Topic icon

गुंतवणूक

0
टिपा लिहा 2.गुंतवणुकीचे प्रकार?

गुंतवणुकीचे प्रकार

गुंतवणूक म्हणजे सध्या आपल्याकडे असलेली रक्कम भविष्यात अधिक नफा मिळवण्याच्या उद्देशाने एखाद्या मालमत्तेत किंवा योजनेत गुंतवणे. वेगवेगळ्या व्यक्तींच्या आर्थिक उद्दिष्टे, जोखीम घेण्याची क्षमता आणि वेळेनुसार गुंतवणुकीचे विविध प्रकार उपलब्ध आहेत. खाली काही प्रमुख गुंतवणुकीचे प्रकार दिले आहेत:

  1. शेअर्स (Shares):

    शेअर्स म्हणजे कंपनीच्या मालकीचा एक छोटा भाग. जेव्हा तुम्ही एखाद्या कंपनीचे शेअर्स खरेदी करता, तेव्हा तुम्ही त्या कंपनीचे आंशिक मालक बनता. कंपनीच्या नफ्यानुसार तुमच्या शेअर्सची किंमत वाढते किंवा कमी होते. यातून तुम्हाला लाभांश (dividend) आणि भांडवली नफा (capital gain) मिळू शकतो.

  2. म्युच्युअल फंड (Mutual Funds):

    म्युच्युअल फंड म्हणजे अनेक गुंतवणूकदारांकडून पैसे जमा करून ते विविध शेअर्स, बॉन्ड्स किंवा इतर सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवले जातात. फंड मॅनेजर या पैशांचे व्यवस्थापन करतो. म्युच्युअल फंड हे विविध प्रकारात उपलब्ध आहेत, जसे की इक्विटी फंड, डेट फंड, बॅलन्स्ड फंड इत्यादी. हे नवीन गुंतवणूकदारांसाठी सोपे आणि कमी जोखीम असलेले मानले जातात (परंतु जोखीम पूर्णपणे नसते असे नाही).

  3. स्थिर ठेव (Fixed Deposits - FD):

    बँका किंवा वित्तीय संस्थांमध्ये ठराविक कालावधीसाठी एकरकमी रक्कम गुंतवणे म्हणजे स्थिर ठेव. यावर निश्चित दराने व्याज मिळते. ही एक सुरक्षित गुंतवणूक मानली जाते, जिथे जोखीम खूप कमी असते, परंतु परतावाही मर्यादित असतो.

  4. सार्वजनिक भविष्य निर्वाह निधी (Public Provident Fund - PPF):

    पीपीएफ ही भारत सरकारने सुरू केलेली एक दीर्घकालीन बचत योजना आहे. यामध्ये केलेली गुंतवणूक करमुक्त असते आणि यावर निश्चित व्याज मिळते. निवृत्तीसाठी निधी जमा करण्यासाठी हा एक चांगला पर्याय मानला जातो.

  5. सोने (Gold):

    सोने हे पारंपारिक आणि दीर्घकाळ चालणारे गुंतवणुकीचे माध्यम आहे. प्रत्यक्ष सोने (दागिने, नाणी), सोन्याची बिस्किटे, गोल्ड ईटीएफ (Gold ETF) किंवा सॉव्हरेन गोल्ड बॉन्ड्स (Sovereign Gold Bonds) या स्वरूपात सोन्यात गुंतवणूक करता येते. आर्थिक अस्थिरतेच्या काळात सोने सुरक्षित मानले जाते.

  6. मालमत्ता/रिअल इस्टेट (Real Estate):

    घर, जमीन, अपार्टमेंट किंवा व्यावसायिक जागा खरेदी करणे म्हणजे रिअल इस्टेटमधील गुंतवणूक. यातून भाड्याच्या स्वरूपात नियमित उत्पन्न मिळू शकते आणि मालमत्तेची किंमत वाढल्यास भांडवली नफा देखील मिळतो. या गुंतवणुकीसाठी मोठ्या भांडवलाची आवश्यकता असते आणि त्याची तरलता (liquidity) कमी असते.

  7. बॉन्ड्स आणि डिबेंचर्स (Bonds and Debentures):

    बॉन्ड्स आणि डिबेंचर्स हे कर्ज सिक्युरिटीज आहेत. यामध्ये तुम्ही सरकार किंवा कंपन्यांना ठराविक कालावधीसाठी पैसे कर्ज म्हणून देता आणि यावर तुम्हाला निश्चित व्याज मिळते. हे स्थिर ठेवींपेक्षा थोडे अधिक परतावा देऊ शकतात, पण जोखीमही थोडी जास्त असते.

