मानव अधिकारांचा सर्वत्रिक जाहीरनामा १९४८ (Universal Declaration of Human Rights - UDHR) हा मानवाधिकार इतिहासातील एक महत्त्वाचा दस्तऐवज आहे.

• हा जाहीरनामा १० डिसेंबर १९४८ रोजी संयुक्त राष्ट्र महासभेने (United Nations General Assembly) पॅरिस येथे स्वीकारला.
• दुसऱ्या महायुद्धानंतर जगभरात पुन्हा असे अत्याचार होऊ नयेत यासाठी मानवाधिकारांचे रक्षण करण्यासाठी आणि त्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी हा जाहीरनामा तयार करण्यात आला.
• या जाहीरनाम्यात ३० कलमे (Articles) आहेत, जी प्रत्येक व्यक्तीला जन्मापासून मिळणारे मूलभूत हक्क आणि स्वातंत्र्य स्पष्ट करतात. यात जीवन जगण्याचा अधिकार, स्वातंत्र्याचा अधिकार, समानतेचा अधिकार, छळापासून मुक्तीचा अधिकार, शिक्षणाचा अधिकार, कामाचा अधिकार आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा अधिकार यांसारख्या अनेक महत्त्वाच्या अधिकारांचा समावेश आहे.
• हा जाहीरनामा कोणत्याही व्यक्तीचा वंश, रंग, लिंग, भाषा, धर्म, राजकीय किंवा इतर मत, राष्ट्रीय किंवा सामाजिक मूळ, मालमत्ता, जन्म किंवा इतर दर्जा यावर आधारित कोणताही भेद न करता सर्वांना समान मानतो.
• मानव अधिकारांचा हा सर्वत्रिक जाहीरनामा आंतरराष्ट्रीय मानवाधिकार कायद्याचा आधारस्तंभ मानला जातो आणि जगातील अनेक देशांच्या संविधानांवर त्याचा प्रभाव आहे.
• १० डिसेंबर हा दिवस दरवर्षी मानवाधिकार दिन (Human Rights Day) म्हणून साजरा केला जातो.

हा जाहीरनामा मानवी हक्कांबद्दलची जागतिक घोषणा आहे आणि मानवाधिकार संरक्षणासाठी एक सामान्य आदर्श (common standard) स्थापित करतो.