संघर्ष हा कथानकाचा आत्मा असतो, हे विधान अनेक दृष्टीने स्पष्ट करता येते:

1. कथानकाला पुढे नेणे: कोणत्याही कथेमध्ये संघर्ष हा अत्यंत महत्त्वाचा भाग असतो. तो कथेला पुढे नेतो. कारण संघर्षामुळेच कथानकात अडचणी निर्माण होतात, ज्यामुळे नायकाला त्या अडचणींवर मात करण्यासाठी काहीतरीAction (कृती) करावी लागते.
2. नायकाची उत्क्रांती: संघर्षामुळे नायकाला स्वतःच्या क्षमतांची जाणीव होते. अडचणींवर मात करत असताना तो अधिक सक्षम बनतो. त्याच्यात सकारात्मक बदल घडून येतात, ज्यामुळे त्याचे व्यक्तिमत्त्व अधिक प्रभावीपणे समोर येते.
3. रस आणि उत्सुकता: संघर्षामुळे कथानकात रस निर्माण होतो. वाचकाला किंवा प्रेक्षकाला पुढे काय होणार आहे याची उत्सुकता लागून राहते. संघर्षामुळे कथानक अधिक आकर्षक आणि मनोरंजक बनते.
4. संदेश: अनेक कथांमधून संघर्ष एक महत्त्वाचा संदेश देतात. उदाहरणार्थ, अन्यायविरुद्ध लढा, सत्य आणि असत्यामधील संघर्ष, प्रेम आणि त्याग यांसारख्या मूल्यांवर आधारित कथा वाचकाला विचार करायला प्रवृत्त करतात.

उदाहरण: 'बाजीराव मस्तानी' चित्रपटात बाजीराव आणि समाजाच्या विरोधातील संघर्ष दाखवला आहे. या संघर्षामुळेच कथेला गती मिळते आणि नायकाची उत्क्रांती दिसून येते.

म्हणून, संघर्ष हा केवळ कथेचा भाग नाही, तर तो कथेचा आत्मा आहे जो तिला जिवंत ठेवतो.