हे खरोखर केवळ उमेदवाराच्या बौद्धिक गुणवत्तेचे मूल्यांकनच नाही तर सामाजिक कार्ये आणि चालू घडामोडींमधील त्याच्या स्वारस्याचे मूल्यांकन देखील आहे:

•मानसिक सतर्कता

•स्पष्ट आणि तार्किक कामगिरी

•निर्णयाची शिल्लक

•विविधता

•सामाजिक एकता आणि नेतृत्व

•बौद्धिक आणि नैतिक अखंडतेची क्षमता.

मुलाखत ही एक कठीण परीक्षा नसते परंतु ती एक नैसर्गिक, मार्गदर्शित आणि हेतूपूर्ण संभाषण असते, ज्याचा हेतू उमेदवाराच्या मानसिक गुणांना प्रकट करण्यासाठी केला जाऊ शकतो. मुलाखत बोर्ड ही उमेदवाराची सखोल समजून घेणे, आसपासच्या मुद्द्यांची जाणीव असते आणि उमेदवार या मुद्द्यांचे किती चांगले विश्लेषण करू शकतो आणि त्यांचे प्रतिसाद कसे लागू करू शकतो.

मुलाखत ही दोन महिन्यांची प्रक्रिया आहे जी साधारणत: मुख्य परीक्षेच्या घोषणेनंतर 2 आठवड्यांनंतर सुरू होते. हे सहसा मार्च ते मे या कालावधीत आयोजित केले जाते आणि शाहजहां रोड, नवी दिल्ली येथील यूपीएससी कॅम्पसमध्ये आयोजित केले जाते.

प्रोग्राममध्ये सहसा दररोज दोन स्लॉट असतात.

•स्लॉट सकाळी 9:00 वाजता सुरू होईल.

•दुपारी स्लॉट: दुपारी 2 पर्यंत चालतो.

मुलाखत मंडळ सहसा 5 जणांचा असतो.अध्यक्ष सभागृहात बसलेले असतात तर इतर सभापती स्पीकरच्या दोन्ही बाजूला बसतात. सभापतींच्या प्रश्नासह मुलाखत सुरू होते आणि ते इतर सदस्यांना मुलाखत सुरू ठेवण्यासाठी मार्गदर्शन करतात.

मुलाखतीचा कालावधी सहसा 30 मिनिटांचा असतो . प्रश्नांच्या श्रेणीमध्ये छंद आणि व्यावहारिक अनुप्रयोगांवरील प्रश्नांचा समावेश असेल, जसे की - त्याला नागरी सेवेत रुजू का करायचे आहे, वर्तमान / ऐतिहासिक विषयांवर उमेदवाराचे मत, उमेदवाराच्या शिक्षणाविषयीची माहिती, निवडक विषय, उमेदवाराचे राज्य विषय, आंतरराष्ट्रीय संबंध, चालू घडामोडी इ. ते स्थिती आधारित प्रश्न देखील देऊ शकतात आणि त्याचबरोबर उमेदवारांचे विचार / अभिप्राय मिळवू शकतात.

IAS (Indian Administrative Service) मुलाखत ही UPSC (Union Public Service Commission) परीक्षा प्रक्रियेचा अंतिम टप्पा आहे. मुलाखतीमध्ये, उमेदवारांची बुद्धिमत्ता, व्यक्तिमत्व आणि सामान्य ज्ञान तपासले जाते.

मुलाखतीची प्रक्रिया खालीलप्रमाणे असते:

1. मुलाखत मंडळ: मुलाखतीसाठी एक मंडळ असते, ज्यामध्ये UPSC सदस्यांचा समावेश असतो. ते शिक्षणतज्ज्ञ किंवा प्रशासकीय अधिकारी असू शकतात.
2. उद्देश: मुलाखतीचा उद्देश उमेदवाराची मानसिक सतर्कता, आकलनशक्ती, तर्क क्षमता आणि संतुलित दृष्टिकोन तपासणे आहे.
3. प्रश्न: प्रश्न विविध विषयांवर आधारित असू शकतात, जसे की:
   • शैक्षणिक पार्श्वभूमी
   • नोकरीचा अनुभव
   • सामान्य ज्ञान आणि चालू घडामोडी
   • राजकारण, अर्थशास्त्र आणि सामाजिक समस्या
   • उमेदवाराची आवड आणि छंद
4. मूल्यांकन: उमेदवार कसा विचार करतो, त्याचे विचार कसे मांडतो आणि त्याच्यात किती आत्मविश्वास आहे, यावर मूल्यांकन केले जाते.

मुलाखतीची तयारी कशी करावी:

• आपल्या DAF (Detailed Application Form) चा अभ्यास करा: अर्जामध्ये दिलेली माहिती जसे की तुमची शिक्षण, अनुभव, छंद आणि आवड यावर आधारित प्रश्न विचारले जाऊ शकतात.
• चालू घडामोडींचे ज्ञान: राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरच्या महत्त्वाच्या घटनांची माहिती ठेवा.
• सामान्य ज्ञान: इतिहास, भूगोल, अर्थशास्त्र आणि राज्यशास्त्र यांसारख्या विषयांचे मूलभूत ज्ञान असावे.
• आत्मविश्वास: मुलाखतीत आत्मविश्वास महत्त्वाचा आहे. स्पष्ट आणि आत्मविश्वासाने उत्तरे द्या.
• सकारात्मक दृष्टिकोन: सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवा आणि विचारलेल्या प्रश्नांची सकारात्मक उत्तरे द्या.

टीप: मुलाखत ही केवळ ज्ञान तपासण्यासाठी नाही, तर तुमच्या व्यक्तिमत्त्वाचे मूल्यांकन करण्यासाठी असते. त्यामुळे नैसर्गिक राहा आणि प्रामाणिकपणे उत्तरे द्या.