आयआयटीचे स्थान. 23 कामकाज आयआयटी (हिरवा)
इंडियन इंस्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी
सार्वजनिक विद्यापीठ टाइप करा
भारतात 23 ठिकाणी स्थान
टोपणनाव आयआयटी किंवा आयआयटी
वेबसाइट www.iitsystem.ac.in
हिजरी निर्दोष शिबीराचे कार्यालय आयआयटी खडगपुरची पहिली शैक्षणिक इमारत म्हणून काम करते.
आयआयटीजी एस्टड 1 99 4
आयआयटींची संघटनात्मक रचना
पीके केळकर ग्रंथालय, आयआयटी कानपूर
केंद्रीय ग्रंथालय, आयआयटी रुरकी
आयआयटी मद्रास ग्रंथालय
Wikiquote च्या संदर्भातील संबोधन:
इंडियन इंस्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी
विकिपीडिया, मुक्त ज्ञानकोशातून V · T · E
भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (आयआयटी) भारतातील उच्च शिक्षणाच्या स्वायत्त सार्वजनिक संस्था आहेत.

[1] ते तंत्रज्ञान तंत्रज्ञान संस्था 1 9 61 द्वारे शासित आहेत, ज्याने त्यांना घोषित केले आहे हळू हळू राष्ट्रीय महत्त्व असलेल्या संस्था
नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नोलॉजी

[2] आणि त्यांच्या सत्ते, कर्तव्ये आणि प्रशासनासाठी चौकट यांचा समावेश आहे.

तंत्रज्ञान संस्था 1 9 61 च्या संस्था भिलाई, चेन्नई, दिल्ली, धनबाद, धारवाड , गोवा, गुवाहाटी, जम्मू, कानपूर, खडगपुर, मुंबई, रुरकी, भुवनेश्वर, गांधीनगर, हैदराबाद, इंदोर, जोधपूर, मंडी, पालघाट, पटना, रोपार, तिरुपती आणि वाराणसी.

प्रत्येक आयआयटी एक स्वायत्त संस्था आहे, जी इतर आयआयटी परिषदेमार्फत जोडली जाते, जी त्यांच्या प्रशासनाची देखरेख करते. केंद्रीय मानव संसाधन विकास मंत्री हे आयआयटी परिषदेचे अध्यक्ष आहेत.

2017 पर्यंत, सर्व आयआयटीमधील एकूण जागा 11,032 आहेत.

IITs मध्ये अंडरग्रेजुएट प्रवेशासाठी एक सामान्य प्रवेश प्रक्रिया होती, ज्यांना आयआयटी-जेईई म्हणतात, ज्याची जागा संयुक्त प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण करून 2013 मध्ये करण्यात आली. पदव्युत्तर पदव्युत्तर अभ्यासक्रम एम.टेक, अभियांत्रिकीतील एमएस डिग्री पुरविलेल्या जुन्या आयआयटी खडगपुर, मुंबई, मद्रास, कानपूर, दिल्ली, धनबाद, रुरकी, वाराणसी, गुवाहाटी). एम.टेक आणि एमएस प्रवेश अभियांत्रिकी (ग्रेट) मधील ग्रॅज्युएट ऍप्टीट्यूड टेस्टच्या आधारावर केले जातात.
        बी.टेक, एम.टेक आणि एमएस प्रोग्रॅमखेरीज आयआयटी इतर पदवीपूर्व पदवी जसे एमएसी इन मॅथ्स, फिजिक्स आणि केमिस्ट्री, एमबीए, पीएचडी इ. पुरविल्या जातात. आयआयटीच्या या प्रोग्राममध्ये प्रवेश सामान्य प्रवेश परीक्षेद्वारे केले जातात. सीएटी), संयुक्त प्रवेश परीक्षा मास्टर्स (जेएएम) आणि कॉमन प्रवेश परीक्षा डिज़ाइनसाठी (सीईईडी) आयआयटी गुवाहाटी आणि आयआयटी बॉम्बे पदवीपूर्व डिझाईन कार्यक्रमही देतात.

  संयुक्त आसन प्राधिकरण 2015 (जोसाए 2015) ने एकूण 1 9 आयआयटीसाठी संयुक्त प्रवेश प्रक्रिया आयोजित केली होती.


