पैसा ही एक वस्तू आहे जी वस्तू व सेवांच्या खरेदीसाठी आणि कर्जाची परतफेड करण्यासाठी विनिमयाचे माध्यम म्हणून स्वीकारली जाते. पैसा हे मूल्यमापनाचे एकक आणिdeferred payment चे store म्हणून देखील कार्य करते.

पैशाची निर्मिती:

• प्राथमिक पैसा: हा पैसा सरकार आणि मध्यवर्ती बँक तयार करतात.
• दुय्यम पैसा: हा पैसा व्यापारी बँका तयार करतात. व्यापारी बँका ठेवी स्वीकारून आणि कर्ज देऊन पैशाची निर्मिती करतात.

पैशाच्या निर्मितीची प्रक्रिया खालीलप्रमाणे स्पष्ट केली आहे:

• बँकांमध्ये लोकांकडून ठेवी स्वीकारल्या जातात.
• बँका ठेवीतील काही भाग स्वतःकडे riserve म्हणून ठेवतात आणि बाकी रक्कम कर्ज म्हणून देतात.
• कर्ज घेतलेली व्यक्ती ती रक्कम इतर वस्तू आणि सेवा खरेदी करण्यासाठी वापरते.
• ज्या व्यक्तीला ही रक्कम मिळते, ती व्यक्ती ती रक्कम बँकेत जमा करते.
• बँक या रकमेतील काही भाग स्वतःकडे riserve म्हणून ठेवते आणि बाकी रक्कम कर्ज म्हणून देते.
• ही प्रक्रिया वारंवार चालू राहते आणि त्यामुळे पैशाची निर्मिती होते.

संदर्भ:

• Investopedia - Money
• Reserve Bank of India - FAQs