ग्रंथालयशास्त्र वर्गीकरण पद्ध

पुढील ग्रंथ वर्गीकरण प्रात्यक्षिक साहाय्यकारी कोष्टके व ड्युई डेसिमल वर्गीकरण पद्धतीनुसार कसे सोडवावे. 1. साहित्य 2. जैन धर्म आणि तत्त्वज्ञान?

2 उत्तरे
2 answers

पुढील ग्रंथ वर्गीकरण प्रात्यक्षिक साहाय्यकारी कोष्टके व ड्युई डेसिमल वर्गीकरण पद्धतीनुसार कसे सोडवावे. 1. साहित्य 2. जैन धर्म आणि तत्त्वज्ञान?

0
डी डब्लू ई डेसिमल वर्गीकरण पद्धती (DDC) आणि प्रात्यक्षिक साहाय्यकारी कोष्टके (Helper Tables) वापरून दिलेल्या ग्रंथांचे वर्गीकरण कसे करावे, हे खालीलप्रमाणे स्पष्ट केले आहे:

डी डब्लू ई डेसिमल वर्गीकरण पद्धतीमध्ये, प्रत्येक विषयाला एक विशिष्ट संख्या श्रेणी दिली जाते

उत्तर लिहिले · 23/4/2026
कर्म · 5280
0
ड्युई डेसिमल वर्गीकरण (DDC) पद्धतीनुसार ग्रंथांचे वर्गीकरण करताना मुख्य तक्ते (Schedules) आणि साहाय्यकारी कोष्टके (Tables) यांचा वापर केला जातो. आपण विचारलेल्या दोन विषयांचे वर्गीकरण खालीलप्रमाणे करता येईल:
​१. साहित्य (Literature)
​साहित्याचे वर्गीकरण करण्यासाठी मुख्य वर्ग 800 वापरला जातो. यामध्ये साहाय्यकारी Table 3 (Subdivisions for Individual Literatures) चा वापर अत्यंत महत्त्वाचा असतो.
​वर्गीकरण प्रक्रिया:
​मुख्य वर्ग (Main Class): ८०० (साहित्य)
​भाषा निश्चिती: साहित्यासाठी सर्वात आधी भाषा निवडावी लागते. (उदा. इंग्रजीसाठी 820, मराठीसाठी 891.46).
​Table 3 चा वापर: विशिष्ट प्रकारच्या साहित्यासाठी (कविता, नाटक, कादंबरी) Table 3 मधून अंक जोडले जातात.
​कविता (Poetry): -1
​नाटक (Drama): -2
​कादंबरी (Fiction): -3
​उदाहरण (मराठी कविता):
​मराठी साहित्याचा मूळ क्रमांक: 891.46
​Table 3 मधून कवितेचा संकेतांक: 1
​अंतिम वर्गवारी: 891.461
​२. जैन धर्म आणि तत्त्वज्ञान (Jainism and Philosophy)
​DDC मध्ये 'धर्म' आणि 'तत्त्वज्ञान' हे दोन स्वतंत्र मुख्य वर्ग आहेत. परंतु, जैन धर्माच्या विशिष्ट अभ्यासासाठी 200 (Religion) हा वर्ग प्रामुख्याने वापरला जातो.
​वर्गीकरण प्रक्रिया:
​मुख्य वर्ग (Main Class): २०० (धर्म)
​जैन धर्म क्रमांक: DDC मध्ये जैन धर्मासाठी 294.4 हा विशिष्ट क्रमांक आहे.
​तत्त्वज्ञान पैलू: जर ग्रंथ जैन धर्माच्या तात्त्विक बाजूवर असेल, तर Table 1 (Standard Subdivisions) मधील -01 (Philosophy and Theory) हा संकेतांक वापरला जातो.
​विभाजन:
​294.4 : जैन धर्म (Jainism)
​294.41 : जैन धर्माचे स्रोत आणि तत्त्वज्ञान (Sources and Philosophy)
​लक्षात ठेवण्यासारख्या महत्त्वाच्या गोष्टी:
​Table 1 (Standard Subdivisions): कोणत्याही विषयाला तात्त्विक, ऐतिहासिक किंवा भौगोलिक संदर्भ जोडण्यासाठी याचा वापर होतो.
​Synthesis (अंक जुळणी): DDC मध्ये मूळ क्रमांकाला साहाय्यकारी कोष्टकातील अंक जोडताना 'Base Number' चे नियम पाळावे लागतात.
​दशांश चिन्ह: पहिल्या तीन अंकांनंतर नेहमी एक दशांश चिन्ह (.) दिले जाते (उदा. 294.4).
उत्तर लिहिले · 25/4/2026
कर्म · 7090