★★आई आई टी की महत्ता ★★

आई आई टी में शिक्षित अभियंताओं तथा शोधार्थियों की पहचान पूरे भारत और कुछ हद तक, अमेरिका में भी है। यद्यपि, यह पहचान मुख्यतः उन अभियंताओं से है जिन्होने यहाँ से बी टेक की डिग्री ली है। आई आई टी की प्रसिद्धी के कारण, भारत में इंजीनियरिंग की पढाई करने का इच्छुक प्रत्येक विद्यार्थी इन संस्थानों में प्रवेश पाने की 'महत्वाकांक्षा' रखता है। इन संस्थानों में स्नातक स्तर की पढाई में प्रवेश एक संयुक्त प्रवेश परीक्षा (JEE) के आधार पर होता है। यह परीक्षा बहुत कठिन मानी जाती है और इसकी तैयारी कराने के लिये देश भर में हजारों 'कोचिंग क्लासेस्' चलाये जा रहे हैं। आई आई टी तन्त्र की कभी कभी आलोचना की जाती है कि भारत की गरीब जनता के पैसे से इसमें पढकर निकलने वाले पैसा कमाने के लालच में देश छोडकर यूएसए या किसी अन्य देश में चले जाते हैं, जिसके कारण इससे भारत को अपेक्षित लाभ नहीं मिल पाया है

आयआयटी भारतातील इतर अभियांत्रिकी महाविद्यालयांपेक्षा तुलनेने जास्त अनुदान प्राप्त करते.

[32] बहुतेक अन्य अभियांत्रिकी महाविद्यालयांना सरकारी निधी सुमारे रु. दरसाल 10 ते 20 कोटी (2-4 दशलक्ष अमेरिकन डॉलर), ही रक्कम रु. प्रत्येक आयआयटीसाठी प्रति वर्ष 9 0 कोटी -163 कोटी (18 ते 26 लाख अमेरिकन डॉलर्स) [24] निधीच्या इतर स्रोतांमध्ये उद्योगांमधून विद्यार्थी शुल्क आणि संशोधन निधी आणि माजी विद्यार्थी आयआयटीमध्ये विद्याथीर्-विद्यार्थी-विद्यार्थ्यांना गुणोत्तर 1: 6 आणि 1: 8 च्या दरम्यान आहे. [33] आयआयटी परिषदेच्या स्थायी समितीने (एससीआयसी) 1: 9 या शैक्षणिक शाळेत प्रवेशासाठी कमी मर्यादा घातली आहे. आयआयटी अंडरग्रेजुएट विद्यार्थी फीस अनुदानित 80% करून सर्वांना शिष्यवृत्ती देतात
उच्च शिक्षणासाठी विद्यार्थ्यांना प्रोत्साहित करण्यासाठी ठाकर समितीच्या शिफारशीनुसार (1 9 5 9 -61) [34] पदवीपूर्व विद्यार्थ्यांनी घेतलेला खर्च सुमारे रु. आहे. 180,000 प्रतिवर्ष. [35] एससी आणि एसटी श्रेणीतील विद्यार्थ्यांनंतर, शारीरिकदृष्ट्या अपंग विद्यार्थ्यांना आता भारतातील आयआयटीच्या फी माफ करण्याच्या लाभार्थी होतील.
विविध आयआयटींनी स्वायत्ततेने काम केले आहे आणि राष्ट्रीय महत्त्व असलेल्या संस्था म्हणून त्यांचे विशेष दर्जा आयआयटीच्या सुरळीत चालनास मदत करते, दोन्ही प्रादेशिक तसेच विद्यार्थी राजकारणातून मोफत मुक्त. अशा स्वायत्तता म्हणजे आयआयटी स्वतःचे अभ्यासक्रम तयार करू शकते आणि शैक्षणिक गरजांमधील बदलांनुसार लवकर बदलू शकते, नोकरशाही अडथळे आणू शकत नाही. आयआयटीच्या अंतर्गत धोरण निर्णयावर सरकारचा थेट नियंत्रण नाही (जसे की फॅकल्टी रिक्रूटमेंट आणि अभ्यासक्रम) परंतु आयआयटी काउन्सिलवर प्रतिनिधित्व आहे. सर्व आयआयटीमध्ये शिक्षणाचे माध्यम इंग्रजी आहे. [36] सामान्यतः वर्ग साधारणतः 7:30 आणि 5:30 दरम्यान होतात, तरीही प्रत्येक IIT मध्ये काही फरक आहेत. सर्व आयआयटीकडे त्यांच्या विद्यार्थ्यांच्या वापरासाठी सार्वजनिक ग्रंथालये आहेत. नियत पुस्तके संग्रह व्यतिरिक्त, ग्रंथालयांमध्ये काल्पनिक आणि इतर साहित्यिक शैलींसाठी विभाग आहेत [आवश्यक उद्धरण वचना] इलेक्ट्रॉनिक ग्रंथालये विद्यार्थ्यांना ऑन-लाइन जर्नल आणि नियतकालिके वापरण्याची परवानगी देतात. आयआयटी आणि आयआयएससी यांनी मानव संसाधन विकास मंत्रालयाबरोबर पुढाकार घेतला आहे ज्यामुळे नॅशनल प्रोग्राम्स ऑन टेक्नॉलॉजी वर्धित लर्निंग अंतर्गत विविध विषयांच्या प्रत्यक्ष व्याख्यान विनामूल्य ऑनलाइन व्हिडिओ उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. सर्व विद्यार्थ्यांना गुणवत्ता शिक्षण सुलभ करण्यासाठी हा उपक्रम राबवला जातो. [37] व्याख्यान http://nptel.iitm.ac.in/ येथे मिळवता येतात.

