"वृत्ती सारूप्यमितरत्र" (Vritti Sarupyamitaratra) हे पतंजलींच्या योगसूत्रांमधील दुसरे सूत्र (१.२) आहे.

या सूत्राचा अर्थ समजून घेण्यासाठी आपण त्याचे शब्दशः विश्लेषण करूया:

• वृत्ती (Vritti): मनाच्या हालचाली, विचार, भावना, बुद्धीचे व्यापार किंवा मनात उठणाऱ्या लाटा.
• सारूप्यम् (Sarupyam): सारखे दिसणे, एकरूप होणे, अनुरूप होणे, ओळखणे.
• इतरत्र (itaratra): इतर वेळी, जेव्हा योग साधला जात नाही, किंवा जेव्हा मनाच्या वृत्तींचा निरोध होत नाही तेव्हा.

या सूत्राचा संपूर्ण अर्थ असा आहे की,

"जेव्हा मनाच्या वृत्तींचा निरोध केला जात नाही (म्हणजेच जेव्हा योग साधला जात नाही), तेव्हा आपले खरे स्वरूप (द्रष्टा किंवा आत्मा) या मनाच्या वृत्तींशी एकरूप होते."

थोडक्यात, जेव्हा आपण योगाभ्यास करत नाही आणि मनाला त्याच्या स्वैर वृत्तींनुसार वागू देतो, तेव्हा आपण स्वतःला आपल्या विचारांशी, भावनांशी आणि अनुभवांच्या प्रवाहाशी एकरूप मानतो. यामुळे आपण आपले खरे, शाश्वत आणि शुद्ध स्वरूप विसरून मनाच्या अस्थिर स्वरूपालाच आपले खरे स्वरूप मानू लागतो. हे सूत्र पतंजलींच्या पहिल्या सूत्राचे (योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः - योग म्हणजे मनाच्या वृत्तींचा निरोध) पूरक आहे, कारण ते निरोध न केल्यास काय घडते हे स्पष्ट करते.