1. राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद (SCERT):

SCERT (State Council of Educational Research and Training) ही महाराष्ट्र शासनाची एक स्वायत्त संस्था आहे. राज्यातील शालेय शिक्षणाची गुणवत्ता वाढवणे हे SCERT चे मुख्य उद्दिष्ट आहे.

• भूमिका:
  • SCERT ही राज्य स्तरावरील शिक्षण आणि प्रशिक्षण संबंधित सर्वोच्च संस्था आहे.
  • शैक्षणिक धोरणे आणि कार्यक्रमांची अंमलबजावणी SCERT करते.
  • शिक्षक प्रशिक्षण, अभ्यासक्रम विकास, मूल्यमापन आणि संशोधन या क्षेत्रात SCERT मार्गदर्शन करते.
• कार्य:
  • अभ्यासक्रम विकास: SCERT अभ्यासक्रम विकसित करते आणि त्यात सुधारणा करते.
  • शिक्षक प्रशिक्षण: शिक्षकांसाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करते, ज्यामुळे शिक्षक अधिक प्रभावीपणे शिकवू शकतील.
  • शैक्षणिक संशोधन: शैक्षणिक समस्यांवर संशोधन करते आणि नवीन शिक्षण पद्धती विकसित करते.
  • मूल्यमापन: विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक मूल्यांकन करण्यासाठी नवीन पद्धती विकसित करते.
  • शैक्षणिक साहित्य निर्मिती: SCERT विद्यार्थ्यांसाठी पाठ्यपुस्तके आणि शिक्षकांसाठी मार्गदर्शिका तयार करते.

2. जिल्हा शिक्षण व प्रशिक्षण संस्था (DIET/BIT):

DIET (District Institute of Education and Training) / BIT (Block Institute of Training) ही जिल्हा स्तरावरील संस्था आहे.

जिल्ह्यातील शिक्षकांची गुणवत्ता वाढवणे आणि त्यांना प्रशिक्षण देणे हे DIET/BIT चे मुख्य उद्दिष्ट आहे.

• भूमिका:
  • DIET/BIT जिल्हा स्तरावर शिक्षकांसाठी प्रशिक्षण आयोजित करते.
  • शिक्षकांना मार्गदर्शन आणि समुपदेशन करते.
  • शाळांना शैक्षणिक मदत करते.
• कार्य:
  • शिक्षक प्रशिक्षण: DIET/BIT शिक्षकांसाठी विविध प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करते, जसे की सेवाकालीन प्रशिक्षण (In-service training) आणि नविन नियुक्ती झालेल्या शिक्षकांसाठी प्रशिक्षण.
  • शैक्षणिक संशोधन: जिल्हा स्तरावर शैक्षणिक समस्यांवर संशोधन करते.
  • समुपदेशन: शिक्षकांना शैक्षणिक समस्यांवर मार्गदर्शन आणि समुपदेशन करते.
  • शैक्षणिक साहित्य: शिक्षकांसाठी शैक्षणिक साहित्य तयार करते.
  • शाळांना भेट: DIET/BIT चे अधिकारी शाळांना भेट देऊन शिक्षकांना मार्गदर्शन करतात आणि शाळांच्या कामकाजाचे निरीक्षण करतात.