2 उत्तरे
2
answers
आरक्षण म्हणजे काय? आरक्षण कोणाला मिळतं आणि कशावर मिळतं?
3
Answer link
आरक्षण हे शेक्षणिक ,नोकरी व राजकीय या तिन प्रकारचे आहे.
स्वातंत्र्यपुर्वी काळापासुनच भारतात जातिव्यवस्था आस्तित्वात होती . जातिवाद हा कनाकनामधे भरल्या गेला होता. ब्राह्मण , क्षत्रिय , वैश्य , शुद्र असे क्रमवार वर्गीकरण केले होते. त्यात ब्राह्मण सर्वात उच्च आणि शुद्र सर्वात खालच्या जातितिल आसल्याचे मनुस्मृती या ग्रंथात सांगितले आहे. त्यानुसार शुद्रांना कुठलेच अधिकार नव्हते . उदा. सार्वजनिक ठिकाणी पाणि पिण्याचा अधिकार नव्हता. संपत्ती जतन करु शकत नव्हते. शिक्षण घेउ शकत नवते. तसेच यांचा जन्म हा फक्त कष्ट आणि सेवा करण्यासाठी झाला आहे आसे सांगितले जात असे.
परंतु स्वातंत्र्या नंतरच्या काळात विश्वरत्न डाॕ.बाबासाहेब आंबेडकर यांनी सर्व जनतेला समान हक्क आधिकार देणारे संविधान लिहिले आणी शुद्र म्हटल्या जाणाऱ्या जातीतिल लोकांना न्याय मिळाला.
आणि याच जातिंना बाकिच्या उच्च जातितिल लोकांसोबत बरोबरीने उभे राहता यावे , त्यांच्या सारखे जिवन जगता यावे तसेच हा भेद नष्ट व्हावा म्हणून आरक्षण देण्यात आले. आरक्षणामूळे या समाजातील दुर्बल घटक मजबुत होण्यास मदत मिळाली.
पण काही मुर्ख लोक इतिहास न समजुन घेता आरक्षण घेणाऱ्यांचा द्वेष करतात. पण जोपर्यंत जातिवाद आहे तोपर्यंत आरक्षण सुरु ठेवणे गरजेचे आहे .
0
Answer link
आरक्षण म्हणजे काय:
आरक्षण म्हणजे सरकारी नोकऱ्या, शिक्षण संस्था आणि इतर क्षेत्रांमध्ये काही विशिष्ट सामाजिक आणि आर्थिकदृष्ट्या मागासलेल्या लोकांसाठी जागा राखीव ठेवण्याची तरतूद.
आरक्षण कोणाला मिळतं:
भारतात, आरक्षण खालील प्रवर्गातील लोकांना मिळतं:
- अनुसूचित जाती (Scheduled Castes - SC)
- अनुसूचित जमाती (Scheduled Tribes - ST)
- इतर मागासवर्गीय (Other Backward Classes - OBC)
- आर्थिकदृष्ट्या दुर्बळ घटक (Economically Weaker Sections - EWS)
आरक्षण कशावर मिळतं:
आरक्षण खालील गोष्टींवर आधारित आहे:
- सामाजिक आणि शैक्षणिक मागासलेपण: ज्या जाती आणि जमाती सामाजिकदृष्ट्या आणि शैक्षणिकदृष्ट्या मागासलेल्या आहेत, त्यांना आरक्षण मिळतं.
- आर्थिक दुर्बलता: आर्थिकदृष्ट्या दुर्बळ घटकांसाठी (EWS) उत्पन्नाच्या आधारावर आरक्षण दिलं जातं.
टीप: आरक्षणाचे निकष आणि प्रमाण राज्य सरकार आणि केंद्र सरकारनुसार बदलू शकतात.