डोंगल (Dongle) म्हणजे एक लहान हार्डवेअर डिव्हाइस जे कॉम्प्युटर, लॅपटॉप किंवा इतर इलेक्ट्रॉनिक उपकरणाला (उदा. स्मार्ट टीव्ही) जोडले जाते. याचा मुख्य उद्देश त्या उपकरणाला काही विशिष्ट कार्यक्षमता (functionality) किंवा वैशिष्ट्ये (features) प्रदान करणे हा असतो, जी मुळात त्या उपकरणात उपलब्ध नसतात.

डोंगल्स अनेक प्रकारची असतात आणि त्यांचे उपयोगही विविध आहेत. काही प्रमुख उदाहरणे खालीलप्रमाणे आहेत:

• वाय-फाय डोंगल (Wi-Fi Dongle): हे डोंगल कॉम्प्युटरला किंवा लॅपटॉपला वायरलेस इंटरनेट कनेक्शन (Wi-Fi) ची सुविधा देते, जर त्यात इनबिल्ट वाय-फाय नसेल तर.
• ब्लूटूथ डोंगल (Bluetooth Dongle): याच्या मदतीने कॉम्प्युटरला ब्लूटूथ सपोर्ट मिळतो, ज्यामुळे वायरलेस हेडफोन, कीबोर्ड, माउस किंवा इतर ब्लूटूथ उपकरणांना जोडणे शक्य होते.
• यूएसबी मोबाइल ब्रॉडबँड डोंगल (USB Mobile Broadband Dongle): याला 'इंटरनेट डोंगल' किंवा 'डेटा कार्ड' असेही म्हणतात. यात सिम कार्ड टाकून कॉम्प्युटरला मोबाइल डेटा नेटवर्कद्वारे इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी मिळते.
• सिक्युरिटी डोंगल (Security Dongle / Software Protection Dongle): हे विशिष्ट सॉफ्टवेअरला अधिकृतपणे वापरण्यासाठी आवश्यक असते. सॉफ्टवेअर क्रॅक होण्यापासून किंवा अनधिकृत वापरापासून वाचवण्यासाठी याचा उपयोग होतो.
• एचडीएमआय डोंगल (HDMI Dongle): उदा. Google Chromecast. हे टीव्हीच्या HDMI पोर्टला जोडून स्मार्ट टीव्हीची कार्यक्षमता देतात, ज्यामुळे स्मार्टफोन किंवा कॉम्प्युटरमधील कंटेंट टीव्हीवर स्ट्रीम करता येतो.
• वायरलेस कीबोर्ड/माउस डोंगल: अनेक वायरलेस कीबोर्ड आणि माउससाठी एक लहान USB डोंगल असतो, जो कॉम्प्युटरला जोडल्यावर कीबोर्ड आणि माउस वायरलेस पद्धतीने काम करतात.

थोडक्यात, डोंगल हे एक छोटे उपकरण आहे जे मोठ्या उपकरणाला अतिरिक्त क्षमता देण्यासाठी किंवा ते वापरण्यासाठी आवश्यक असते.