दारिद्र्य म्हणजे जीवनावश्यक गरजा पूर्ण न करू शकणे. यात अन्न, वस्त्र, निवारा, शिक्षण आणि आरोग्य यांचा समावेश होतो. दारिद्र्य केवळ आर्थिक नसून ते सामाजिक, सांस्कृतिक आणि राजकीय परिमाण दर्शवते.

दारिद्र्याचे प्रकार:

• निरपेक्ष दारिद्र्य (Absolute Poverty): जीवन जगण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या किमान गरजा पूर्ण न करू शकणे.
• सापेक्ष दारिद्र्य (Relative Poverty): समाजाच्या तुलनेत कमी उत्पन्न असणे किंवा जीवनशैली खालच्या स्तराची असणे.

दारिद्र्याची कारणे:

• बेरोजगारी: रोजगाराच्या संधींची कमतरता.
• शिक्षणाचा अभाव: चांगले शिक्षण न मिळाल्याने चांगली नोकरी न मिळणे.
• आरोग्याच्या सुविधांचा अभाव: आजारपणामुळे काम करण्याची क्षमता कमी होणे.
• सामाजिक असमानता: जाती, धर्म, लिंग या आधारावर भेदभाव.
• नैसर्गिक आपत्ती: पूर, दुष्काळ यांसारख्या नैसर्गिक आपत्तीमुळे नुकसान.

दारीद्र्य निर्मूलनाचे उपाय:

• रोजगार निर्मिती करणे.
• शिक्षणाची सोय उपलब्ध करणे.
• आरोग्य सेवा सुधारणे.
• सामाजिक सुरक्षा योजना राबवणे.

अधिक माहितीसाठी, आपण खालील संकेतस्थळांना भेट देऊ शकता:

• जागतिक बँक (World Bank)
• संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम (UNDP)