  8. युनिट लिंक्ड इन्शुरन्स प्लॅन्स (ULIPs):

    युलिप हे विमा आणि गुंतवणुकीचे मिश्रण आहे. यातील काही भाग विम्यासाठी वापरला जातो, तर उर्वरित भाग शेअर्स किंवा बॉन्ड्समध्ये गुंतवला जातो. यातून विमा संरक्षण आणि गुंतवणुकीचा फायदा दोन्ही मिळतात.

प्रत्येक गुंतवणुकीचा प्रकार निवडताना, आपल्या आर्थिक उद्दिष्टे, जोखीम घेण्याची क्षमता आणि गुंतवणुकीचा कालावधी यांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे.

उत्तर लिहिले · 9/10/2026
कर्म · 5830
0
सुकन्या योजने व्यतिरिक्त अजून कोणती योजना आहे का..?मुलांसाठी गुंतवणूक करायची आहे.

होय, सुकन्या समृद्धी योजनेव्यतिरिक्त मुलांच्या भविष्यासाठी गुंतवणुकीचे अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत. सुकन्या समृद्धी योजना (Sukanya Samriddhi Yojana) ही केवळ मुलींसाठीच आहे. मुलांसाठी किंवा दोन्ही मुला-मुलींसाठी गुंतवणूक करायची असल्यास खालील काही पर्याय विचारात घेऊ शकता:

  • पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड (Public Provident Fund - PPF):
    • हा एक सरकारी बचत कार्यक्रम आहे जो दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी उत्तम मानला जातो.
    • यामध्ये गुंतवलेली रक्कम, मिळालेले व्याज आणि मुदतपूर्तीनंतर मिळणारी रक्कम (EEE - Exempt, Exempt, Exempt) करमुक्त असते.
    • यात दरवर्षी किमान ₹500 ते कमाल ₹1.5 लाख पर्यंत गुंतवणूक करता येते.
    • याचा लॉक-इन कालावधी 15 वर्षांचा असतो, परंतु 7 वर्षांनंतर काही अटींवर पैसे काढता येतात.
    • तुम्ही तुमच्या मुलाच्या नावावर पीपीएफ खाते उघडू शकता, जोपर्यंत तो अठरा वर्षांचा होत नाही तोपर्यंत तुम्ही पालक म्हणून ते ऑपरेट करू शकता.
  • म्युच्युअल फंड (Mutual Funds):
    • म्युच्युअल फंड हे मुलांच्या भविष्यातील शिक्षण किंवा इतर मोठ्या खर्चासाठी दीर्घकाळात संपत्ती निर्माण करण्यासाठी एक चांगला पर्याय आहे.
    • तुम्ही इक्विटी म्युच्युअल फंड (Equity Mutual Funds) निवडू शकता जे जास्त परतावा देऊ शकतात, परंतु त्यात थोडा जास्त धोका असतो.
    • संतुलित फंड (Balanced Funds) किंवा डेट फंड (Debt Funds) देखील विचारात घेऊ शकता, ज्यात कमी धोका असतो.
    • अनेक फंड कंपन्या मुलांसाठी विशेषतः डिझाइन केलेले "चिल्ड्रन्स गिफ्ट फंड" (Children's Gift Funds) देखील देतात, ज्यांचा लॉक-इन कालावधी मुलाच्या १८ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत असू शकतो.
  • राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र (National Savings Certificate - NSC):
    • ही एक सरकारी योजना आहे जी निश्चित आणि सुरक्षित परतावा देते.
    • याचा लॉक-इन कालावधी 5 वर्षांचा असतो आणि त्यावर मिळणारे व्याज करपात्र असते, परंतु कलम 80C अंतर्गत ₹1.5 लाखांपर्यंतच्या गुंतवणुकीवर कर सवलत मिळते.
    • मुलाच्या नावावर एनएससी खरेदी करता येते.
  • युनिट लिंक्ड इन्शुरन्स प्लॅन्स (Unit Linked Insurance Plans - ULIPs):
    • युलिप हे विमा आणि गुंतवणुकीचे मिश्रण आहे. यात गुंतवणुकीचा भाग म्युच्युअल फंडांमध्ये गुंतवला जातो, तर काही भाग विम्यासाठी वापरला जातो.
    • दीर्घकाळात हे चांगले परतावा देऊ शकतात आणि कर सवलतीचा लाभ देखील मिळतो.
    • परंतु, यात सुरुवातीला खर्च (charges) जास्त असू शकतात, त्यामुळे याची निवड करताना काळजीपूर्वक अभ्यास करणे महत्त्वाचे आहे.
  • बँक मुदत ठेव (Bank Fixed Deposit - FD):
    • गुंतवणुकीचा हा सर्वात सुरक्षित पर्याय मानला जातो, जिथे परतावा निश्चित असतो.
    • दीर्घकाळात महागाईमुळे परतावा कमी वाटू शकतो, पण सुरक्षिततेच्या दृष्टीने हा पर्याय चांगला आहे.
    • मुलाच्या नावावर किंवा पालकांसोबत संयुक्त खात्यात मुदत ठेव ठेवता येते.

