2 उत्तरे
2 answers

पाऊस कसा पडतो?

7

तुम्हाला माहीत आहे का,पाऊस कसा पडतो ?

धरतीवर असलेलं एकूण पाणी कायम असतं. त्यात वाढही होत नाही की घटही होत नाही. पण त्याचं सतत अवस्थांतर सुरू असतं. समुद्र तसंच नद्या नाले यांच्यामधलं पाणी प्रदूषित झालेलं असतं. सूर्याच्या उष्णतेनं त्याची वाफ होते. तापलेल्या पाण्याच्या जवळ असलेली हवाही तापते. तापलेली हवा आणि वाफ हलकी असल्यामुळे ती आकाशात वरवर जाते. वर गेल्यावर तिथलं तापमान थंड असतं. त्यामुळे त्या वाफेचं पाण्याच्या छोट्या छोट्या थेंबामध्ये अवस्थांतर होतं. हे थेंब हवेत तरंगत राहतात.

वाफ आणि हे जलबिंदू मिळून ढग तयार होतात. वाऱ्याने हे ढग इकडेतिकडे फिरत राहतात. त्यांना थंड हवा लागली की त्यातल्या आणखी वाफेचे जलबिंदूंमध्ये अवस्थांतर होते. हे जलबिंदूही वेडेवाकडे फिरत असतात. एकमेकांवर आपटतात. त्यातले काही एकत्र येऊन त्यांचं आकारमान वाढतं. असे ते मोठे आणि जड झाले की तरंगू शकत नाहीत. जमिनीच्या दिशेने झेपावतात. वारे त्यातल्या काही बिंदूंना परत वरच्या दिशेने ढगांमध्ये ढकलतात.

ही चढाओढ चालू राहत ते जलबिंदू आणखी मोठे होतात. आता ते हवेत तरंगू शकत नाहीत. जमिनीकडे खेचले जातात. पाऊस पडतो. हे पावसाचं पाणी शुद्ध झालेलं असतं. त्यातले प्रदूषण नाहीसे झालेले असतात. परत एकदा शुद्ध आणि गोड्या पाण्याचे साठे पूर्ववत होतात. असं हे जलचक्र अव्याहत चालूच असतं.

उत्तर गोलार्धात विषुववृत्ताच्या जवळपास असणारा प्रदेश जास्त तापमानाचा असतो. जसजसं अधिकाधिक उत्तरेला जावं तसतसं तापमान घसरत जातं. त्यामुळे दक्षिणेकडून उबदार हवेचे झोत उत्तरेकडे आणि उत्तरेकडून थंड हवेचे झोत दक्षिणेकडे प्रवास करत असतात.

त्यांच्या तापमानांमध्ये लक्षणीय फरक असल्यामुळे जिथं ते दोन एकमेकांना भिडतात तिथं ते एकमेकांमध्ये मिसळू शकत नाहीत. त्यांच्या सीमेवर फ्रंटल सिस्टम तयार होते. पुढे पुढे सरकत राहते. गरम हवा हलकी असल्यामुळे तिला पुढे पुढे येऊ पाहणाऱ्या थंड हवेच्या झोतावर चढावं लागतं. तसं झालं की ती थंड होते. तिच्यातल्या वाफेचं पाण्यात अवस्थांतर होऊन पाऊस पडतो.
उत्तर लिहिले · 2/5/2021
कर्म · 34255
0

पाऊस पडण्याची प्रक्रिया अनेक टप्प्यात होते. खालील मुख्य टप्पे आहेत:

  1. बाष्पीभवन (Evaporation):

    सूर्यप्रकाशामुळे पृथ्वीवरील पाणी (समुद्र, नद्या, तलाव) गरम होते आणि त्याची वाफ होते. ही वाफ हवेत मिसळते.

  2. संघनन (Condensation):

    जेंव्हा गरम वाफयुक्त हवा वर जाते, तेंव्हा ती थंड होते. थंड झाल्यावर वाफेचे लहान लहान थेंबांमध्ये रूपांतर होते. हे थेंब धुळीच्या कणांभोवती जमा होतात आणि ढग तयार करतात.

  3. वृद्धी (Growth):

    ढगांमधील हे छोटे थेंब एकमेकांना मिळून मोठे होतात. जेव्हा हे थेंब पुरेसे मोठे आणि जड होतात, तेव्हा ते गुरुत्वाकर्षणामुळे खाली पडू लागतात.

  4. वर्षा (Precipitation):

    जेव्हा ढगांमधील पाण्याचे थेंब खूप मोठे होतात आणि हवा त्यांना सावरू शकत नाही, तेव्हा ते पाऊस म्हणून जमिनीवर पडतात. कधीकधी तापमान खूप कमी असल्यास हे पाणी गारा किंवा बर्फाच्या रूपातही पडू शकते.

या प्रक्रियेला जलचक्र (Water Cycle) म्हणतात, जी सतत चालू असते.

अधिक माहितीसाठी, आपण खालील संकेतस्थळांना भेट देऊ शकता:

उत्तर लिहिले · 23/3/2025
कर्म · 5240

Related Questions

भारताचा बहुतांश भाग हा ___ प्रदेशात मोडतो?
सचेत ॲप हवामानाबद्दल काय माहिती देते?
हवामानासाठीचे संकेत देणारे ॲप्स कोणते आहेत?
सचेत ॲप व दामिनी ॲप बद्दल माहिती?
हवेतील बाष्पाचे संघनन होऊन काय तयार होते?
हिमाल‌याच्या क्षेत्रात कोनत्या स्वरूपाचा पाऊस पढ़ता ?
हिमालय पर्वताच्या शिखरावर सतत बर्फ का असतो?