कृषी मजुरांना (agricultural laborers) अनेक समस्यांना तोंड द्यावे लागते, ज्यामुळे त्यांचे जीवनमान कठीण होते. त्यांच्या प्रमुख समस्या खालीलप्रमाणे आहेत:

• कमी मजुरी आणि रोजगाराची अनिश्चितता: त्यांना अनेकदा खूप कमी मजुरी मिळते, जी त्यांच्या गरजा पूर्ण करण्यास अपुरी असते. शेतीचे काम हंगामी असल्याने, त्यांना वर्षभर नियमित रोजगार मिळत नाही. काही महिने त्यांना कामाशिवाय बसावे लागते.
• सामाजिक सुरक्षा योजनांचा अभाव: कृषी मजुरांसाठी भविष्य निर्वाह निधी (PF), आरोग्य विमा (health insurance), पेन्शन (pension) यांसारख्या सामाजिक सुरक्षा योजना उपलब्ध नसतात. त्यामुळे वृद्धापकाळात किंवा आजारपणात त्यांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतो.
• आरोग्य आणि सुरक्षिततेचा अभाव: शेतीत काम करताना त्यांना अनेकदा कीटकनाशके आणि रसायनांचा सामना करावा लागतो, ज्यामुळे त्यांच्या आरोग्यावर विपरीत परिणाम होतो. कडक ऊन, पाऊस किंवा थंडीत काम करतानाही त्यांना पुरेसे संरक्षण मिळत नाही. कामाच्या ठिकाणी अपघातांचा धोकाही असतो.
• कर्जाचा बोजा: अपुऱ्या उत्पन्नामुळे त्यांना अनेकदा खाजगी सावकारांकडून किंवा जमीनदारांकडून कर्ज घ्यावे लागते. हे कर्ज फेडणे त्यांना कठीण जाते आणि ते कर्जाच्या सापळ्यात अडकतात.
• शिक्षण आणि कौशल्य विकासाची कमतरता: अनेक कृषी मजूर निरक्षर असतात किंवा त्यांचे शिक्षण अपुरे असते. त्यांना नवीन कौशल्ये शिकण्याची संधी मिळत नाही, ज्यामुळे त्यांना शेतीबाहेर इतर ठिकाणी काम मिळणे कठीण होते.
• स्थलांतर: कामाच्या शोधात त्यांना अनेकदा आपले गाव सोडून शहरांमध्ये किंवा इतर ठिकाणी स्थलांतर करावे लागते. यामुळे त्यांच्या कुटुंबाची ताटातूट होते आणि त्यांना नवीन ठिकाणी वाईट परिस्थितीत राहावे लागते.
• शोषण आणि भेदभाव: काही ठिकाणी जमीनदार किंवा ठेकेदार त्यांच्या अज्ञानाचा फायदा घेऊन त्यांचे शोषण करतात. त्यांना ठरवलेल्या मजुरीपेक्षा कमी पैसे दिले जातात किंवा कामाचे जास्त तास घेतले जातात. जातीय भेदभावालाही त्यांना सामोरे जावे लागू शकते.
• राहण्याची समस्या: अनेक कृषी मजुरांकडे स्वतःचे पक्के घर नसते. त्यांना तात्पुरत्या झोपड्यांमध्ये किंवा अत्यंत खराब परिस्थितीत राहावे लागते, जिथे मूलभूत सुविधांचीही कमतरता असते.
• बालकामगार आणि महिला मजुरांचे प्रश्न: कुटुंबाला हातभार लावण्यासाठी अनेक बालकांना शिक्षण सोडून शेतात काम करावे लागते. महिला मजुरांना पुरुषांच्या तुलनेत कमी मजुरी मिळते आणि त्यांना घरची कामे व शेतीची कामे अशा दुहेरी जबाबदाऱ्या पार पाडाव्या लागतात.