इस्लाम धर्म

इस्लाम हा जगातील एक प्रमुख एकेश्वरवादी धर्म आहे. याची स्थापना ७व्या शतकात अरबी द्वीपकल्पात प्रेषित मुहम्मद (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) यांनी केली. 'इस्लाम' या शब्दाचा अर्थ 'अल्लाहला (परमेश्वर) शरण जाणे' किंवा 'शांतता' असा होतो. या धर्माचे अनुयायी 'मुस्लिम' म्हणून ओळखले जातात.

इस्लामचे मुख्य सिद्धांत आणि आधारस्तंभ खालीलप्रमाणे आहेत:

• एकेश्वरवाद (तौहीद): अल्लाह (परमेश्वर) एक आणि अद्वितीय आहे. तोच एकमात्र पूजनीय आहे.
• पवित्र ग्रंथ: 'कुराण' हा इस्लामचा पवित्र ग्रंथ आहे, जो अल्लाहने प्रेषित मुहम्मद (स.) यांच्यावर प्रकट केला असे मुस्लिम मानतात.
• प्रेषित: प्रेषित मुहम्मद (स.) हे अल्लाहचे अंतिम प्रेषित आहेत, असे मुस्लिम मानतात.
• इस्लामचे पाच आधारस्तंभ:
  1. कलमा (शहादा): अल्लाहशिवाय अन्य कोणताही उपास्य नाही आणि मुहम्मद (स.) हे त्याचे प्रेषित आहेत यावर विश्वास ठेवणे आणि त्याची घोषणा करणे.
  2. नमाज: दिवसातून पाच वेळा अल्लाहची प्रार्थना करणे.
  3. जकात: आपल्या संपत्तीतील विशिष्ट भाग गरिबांना दान करणे.
  4. रोजा (उपवास): रमजान महिन्यात उपवास करणे.
  5. हज: आयुष्यात एकदा मक्का येथील पवित्र काबा येथे यात्रा करणे (शारीरिक आणि आर्थिक दृष्ट्या शक्य असल्यास).

इस्लाम शांतता, न्याय, समानता, दानधर्म आणि मानवी बंधुत्वाचा संदेश देतो.

योग

योग ही प्राचीन भारताची एक आध्यात्मिक आणि शारीरिक साधना पद्धती आहे. 'योग' या शब्दाचा अर्थ संस्कृतमध्ये 'जोडणे' किंवा 'एकत्र करणे' असा होतो. याचा उद्देश शरीर, मन आणि आत्मा यांना एकत्र करून आंतरिक शांतता, संतुलन आणि आत्म-साक्षात्कार प्राप्त करणे हा आहे.

योगाची मुख्य तत्त्वे आणि पद्धती खालीलप्रमाणे आहेत:

• आसने: विविध शारीरिक मुद्रा किंवा पोझेस ज्यामुळे शरीर लवचिक, निरोगी आणि बलवान होते. ही आसने शारीरिक आरोग्य सुधारण्यास आणि ऊर्जा पातळी वाढविण्यात मदत करतात.
• प्राणायाम: श्वास नियंत्रणाचे व्यायाम. प्राणायामामुळे मनाला शांतता मिळते, ताण कमी होतो आणि शरीरातील प्राणशक्ती (जीवन ऊर्जा) संतुलित होते.
• ध्यान (मेडिटेशन): मनाला एकाग्र करून आंतरिक शांतता, जागरूकता आणि मानसिक स्थिरता प्राप्त करणे. ध्यानामुळे एकाग्रता वाढते आणि नकारात्मक विचार कमी होतात.
• यम आणि नियम: हे योगाचे नैतिक आणि आचारसंहितेचे नियम आहेत, जे व्यक्तीला सामाजिक आणि वैयक्तिक स्तरावर योग्य आचरण शिकवतात (उदा. अहिंसा, सत्य, संतोष, तपस).
• मुद्रा आणि बंध: शरीरातील ऊर्जा प्रवाहाला नियंत्रित करणाऱ्या विशिष्ट हातांच्या किंवा शरीराच्या मुद्रा आणि स्नायूंचे संकोचन.

योगामुळे केवळ शारीरिक आरोग्यच नाही, तर मानसिक स्थिरता आणि आध्यात्मिक वाढ देखील साधण्यास मदत होते. आजच्या काळात योग एक जागतिक स्तरावर स्वीकारलेली आरोग्य आणि कल्याण पद्धती बनली आहे.