एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रमाचे (Integrated Rural Development Programme - IRDP) मुख्य उद्दिष्ट ग्रामीण भागातील गरीब कुटुंबांना स्वयंरोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे आणि त्यांचे जीवनमान सुधारणे हे होते. या कार्यक्रमांतर्गत, गरीब कुटुंबांना आर्थिक सहाय्य, प्रशिक्षण आणि आवश्यक संसाधने पुरवली जात होती, ज्यामुळे ते स्वतःचा व्यवसाय सुरू करू शकतील किंवा त्यांच्या existing व्यवसायाचा विस्तार करू शकतील.

उद्दिष्ट्ये:

• गरीबी निवारण: ग्रामीण भागातील गरीब कुटुंबांना दारिद्र्य रेषेच्या वर आणणे.
• रोजगार निर्मिती: ग्रामीण भागातील लोकांना स्वयंरोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे.
• उत्पन्न वाढ: गरीब कुटुंबांचे उत्पन्न वाढवणे.
• सामाजिक विकास: ग्रामीण भागातील लोकांचे जीवनमान सुधारणे, त्यांना शिक्षण, आरोग्य, पाणी आणि स्वच्छता यांसारख्या मूलभूत सुविधा पुरवणे.

तरतुदी:

• आर्थिक सहाय्य: गरीब कुटुंबांना बँक कर्ज आणि सरकारी अनुदान (सबसिडी) देणे.
• प्रशिक्षण: स्वयंरोजगारासाठी आवश्यक कौशल्ये शिकवण्यासाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करणे.
• तंत्रज्ञान: आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यासाठी प्रोत्साहन देणे.
• അടിസ്ഥാനभूत सुविधा: ग्रामीण भागांमध्ये रस्ते, वीज, पाणी, शाळा, आणि आरोग्य केंद्रे यांसारख्या सुविधा निर्माण करणे.
• विपणन सहाय्य: उत्पादित वस्तूंची विक्री करण्यासाठी बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे.

एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रम (IRDP) 1978-79 मध्ये सुरू करण्यात आला आणि 2 ऑक्टोबर 1980 पासून तो संपूर्ण देशात लागू करण्यात आला. या कार्यक्रमामुळे ग्रामीण भागातील गरिबी कमी होण्यास मदत झाली, तसेच ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना मिळाली.

अधिक माहितीसाठी, आपण खालील संकेतस्थळांना भेट देऊ शकता:

• Ministry of Rural Development, GoI