अत्याचार किंवा हिंसेविरुद्ध आवाज उठवून इतरांनाही पाठिंबा देतात.
  • शेजारधर्म पाळून किंवा स्थानिक समित्यांमध्ये भाग घेऊन समाजातील सुरक्षितता वाढवण्यास मदत करतात.
• व्यावसायिक आणि सार्वजनिक भूमिका:
  • महिला पोलीस दलात, सैन्यदलात, अग्निशमन दलात किंवा सुरक्षा रक्षका म्हणून प्रत्यक्ष संरक्षणाची जबाबदारी उचलतात.
  • सामाजिक कार्यकर्त्या, वकील किंवा समुपदेशक म्हणून पीडितांना न्याय मिळवून देण्यासाठी आणि त्यांना आधार देण्यासाठी काम करतात.
  • शिक्षण आणि आरोग्य क्षेत्रात काम करून मुलांमध्ये आणि समाजात सुरक्षिततेबद्दल जागरूकता निर्माण करतात.
  • शासकीय किंवा अशासकीय संस्थांमध्ये धोरण तयार करण्यात आणि अंमलबजावणीत भाग घेऊन महिलांच्या सुरक्षिततेसाठी कायदेशीर आणि सामाजिक बदल घडवून आणतात.
• जागरूकता आणि वकिली (Advocacy):
  • महिला हक्कांबद्दल आणि लैंगिक समानतेबद्दल समाजात जागरूकता निर्माण करतात.
  • लैंगिक छळ, घरगुती हिंसाचार किंवा इतर गुन्हेगारीच्या घटनांविरोधात सक्रियपणे मोहिमांमध्ये भाग घेतात.
  • राजकीय आणि सामाजिक व्यासपीठांवर महिलांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि सक्षमीकरणासाठी वकिली करतात.

थोडक्यात, महिलांची भूमिका केवळ स्वतःच्या संरक्षणापुरती मर्यादित नसून, त्या एक सुरक्षित, न्यायपूर्ण आणि समान समाज घडवण्यासाठी एक सक्रिय आणि प्रेरणादायी घटक आहेत.