नामस्मरण
होय, सतत नामस्मरण करणे हे अत्यंत फलदायी मानले जाते आणि अनेक आध्यात्मिक परंपरांमध्ये त्याचे महत्त्व सांगितले आहे.
सतत नामस्मरण करण्याचे काही प्रमुख फायदे:
- मनःशांती आणि एकाग्रता: नामस्मरणामुळे मन शांत होते आणि एकाग्रता वाढते. बाहेरील विचारांचा गोंधळ कमी होतो.
- नकारात्मकता कमी होते: जेव्हा आपण देवाच्या नावाचे स्मरण करतो, तेव्हा नकारात्मक विचार आणि भावना दूर होतात आणि सकारात्मकता वाढते.
- आध्यात्मिक प्रगती: हे आत्म्याला परमात्म्याशी जोडण्याचे एक सोपे आणि प्रभावी माध्यम आहे. यामुळे आध्यात्मिक प्रगती होते.
- संकटांवर मात: कठीण काळात किंवा संकटांमध्ये नामस्मरण केल्याने धैर्य मिळते आणि संकटातून बाहेर पडण्यासाठी आंतरिक शक्ती प्राप्त होते.
- चित्तशुद्धी: नामस्मरणामुळे मन आणि आत्मा शुद्ध होतात, वासना आणि दुर्गुण कमी होतात.
- भक्ती वाढते: सतत नामाचा जप केल्याने देवावरील श्रद्धा आणि भक्ती अधिक दृढ होते.
- जन्मा-मृत्यूच्या चक्रातून मुक्ती: काही परंपरांमध्ये असे मानले जाते की, सतत नामस्मरण केल्याने मोक्ष प्राप्त होतो.
नामस्मरण म्हणजे केवळ मोठ्या आवाजात जप करणे असे नाही, तर मनातल्या मनात देवाच्या नावाचे स्मरण करणे, त्याच्या गुणांचे चिंतन करणे आणि नेहमी त्याला आपल्यासोबत ठेवणे होय. आपले दैनंदिन कार्य करत असतानाही मनात नामस्मरण सुरू ठेवता येते. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम आणि इतर संतांनी नामस्मरणाचे महत्त्व वेळोवेळी सांगितले आहे.
यामुळे मन शांत राहते, आनंद मिळतो आणि जीवनात सकारात्मक बदल घडतात.
नामस्मरण (Naamsmaran) कसे करावे याबद्दल काही सूचना:
- वेळेची निवड: नामस्मरणासाठी शांत आणि एकांत वेळ निवडा. शक्य असल्यास, सकाळी लवकर किंवा रात्री झोपण्यापूर्वीचा वेळ निवडा.
- जागा: एक शांत आणि स्वच्छ जागा निवडा. तिथे कोणतीही distractions नसावी.
- आसन: आरामदायक आसनात बसा. पाठीचा कणा सरळ ठेवा.
- श्वास: डोळे बंद करा आणि काही वेळ deep breathing करा.
- मंत्र: ज्या देवाचे किंवा गुरूंचे नामस्मरण करायचे आहे, त्यांचे नाव जपा.
- उच्चार: स्पष्ट आणि हळू आवाजात नामस्मरण करा.
- एकाग्रता: मन भटकू नये म्हणून नामोच्चारावर लक्ष केंद्रित करा.
- संख्या: नामस्मरणाची संख्या ठरवा. जपमाळ वापरू शकता.
- नियमितता: रोज ठराविक वेळी नामस्मरण करा.
- भावना: प्रेम आणि भक्तीने नामस्मरण करा.
टीप: नामस्मरण ही एक वैयक्तिक प्रक्रिया आहे. त्यामुळे आपल्या सोयीनुसार आणि श्रद्धेनुसार त्यात बदल करू शकता.
दत्तात्रेयाची काही लोकप्रिय नामस्मरणे खालीलप्रमाणे:
- श्री गुरुदेव दत्त: हे दत्तात्रेयाचे सर्वात सामान्य आणि लोकप्रिय नामस्मरण आहे.
- दत्तात्रेय स्तोत्र: दत्तात्रेयाची स्तुती करणारे हे स्तोत्र आहे, जे भक्त मोठ्या श्रद्धेने गातात.
- दिगंबरा दिगंबरा श्रीपाद वल्लभ दिगंबरा: हे नामस्मरण विशेषतः प्रसिद्ध आहे आणि दत्त भक्तांमध्ये ते नेहमी म्हटले जाते.
- दत्त बावनी: हे ५२ ओळींचे स्तोत्र आहे, ज्यात दत्तात्रेयाची महती वर्णन केली आहे.
- गुरुचरित्र: ह्या ग्रंथात दत्तात्रेयांच्या अनेक कथा आणि चमत्कारांचे वर्णन आहे. या ग्रंथाचे पारायण करणे देखील खूप फलदायी मानले जाते.
दत्तात्रेयाची उपासना आणि नामस्मरण केल्याने भक्तांना आध्यात्मिक लाभ मिळतात आणि त्यांच्या इच्छा पूर्ण होतात, अशी मान्यता आहे.
जप म्हणजेच नामस्मरण आपण आपल्या आवडत्या देवाचे आपपल्या आवडीने करु शकतो.
देवाचे अस्तित्व जाणवले की मनुष्य नामस्मरण करीत राहतो अस्तित्व हे कोणत्याही व्यक्ती रुपात मदत करुन आपली काळजी दुर करुन तो जाणवतो.
जसे एखाद्या पदार्थातील गोडी दिसत नाही किंवा फुलातील सुगंध दिसत नाही पण आपण जाणवतो तस देवाचे अस्तित्व जाणवते.
देवाचे रुप कोणतेही असो तो जळी स्थळी चराचरात आहे नामस्मरण म्हणुन कुठेही करावे.
म्हणुन म्हटले ''हरी मुखी म्हणा पुण्याची गणना कोण करी ''
'' ज्या ज्या ठिकाणी मन जाय माझे त्या त्या ठिकाणी निजरुप मी ठेवितो मस्तक ज्या ज्या ठिकाणी तेथे तुझे सद्गुरू पाय दोन्ही ''.