उपचार पद्धती

एनिमा (Enema) म्हणजे गुदद्वारातून (anus) मोठ्या आतड्यामध्ये (large intestine) द्रवपदार्थ (liquid) सोडण्याची प्रक्रिया आहे.

एनिमा वापरण्याची काही कारणे:

• बद्धकोष्ठता (constipation) झाल्यास
• आतड्याची तपासणी करण्यापूर्वी (bowel examination)
• शस्त्रक्रियेपूर्वी (before surgery)
• औषधोपचार (medication) करण्यासाठी

एनिमाचे प्रकार:

• पाणी एनिमा: यामध्ये फक्त पाणी वापरले जाते.
• सलाइन एनिमा:normal saline solution (isotonic sodium chloride solution) वापरले जाते.
• तेल एनिमा: यामध्ये खनिज तेल (mineral oil) वापरले जाते.
• औषधी एनिमा: यामध्ये औषधे वापरली जातात.

धोका: डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय एनिमा घेणे सुरक्षित नाही. वारंवार एनिमा घेतल्यास आतड्याला इजा होऊ शकते आणि शरीरातील electrolytes चे संतुलन बिघडू शकते.

टीप: ही माहिती केवळ सामान्य ज्ञानासाठी आहे. अधिक माहितीसाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

अधिक माहितीसाठी:

• मेयो क्लिनिक (इंग्रजी)

रोग झाल्यावर त्याच्या उपचाराच्या पद्धतीला चिकित्सापद्धती म्हणतात. आधुनिक काळात,जीवनात गुंतागुंत इतकी वाढत आहे की मनुष्य दिवसेंदिवस वेगवेगळ्या शारीरिक व मानसिक रोगांना बळी पडत आहे. त्याचबरोबर वेगवेगळ्या चिकित्सापद्धती पण समोर येत आहेत. कधी कधी, एका रोगावर दिलेले औषध हे दुसऱ्या रोगाचे कारण बनत आहे. जगात सध्या अस्तित्वात असलेल्या अनेक चिकित्सा पद्धती आहेत. त्यात वेगवेगळे असे त्यांचे गुण-दोष आहेत.कोणाला कोणती एक पद्धत आवडते तर कोणाला दुसरी. रोग्याला रोगापासून आराम हवा असतो. तो मिळावयास हवा.चिकित्सा पद्धती कोणतीही असो. शक्य तोवर रोगी त्याचे आर्थिक कुवती प्रमाणे चिकित्सापद्धती स्विकारतो असा अनुभव आहे. त्यातही, 'विश्वासः फलदायकः'()विश्वास ठेवणे फलदायी असते. ज्या चिकित्सापद्धतीवर वा चिकित्सकावर रोग्याचा विश्वास नाही, ती चिकित्सा लागू पडत नाही. त्यामुळेच आता बहुतेक रुग्णालयामध्ये '  असे फलक लागलेले आढळतात. जुन्या काळी ही संकल्पना होती ती पुन्हा रुढ होऊ पहात आहे.याचे जास्त फायदे आहेत. जगात सुमारे १२२ चिकित्सापद्धती असतील असा अंदाज आहे.

वर्तन उपचार पद्धती (Behavioral therapy) एक मानसिक आरोग्य उपचार आहे. यात नकारात्मक विचार आणि वर्तणूक बदलण्यावर लक्ष केंद्रित केले जाते.

वर्तन उपचार पद्धतीचे प्रकार:

• संज्ञानात्मक वर्तन थेरपी (Cognitive Behavioral Therapy - CBT): विचार आणि भावना वर्तणुकीवर कसा परिणाम करतात यावर लक्ष केंद्रित करते. अमेरिकन सायकॉलॉजिकल असोसिएशन
• डायलेक्टिकल बिहेवियर थेरपी (Dialectical Behavior Therapy - DBT): भावनिक नियंत्रण आणि सहनशीलता सुधारण्यावर लक्ष केंद्रित करते. PubMed Central
• एक्सपोजर थेरपी (Exposure Therapy): भीती आणि चिंता कमी करण्यासाठी, लोकांना त्यांच्या भीतीदायक गोष्टींच्या समोर आणले जाते. अमेरिकन सायकॉलॉजिकल असोसिएशन
• अॅसेप्टन्स अँड कमिटमेंट थेरपी (Acceptance and Commitment Therapy - ACT): नकारात्मक विचार स्वीकारून जीवनातील ध्येयांवर लक्ष केंद्रित केले जाते. PubMed Central

उपयोग:

• चिंता (Anxiety)
• नैराश्य (Depression)
• पोस्ट-ट्रॉमॅटिक स्ट्रेस डिसऑर्डर (Post-traumatic stress disorder - PTSD)
• compulsions (Obsessive-compulsive disorder - OCD)
• झोप न येणे (Insomnia)

वर्तन उपचार पद्धती आपल्या जीवनातील नकारात्मक विचार आणि सवयी बदलून मानसिक आरोग्य सुधारण्यास मदत करते.

