अस्पृश्य ही संज्ञा भारतीय समाजात पूर्वी काही विशिष्ट जातींच्या लोकांना दिली जात होती. या जातींना सामाजिक, धार्मिक, आणि आर्थिक दृष्ट्या अनेक अधिकार आणि संधींपासून वंचित ठेवले जात होते. 'अस्पृश्य' या शब्दाचा अर्थ 'स्पर्श करण्यास अयोग्य' असा होतो, कारण उच्चवर्णीय लोक त्यांना स्पर्श करणे अपवित्र मानत होते.

अस्पृश्यतेची काही वैशिष्ट्ये:

• सामाजिक बहिष्कार: अस्पृश्यांना सार्वजनिक ठिकाणी प्रवेश करण्यास मनाई होती, जसे की मंदिरे, शाळा, आणि पाणीपुरवठ्याची ठिकाणे.
• आर्थिक शोषण: त्यांना अनेकदा कमी वेतनावर काम करण्यास भाग पाडले जाई, आणि त्यांच्याकडे जमीन किंवा इतर संपत्ती असण्याची शक्यता कमी होती.
• शैक्षणिक वंचितता: अस्पृश्यांना शिक्षण घेण्यास मज्जाव केला जात होता, ज्यामुळे त्यांची सामाजिक आणि आर्थिक प्रगती खुंटली होती.
• धार्मिक निर्बंध: त्यांना धार्मिक विधींमध्ये भाग घेण्यास किंवा धार्मिक पुस्तके वाचण्यास मनाई होती.

भारताच्या संविधानाने अस्पृश्यता कायदेशीररित्या संपुष्टात आणली आहे, आणि या प्रथेला गुन्हा ठरवण्यात आले आहे. तरीही, काही भागांमध्ये याचे अवशेष अजूनही आढळतात.

अधिक माहितीसाठी, आपण खालील संकेतस्थळांना भेट देऊ शकता:

• दलित - विकिपीडिया
• Dalit | Definition, History, & Facts | Britannica