तुम्ही तुमच्या मुलासाठी गुंतवणूक करत असताना, तुमच्या आर्थिक उद्दिष्ट्ये (उदा. शिक्षण, लग्न), गुंतवणुकीचा कालावधी आणि जोखमीची क्षमता विचारात घेऊन योग्य पर्याय निवडा.

अधिक माहितीसाठी, तुम्ही आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला घेऊ शकता.

स्रोत:

उत्तर लिहिले · 29/12/2025
कर्म · 5830
0
100 रु. दर्शनी किंमतीचे 15% लाभांश देणारे शेअर 104 रु. दराने 1% दलाली देऊन खरेदी केले. वार्षिक उत्पन्न 1,500 रु. मिळवण्यासाठी या शेअरमध्ये किती रुपये गुंतवावेत?

दिलेली माहिती:

  • शेअरची दर्शनी किंमत = 100 रु.
  • लाभांश (डिव्हिडंड) दर = 15%
  • शेअरचा खरेदी दर (बाजारभाव) = 104 रु.
  • दलाली (ब्रोकरेज) = 1%
  • अपेक्षित वार्षिक उत्पन्न = 1,500 रु.

आता आपण पायऱ्या-पायऱ्याने आवश्यक गुंतवणुकीची गणना करूया:

  1. एका शेअरवरील लाभांश (डिव्हिडंड) काढू:

    एका शेअरवरील लाभांश = दर्शनी किंमत × लाभांश दर

    एका शेअरवरील लाभांश = 100 रु. × 15% = 100 × (15/100) = 15 रु.

  2. एका शेअरची खरेदी किंमत (दलालीसह) काढू:

    दलाली = खरेदी दर × दलाली दर

    दलाली = 104 रु. × 1% = 104 × (1/100) = 1.04 रु.

    एका शेअरची एकूण खरेदी किंमत = खरेदी दर + दलाली

    एका शेअरची एकूण खरेदी किंमत = 104 रु. + 1.04 रु. = 105.04 रु.

  3. अपेक्षित उत्पन्न मिळवण्यासाठी आवश्यक शेअरची संख्या काढू:

    आवश्यक शेअरची संख्या = अपेक्षित वार्षिक उत्पन्न / एका शेअरवरील लाभांश

    आवश्यक शेअरची संख्या = 1,500 रु. / 15 रु. = 100 शेअर्स

  4. एकूण गुंतवणूक काढू:

    एकूण गुंतवणूक = आवश्यक शेअरची संख्या × एका शेअरची एकूण खरेदी किंमत

    एकूण गुंतवणूक = 100 × 105.04 रु. = 10,504 रु.

म्हणून, वार्षिक उत्पन्न 1,500 रु. मिळवण्यासाठी या शेअरमध्ये 10,504 रु. गुंतवावे लागतील.