तुमच्या प्रश्नासाठी, प्राणिक हीलिंग, रेकी हीलिंग आणि कॉस्मिक हीलिंग यांसारख्या उपचार पद्धती सर्वाइकल स्पॉन्डिलायटिसच्या दुखण्यावर कायमस्वरूपी उपाय म्हणून काम करू शकतात की नाही, याबद्दल काही माहिती:

महत्वाचे:

• या उपचार पद्धती Complementary Therapies म्हणून वापरल्या जातात.
• तुम्ही डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. ते तुम्हाला योग्य उपचार आणि मार्गदर्शन करू शकतील.

डिस्टन्स रेकी हीलिंग (Distance Reiki Healing) ट्रीटमेंट शारीरिक दुखाचा त्रास कमी करू शकते, पण तो पूर्णपणे व कायमस्वरूपी बरा करेलच याची खात्री नसते. रेकी हीलिंग हे एक पूरक उपचार आहे, जे पारंपारिक वैद्यकीय उपचारांसोबत घेतले जाते.

डिस्टन्स रेकी हीलिंग बाबत काही महत्वाचे मुद्दे:

• त्रास कमी होण्याची शक्यता: रेकीमुळे वेदना कमी होऊ शकतात, आराम मिळतो आणि मानसिक शांती वाढते.
• उपचाराचा कालावधी: आराम मिळण्यासाठी लागणारा वेळ व्यक्तीनुसार बदलतो. काही जणांना काही दिवसांत फरक जाणवतो, तर काहींना जास्त वेळ लागू शकतो.
• परिणाम कायमस्वरूपी नसतात: रेकीमुळे तात्पुरता आराम मिळू शकतो, पण दुखणे पूर्णपणे बरे होईलच असे नाही. दुखण्याची तीव्रता आणि प्रकार यावर ते अवलंबून असते.
• परत होण्याची शक्यता: जीवनशैली, काम आणि इतर कारणांमुळे दुखणे परत येऊ शकते.

अधिक माहितीसाठी काही उपयुक्त लिंक्स:

• रेकी हीलिंग वरील संशोधन (इंग्रजीमध्ये)
• क्लीव्हलँड क्लिनिकनुसार रेकी (इंग्रजीमध्ये)

Disclaimer: येथे दिलेली माहिती केवळ माहितीपर आहे आणि ती वैद्यकीय सल्ला नाही. कोणत्याही उपचारांसाठी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

मूतखडा होण्याची अनेक कारणे आहेत. मूत्रमार्गामध्ये काही विकृती असल्यास, चयापचयाच्या मूलभूत प्रक्रियांमध्ये दोष असल्यास किंवा मूतखडा होण्याची अनुवंशिक प्रवृत्ती असल्यास मूतखडे होतात. काही मूतखडे हे मूत्रपिंडातच राहतात, मूत्रमार्गात येत नाहीत. त्यांच्यामुळे फारशी लक्षणे दिसत नाहीत, पण कालांतराने मूत्रपिंड कायमचे खराब होते. मूत्रमार्गात खाली घसरताना मूतखड्यांमुळे अनेक लक्षणे निर्माण होतात. यात लघवीतून रक्त पडणे, पोटात तीव्र वेदना होणे, लघवी करताना खूप दुखणे या लक्षणांचा समावेश होतो. क्ष-किरण तपासणी करून मूतखड्याचे निदान करता येते. इंट्राव्हेनस पायलोग्राफीसारख्या तपासणीने मूतखड्याचे खात्रीशीर निदान करता येते. मूतखडा काढून टाकणे हाच या रोगावरील उपाय असतो. शस्त्रक्रिया करून हे खडे काढता येतात. बरेचसे लहान आकाराचे मूतखडे भरपूर पाणी पित राहिल्यास आपोआपच लघवीवाटे पडून जातात.

लिथोट्रिप्सी ही देखील मूतखड्यांच्या उपचाराचीच एक पद्धत होय. या पद्धतीत शस्त्रक्रिया करत नसल्याने ती एक सुरक्षित पद्धत आहे. यात लेसर किरणांच्या आधारे मूतखडे आतल्या आत फोडले जातात. फुटलेले मूतखडे नंतर लघवीवाटे शरीराबाहेर पडतात. शस्त्रक्रियेचे धोके नसल्याने ही पद्धत दिवसेंदिवस लोकप्रिय होत चालली आहे. या पद्धतीतील तोटे म्हणजे फार मोठ्या मूतखड्यांसाठी ती फारशी उपयुक्त ठरत नाही. मूत्रमार्गाच्या रचनेत विकृती असल्याने मूतखडे होत असतील, तर वारंवार लिथोट्रिप्सीची पद्धत वापरावी लागेल. कारण शस्त्रक्रियेने मूळ बिघाड दुरूस्त केल्याखेरीज मूतखडे पुन्हा पुन्हा होण्याचे थांबणार नाही. अशा वेळी लिथोट्रिप्सीपेक्षा शस्त्रक्रिया जास्त योग्य ठरते. दुसरे म्हणजे लिथोट्रिप्सीने मूतखडा काढण्यास खर्च बराच जास्त येतो. मूतखड्याच्या आकारावर हा खर्च अवलंबून असतो. तरीही लिथोट्रिप्सी हे मूतखड्याच्या रुग्णांसाठी वरदानच मानावे लागेल. कारण त्यामुळे वेदना न होता, जोखिमरहित आणि जखमरहित पद्धतीने मूतखड्यावर उपचार करता येतो.