पद्यलेखनाची प्राथमिक लक्षणे खालीलप्रमाणे आहेत:

1. लय (Rhythm):

   पद्यामध्ये लय असणे आवश्यक आहे. लय म्हणजे अक्षरांची विशिष्ट प्रकारे मांडणी करणे, ज्यामुळे वाचायला किंवा ऐकायला एक प्रकारचा ताल निर्माण होतो.

2. ताल (Meter):

   पद्यामध्ये अक्षरांची संख्या आणि त्यांचे लघु-गुरु क्रम (short-long sequence) विशिष्ट नियमांनुसार ठरलेले असतात.

3. यमक (Rhyme):

   चरणांच्या शेवटी अक्षरांची योजना विशिष्ट प्रकारे केलेली असते, ज्यामुळे नाद निर्माण होतो आणि पद्याला गेयता येते.

4. अलंकार (Figures of Speech):

   पद्यामध्ये भाषेला सौंदर्य देण्यासाठी उपमा, उत्प्रेक्षा, रूपक, श्लेष यांसारख्या अलंकारांचा वापर केला जातो.

5. अर्थपूर्णता:

   पद्याला विशिष्ट अर्थ असणे आवश्यक आहे. केवळ लय आणि यमक जुळवून पद्य तयार होत नाही, तर त्यामध्ये काहीतरी विचार किंवा भावना व्यक्त केलेली असावी लागते.

6. संक्षिप्तता:

   पद्यामध्ये कमी शब्दांत जास्त अर्थ व्यक्त करण्याची क्षमता असते. त्यामुळे ते गद्यापेक्षा अधिक प्रभावी ठरते.

7. कल्पकता (Imagination):

   पद्यामध्ये कवी आपल्या कल्पनांचा वापर करून नवीन प्रतिमा आणि दृश्ये निर्माण करतो, ज्यामुळे वाचकाला एक वेगळा अनुभव मिळतो.

हे सर्व घटक एकत्रितपणे पद्याला सौंदर्य आणि अर्थपूर्णता प्रदान करतात.