होय, सुकन्या समृद्धी योजनेव्यतिरिक्त मुलांच्या भविष्यासाठी गुंतवणुकीचे अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत. सुकन्या समृद्धी योजना (Sukanya Samriddhi Yojana) ही केवळ मुलींसाठीच आहे. मुलांसाठी किंवा दोन्ही मुला-मुलींसाठी गुंतवणूक करायची असल्यास खालील काही पर्याय विचारात घेऊ शकता:

• पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड (Public Provident Fund - PPF):
  • हा एक सरकारी बचत कार्यक्रम आहे जो दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी उत्तम मानला जातो.
  • यामध्ये गुंतवलेली रक्कम, मिळालेले व्याज आणि मुदतपूर्तीनंतर मिळणारी रक्कम (EEE - Exempt, Exempt, Exempt) करमुक्त असते.
  • यात दरवर्षी किमान ₹500 ते कमाल ₹1.5 लाख पर्यंत गुंतवणूक करता येते.
  • याचा लॉक-इन कालावधी 15 वर्षांचा असतो, परंतु 7 वर्षांनंतर काही अटींवर पैसे काढता येतात.
  • तुम्ही तुमच्या मुलाच्या नावावर पीपीएफ खाते उघडू शकता, जोपर्यंत तो अठरा वर्षांचा होत नाही तोपर्यंत तुम्ही पालक म्हणून ते ऑपरेट करू शकता.
• म्युच्युअल फंड (Mutual Funds):
  • म्युच्युअल फंड हे मुलांच्या भविष्यातील शिक्षण किंवा इतर मोठ्या खर्चासाठी दीर्घकाळात संपत्ती निर्माण करण्यासाठी एक चांगला पर्याय आहे.
  • तुम्ही इक्विटी म्युच्युअल फंड (Equity Mutual Funds) निवडू शकता जे जास्त परतावा देऊ शकतात, परंतु त्यात थोडा जास्त धोका असतो.
  • संतुलित फंड (Balanced Funds) किंवा डेट फंड (Debt Funds) देखील विचारात घेऊ शकता, ज्यात कमी धोका असतो.
  • अनेक फंड कंपन्या मुलांसाठी विशेषतः डिझाइन केलेले "चिल्ड्रन्स गिफ्ट फंड" (Children's Gift Funds) देखील देतात, ज्यांचा लॉक-इन कालावधी मुलाच्या १८ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत असू शकतो.
• राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र (National Savings Certificate - NSC):
  • ही एक सरकारी योजना आहे जी निश्चित आणि सुरक्षित परतावा देते.
  • याचा लॉक-इन कालावधी 5 वर्षांचा असतो आणि त्यावर मिळणारे व्याज करपात्र असते, परंतु कलम 80C अंतर्गत ₹1.5 लाखांपर्यंतच्या गुंतवणुकीवर कर सवलत मिळते.
  • मुलाच्या नावावर एनएससी खरेदी करता येते.
• युनिट लिंक्ड इन्शुरन्स प्लॅन्स (Unit Linked Insurance Plans - ULIPs):
  • युलिप हे विमा आणि गुंतवणुकीचे मिश्रण आहे. यात गुंतवणुकीचा भाग म्युच्युअल फंडांमध्ये गुंतवला जातो, तर काही भाग विम्यासाठी वापरला जातो.
  • दीर्घकाळात हे चांगले परतावा देऊ शकतात आणि कर सवलतीचा लाभ देखील मिळतो.
  • परंतु, यात सुरुवातीला खर्च (charges) जास्त असू शकतात, त्यामुळे याची निवड करताना काळजीपूर्वक अभ्यास करणे महत्त्वाचे आहे.
• बँक मुदत ठेव (Bank Fixed Deposit - FD):
  • गुंतवणुकीचा हा सर्वात सुरक्षित पर्याय मानला जातो, जिथे परतावा निश्चित असतो.
  • दीर्घकाळात महागाईमुळे परतावा कमी वाटू शकतो, पण सुरक्षिततेच्या दृष्टीने हा पर्याय चांगला आहे.
  • मुलाच्या नावावर किंवा पालकांसोबत संयुक्त खात्यात मुदत ठेव ठेवता येते.

तुम्ही तुमच्या मुलासाठी गुंतवणूक करत असताना, तुमच्या आर्थिक उद्दिष्ट्ये (उदा. शिक्षण, लग्न), गुंतवणुकीचा कालावधी आणि जोखमीची क्षमता विचारात घेऊन योग्य पर्याय निवडा.

अधिक माहितीसाठी, तुम्ही आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला घेऊ शकता.

स्रोत:

• पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड (इंडिया पोस्ट)
• राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र (इंडिया पोस्ट)
• म्युच्युअल फंड (AMFI इंडिया)