तत्वज्ञानाच्या इतिहासातील प्रमुख दोन तट खालीलप्रमाणे आहेत:

1. बुद्धिवादी विचारसरणी (Rationalism):

   बुद्धिवादी विचारसरणीनुसार, ज्ञानेंद्रियांच्या अनुभवापेक्षा बुद्धी (reason) हे ज्ञानाचे प्रमुख साधन आहे. या विचारसरणीचे समर्थक खालील गोष्टींवर जोर देतात:

   • जन्मजात कल्पना (Innate ideas)
   • तार्किक अनुमान (Logical deduction)
   • गणितीय सत्ये (Mathematical truths)

   रेने देकार्त (René Descartes), बारूक स्पिनोझा (Baruch Spinoza) आणि गॉटफ्राइड विल्हेल्म लाइबनिझ (Gottfried Wilhelm Leibniz) हे प्रमुख बुद्धिवादी विचारवंत होते.

2. अनुभववादी विचारसरणी (Empiricism):

   अनुभववादी विचारसरणीनुसार, अनुभव (experience) हे ज्ञानाचे एकमेव साधन आहे. या विचारसरणीचे समर्थक खालील गोष्टींवर जोर देतात:

   • इंद्रियानुभव (Sense experience)
   • वैज्ञानिक पद्धती (Scientific method)
   • अनुभवजन्य पुरावे (Empirical evidence)

   जॉन लॉक (John Locke), जॉर्ज बर्कली (George Berkeley) आणि डेव्हिड ह्यूम (David Hume) हे प्रमुख अनुभववादी विचारवंत होते.

हे दोन प्रमुख तट ज्ञानाच्या स्वरूपाबद्दल आणि ते कसे प्राप्त होते याबद्दल मूलभूतपणे भिन्न दृष्टिकोन देतात.