उत्तर लिहिले · 28/12/2025
कर्म · 5830
0
सिप कोणत्या कोणत्या बँकेत सुविधा असते?
SIP (Systematic Investment Plan) ही सुविधा अनेक बँका आणि वित्तीय संस्थांमध्ये उपलब्ध आहे. काही प्रमुख बँका खालीलप्रमाणे:
  • स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI): एस.बी.आय. मध्ये एसआयपीची सुविधा उपलब्ध आहे. SBI SIP
  • एचडीएफसी बँक (HDFC Bank): एचडीएफसी बँकेत एसआयपीद्वारे गुंतवणूक करता येते. HDFC SIP
  • आयसीआयसीआय बँक (ICICI Bank): आयसीआयसीआय बँकेत म्युच्युअल फंड एसआयपीची सुविधा आहे. ICICI SIP
  • ॲक्सिस बँक (Axis Bank): ॲक्सिस बँकेत एसआयपीद्वारे गुंतवणूक करणे सोपे आहे. Axis SIP
  • कोटक महिंद्रा बँक (Kotak Mahindra Bank): कोटक महिंद्रा बँकेतही एसआयपीची सुविधा उपलब्ध आहे. Kotak SIP
उत्तर लिहिले · 4/9/2025
कर्म · 5830
0
झटपट पैसे कसे कमवता येतील?
झटपट पैसे कमवण्यासाठी काही उपाय खालीलप्रमाणे आहेत: * **ऑनलाइन पैसे कमवा**. आजकाल डिजिटल जगात ऑनलाइन पैसे कमवण्यासाठी अनेक प्लॅटफॉर्म उपलब्ध आहेत. * **Paid-to-click (PTC) वेबसाइट्स** PTC वेबसाइट्सवर जाहिरातींवर क्लिक करून पैसे कमवा. ClixSense.com, BuxP आणि NeoBux सारख्या अनेक PTC वेबसाइट्स उपलब्ध आहेत. * **व्हिडिओ पाहून पैसे कमवा**. तुम्ही रिसर्च फर्म कंपनी नीलसनमध्ये किंवा त्यांच्या डिव्हाइसवरील व्हिडिओ पाहून पैसे कमवू शकता. * **सोशल मीडियावर जाहिरात करा** सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर कंपनी आणि त्यांच्या उत्पादनांविषयी लिहून पैसे कमवा. कंपन्या तुम्हाला जाहिरातीबद्दल पैसे देतात, ज्या तुम्हाला Facebook, Instagram आणि Twitter सारख्या प्लॅटफॉर्मवर शेअर कराव्या लागतात. * **गेम खेळून पैसे कमवा**. काही वेबसाइट्स गेम खेळण्यासाठी पैसे देतात. Second Life, Swagbucks, Lacticstic आणि Mistplay यांसारख्या वेबसाइट्स तुम्हाला गिफ्ट कार्ड किंवा PayPal द्वारे पैसे देतात. * **Freelancing** तुम्ही घरी बसून Freelancing करून 1000 ते 10000 रुपये कमवू शकता. * **ॲप्स** घरी बसून पैसे कमवण्यासाठी अनेक ॲप्स उपलब्ध आहेत. **Disclaimer:** कोणताही उपाय करण्यापूर्वी, तो तुमच्यासाठी योग्य आहे की नाही, याची खात्री करा.
उत्तर लिहिले · 21/7/2025
कर्म · 5830
0
चेन सिस्टीम ओपन हॅन्ड हेल्प खरे आहे का?
चेन सिस्टीम ओपन हॅन्ड हेल्प (Chain System Open Hand Help) बद्दल मला कोणतीही माहिती नाही. त्यामुळे ही सिस्टीम खरी आहे की नाही, हे मी सध्या सांगू शकत नाही.
उत्तर लिहिले · 20/7/2025
कर्म · 5830
0
कोणत्या धंद्यामध्ये एक लाख रुपये गुंतवणूक केल्यास चांगला फायदा होईल?
1 लाख रुपयांच्या गुंतवणुकीत चांगले उत्पन्न देणारे अनेक व्यवसाय आहेत. त्यापैकी काही खालीलप्रमाणे: * **टिफिन सेवा:** घरगुती जेवणाची मागणी वाढत आहे, त्यामुळे टिफिन सेवा हा चांगला पर्याय आहे.location of नागपूर डिव्हिजन, IN is 3:05 PM. * गुंतवणूक: ₹30,000-₹50,000. * कसे सुरू करावे: कार्यालये, महाविद्यालये आणि वसतिगृहांजवळ लक्ष केंद्रित करा. * **स्मार्टफोन स्क्रीन गार्ड:** स्मार्टफोनच्या वापरामुळे स्क्रीन गार्डची मागणी वाढली आहे.screen guard is a good idea to invest in india. व्यस्त बाजारपेठेत किंवा ऑनलाइन विक्री करणे फायदेशीर आहे. * **हस्तकला आणि कला:** तुम्ही घरी दागिने, भेटवस्तू, किंवा सजावटीच्या वस्तू बनवून सोशल मीडिया, ऑनलाइन मार्केटप्लेस किंवा प्रदर्शनांमध्ये विकू शकता. * गुंतवणूक: कच्चा माल, साधने आणि पॅकेजिंग. * **सोशल मीडिया व्यवस्थापन:** अनेक लहान व्यवसायांना सोशल मीडिया व्यवस्थापनासाठी मदत लागते. Social Media Management is a good business. writing is a good skill to start this business. * गुंतवणूक: लॅपटॉप, इंटरनेट कनेक्शन. * **होममेड फूड डिलिव्हरी:** घरगुती जेवण लोकांना पुरवून तुम्ही चांगला नफा कमवू शकता. * **युट्युब चॅनेल:** विविध विषयांवर व्हिडिओ बनवून तुम्ही युट्युब चॅनेल सुरू करू शकता. * **ब्लॉगिंग:** जर तुम्हाला लिहायला आवडत असेल, तर ब्लॉगिंग हा कमी गुंतवणुकीचा चांगला व्यवसाय आहे. domain is importent to start blogging. * **मोबाइल रिपेअरिंग:** मोबाइल रिपेअरिंग आणि एक्सेसरीजची दुकानं देखील चांगला पर्याय आहेत. * गुंतवणूक: ₹50,000-₹1,00,000. हे काही पर्याय आहेत, पण कोणताही व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी तुमची आवड, कौशल्ये आणि बाजाराची मागणी विचारात घेणे महत्त्वाचे आहे.
उत्तर लिहिले · 3/7/2025
कर्म · 5830