प्रत्येक आयआयटीच्या शैक्षणिक धोरणाची त्याच्या सर्वोच्च नियामक मंडळाने ठरवली आहे. यात आयआयटी आणि विद्यार्थी प्रतिनिधींचे सर्व प्रोफेसर्स यांचा समावेश आहे. अनेक पाश्चात्य विद्यापीठांप्रमाणेच निवडून आलेल्या विद्यमान राज्यांचे मत आहे, आयआयटीकडे शैक्षणिक उपक्रम आहे. हे अभ्यासक्रम, अभ्यासक्रम, परीक्षा आणि निकाल नियंत्रित करते आणि विशिष्ट शैक्षणिक विषयांवर लक्ष ठेवण्यासाठी समित्या नियुक्त करते. शैक्षणिक मानकांचे पालन करण्यासाठी संस्थेच्या शिक्षण, प्रशिक्षण आणि संशोधन कार्यकाळाचा वेळोवेळी आढावा घेतला जातो. [38] आयआयटीचे संचालक हे सर्वोच्च नियामक मंडळ चे पदेन चे अध्यक्ष आहेत.

सर्व आयआयटी कार्यक्षमतेच्या मूल्यांकनाची श्रेय प्रणाली पाळते, त्यांच्या महत्त्वानुसार आधारित अभ्यासक्रमांच्या प्रमाणात. एकूण गुणांच्या (सामान्यत: 100 पैकी 100) ग्रेडचे आधार, ग्रेड श्रेणीसह (10 पैकी) गुणांसह नियुक्त केले आहे. काहीवेळा, संपूर्ण क्लासच्या एकूण कार्यक्षमतेचा विचार करून रिलेटिंग ग्रेडिंग केले जाते. प्रत्येक अभ्यासक्रमासाठी, विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या अभ्यासानुसार 0 ते 10 च्या प्रमाणात मोजले जातात, त्यांच्या संबंधित क्रेडिट पॉइंटसह, सर्व अभ्यासक्रमातील ग्रेड पॉइंट्सचे भारित सरासरी घेवून. प्रत्येक सेमेस्टरचे मूल्यांकन स्वतंत्रपणे केले जाते आणि नंतर सर्व सेमेस्टरवर भारित सरासरी एकत्रित ग्रेड पॉईंट सरासरी (सीजीपीए किंवा सीपीआय-संचयी परफॉर्मन्स इंडेक्स म्हणून ओळखले जाते) काढण्यासाठी वापरले जाते.
IIT