प्रणाली (System) म्हणजे विशिष्ट उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी एकत्र काम करणाऱ्या घटकांचा समूह. हे घटक एकमेकांशी जोडलेले असतात आणि एक संपूर्ण एकक म्हणून कार्य करतात.

प्रणालीची काही सामान्य वैशिष्ट्ये:

• घटक: प्रणाली विविध घटकांनी बनलेली असते.
• संबंध: घटकांमध्ये विशिष्ट संबंध असतात.
• उद्दिष्ट: प्रणालीचे एक विशिष्ट उद्दिष्ट असते.
• पर्यावरण: प्रत्येक प्रणाली एका विशिष्ट वातावरणात कार्य करते.
• अभिप्राय: प्रणालीमध्ये अभिप्राय (Feedback)loop असतो, जो प्रणालीला तिची कार्यक्षमता सुधारण्यास मदत करतो.

प्रणालीची उदाहरणे:

• संगणक प्रणाली: हार्डवेअर, सॉफ्टवेअर आणि वापरकर्ता यांचा समावेश असतो.
• मानवी शरीर: विविध अवयव आणि त्यांची कार्ये यांचा समावेश असतो.
• सामाजिक प्रणाली: कुटुंब, समाज, आणि संस्था यांचा समावेश असतो.
• पर्यावरण प्रणाली: जैविक आणि अजैविक घटक आणि त्यांच्यातील संबंध यांचा समावेश असतो.

प्रणाली ही एक व्यापक संकल्पना आहे आणि तिचा उपयोग विविध क्षेत्रांमध्ये केला जातो.