भारतातील सनदी नोकरवर्ग हा देशाच्या प्रशासकीय व्यवस्थेचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. 'सनदी नोकर' म्हणजे सरकारचा नोकर किंवा शासकीय अधिकारी. हे अधिकारी केंद्र सरकार आणि राज्य सरकार यांच्या अंतर्गत विविध पदांवर काम करतात.

भारतीय प्रशासकीय सेवेची (IAS) रचना:

• भरती: UPSC (Union Public Service Commission) परीक्षेद्वारे निवड.
• प्रशिक्षण: लाल बहादूर शास्त्री राष्ट्रीय प्रशासन अकादमी, मसुरी येथे प्रशिक्षण.
• नियुक्ती: केंद्र सरकार आणि राज्य सरकार यांच्या अंतर्गत विविध पदांवर नियुक्ती.
• कार्य: कायदा व सुव्यवस्था राखणे, धोरणांची अंमलबजावणी करणे आणि सरकारी योजना लोकांपर्यंत पोहोचवणे.

IPS (Indian Police Service):

• भरती: UPSC परीक्षेद्वारे निवड.
• प्रशिक्षण: सरदार वल्लभभाई पटेल राष्ट्रीय पोलीस अकादमी, हैदराबाद येथे प्रशिक्षण.
• नियुक्ती: राज्य पोलीस दलात विविध पदांवर नियुक्ती.
• कार्य: गुन्हेगारी नियंत्रण, कायदा व सुव्यवस्था राखणे.

इतर महत्वाच्या सेवा:

• IFS (Indian Foreign Service): परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालय
• IRS (Indian Revenue Service): महसूल विभाग

सनदी नोकरांची भूमिका:

• धोरण अंमलबजावणी: सरकारद्वारे बनवलेल्या धोरणांचे योग्य रीतीने पालन करणे.
• प्रशासन: सरकारी कामकाज व्यवस्थित चालवणे.
• विकास: लोकांसाठी विकास योजना राबवणे.
• कायदा व सुव्यवस्था: देशात शांतता आणि सुव्यवस्था राखणे.

संदर्भ:

• UPSC अधिकृत वेबसाईट