2 उत्तरे
2
answers
उद्योग व वाणिज्य म्हणजे काय?
3
Answer link
उद्योग
‘उद्योग’ ह्या संज्ञेत प्रचलित अर्थाने अनेक आर्थिक व्यवहारांचा समावेश होतो. परंतु औद्योगिक अर्थशास्त्रात उद्योग ह्या शब्दाला मर्यादित अर्थ आहे. ह्या संदर्भात उद्योग म्हणजे ज्या उत्पादनसंस्थांत नैसर्गिक साधनसामग्रीवर प्रक्रिया करून उपभोग्य किंवा पुढील उत्पादन प्रक्रियेस उपयुक्त, असा एकच प्रकारचा माल निर्माण केला जातो, अशा उत्पादनसंस्थांचा समूह. या अर्थाने उद्योग ह्या संज्ञेत उपभोग्य व उत्पादक वस्तूंचे उद्योग, कुटिरोद्योग, लघुउद्योग व हस्तव्यवसाय ह्यांचा समावेश होतो. त्याचबरोबर ह्या व्यापक वर्गीकरणातील प्रत्येक प्रकारच्या उद्योगातसुद्धा अनेक उद्योग आहेत. उत्पादनसंस्था व उद्योग ह्यांतील फरक स्पष्ट करणे जरूर आहे; उद्योग म्हणजे एकाच प्रकारच्या वस्तू निर्माण करणाऱ्या अनेक उत्पादनसंस्थांचा समूह. उदा., कापड उद्योग आणि या संदर्भात उत्पादनसंस्था म्हणजे कापड कारखाना.
वाणिज्य (ही संज्ञा वस्तू व सेवा यांच्या उत्पादकांपासून ग्राहकांपर्यंत पोहोचणाऱ्या साखळीतील सर्व प्रकारांच्या देवघेवीला उद्देशून योजिली जाते. यात वस्तू, सेवा, पैसा, माहिती या व अश्या अर्थशास्त्रीय मूल्य असलेल्या कोणत्याही गोष्टीचा दोन व्यक्ती किंवा संस्थांमधील व्यापार अभिप्रेत असतो. वाणिज्य भांडवलवादी व अन्य काही अर्थशास्त्रीय व्यवस्थांचा मूलाधार आहे.
वाणिज्य
पुण्यातील शनिवारवाड्याजवळचा बाजार (प्रकाशचित्र काळ: इ.स.च्या १९ व्या शतकाचा उत्तरार्ध)
व्यवसायाचा असा एक विभाग कि जो वस्तू व सेवांचे वितरण करतो त्याला वाणिज्य असे म्हणतात .
उद्योग आणि वाणिज्य
व्यवसाय हा एक आर्थिक क्रियाकलाप आहे, जो नफा मिळविण्याच्या उद्देशाने वस्तू आणि सेवांच्या तरतूदीशी संबंधित आहे. व्यवसाय उपक्रमांचे दोन प्रमुख वर्गीकरण आहे, म्हणजे उद्योग आणि वाणिज्य. द उद्योग हे सर्व वस
उद्योग आणि वाणिज्य
निष्कर्ष
व्यवसाय हा एक आर्थिक क्रियाकलाप आहे, जो नफा मिळविण्याच्या उद्देशाने वस्तू आणि सेवांच्या तरतूदीशी संबंधित आहे. व्यवसाय उपक्रमांचे दोन प्रमुख वर्गीकरण आहे, म्हणजे उद्योग आणि वाणिज्य. द उद्योग हे सर्व वस्तूंच्या उत्पादनाच्या बाबतीत आहे वाणिज्य त्यांच्या वस्तू आणि सेवांच्या वितरणावर लक्ष केंद्रित करते.
उद्योग म्हणजे कच्च्या मालाचे तयार वस्तूंमध्ये रुपांतर करण्याशी संबंधित असलेल्या सर्व क्रिया सूचित करतात. उलटपक्षी, वाणिज्यचे उद्दीष्ट योग्य ठिकाणी, योग्य प्रमाणात, योग्य स्थितीत आणि योग्य वेळी वस्तू प्रदान करणे आहे. या लेखाच्या उतारामध्ये आम्ही उद्योग आणि वाणिज्य यातील मूलभूत फरक संकलित केला आहे.
तुलना चार्ट
तुलनासाठी आधार उद्योग वाणिज्य
याचा अर्थ उद्योग हा एक आर्थिक क्रियाकलाप आहे, जो तयार उत्पादनांमध्ये कच्च्या मालाच्या खरेदी आणि प्रक्रियेशी संबंधित असतो जो ग्राहकांपर्यंत पोहोचतो. वाणिज्य हा एक व्यवसाय क्रियाकलाप आहे, ज्यामध्ये मूल्यांसाठी वस्तू आणि सेवांची देवाणघेवाण मोठ्या प्रमाणात केली जाते.
भांडवल आवश्यक उंच तुलनेने कमी
सामील आहे उपयुक्त वस्तूंमध्ये संसाधनांचे रूपांतरण. वस्तू खरेदी व विक्री सुलभ करण्यासाठी आवश्यक क्रिया
प्रतिनिधित्व व्यावसायिक क्रियाकलापांचा भाग व्यवसाय क्रियाकलाप वाटप भाग.
जोखीम उंच तुलनेने कमी
उद्योगाची व्याख्या
कच्चा माल खरेदी किंवा काढण्याशी संबंधित आर्थिक क्रियाकलाप आणि अंतिम ग्राहकांपर्यंत पोहोचलेल्या तयार उत्पादनांमध्ये त्याचे रुपांतर एक उद्योग म्हणून ओळखले जाते. ‘उद्योग’ या शब्दाचा उपयोग यांत्रिकी उपकरणे आणि तांत्रिक कौशल्यांचा वापर, म्हणजे उत्पादनांच्या निर्मिती, उत्पादन आणि प्रक्रियेसह क्रियाकलापांचा समावेश असलेल्या क्रियाकलाप दर्शविण्यासाठी केला जातो. हे बाजाराच्या पुरवठ्याच्या बाजूस सूचित करते. उद्योगांतर्गत समाविष्ट केलेले उपक्रम खालीलप्रमाणे आहेतः
कोळसा, पेट्रोलियम इत्यादी साहित्यांचा उतारा.
साबण, पंखे, सिमेंट इत्यादी उपयुक्त वस्तूंमध्ये कच्च्या मालाचे रुपांतर.
इमारती, धरणे, रस्ते इ.
हा उद्योग फॅक्टरीच्या एका समुहाचे प्रतिनिधित्व करतो, जो विशिष्ट उत्पादनाच्या ओळीत विशेष असतो. विविध प्रकारचे उद्योग खालीलप्रमाणे आहेतः
प्राथमिक उद्योग: खाण, शेती किंवा वनीकरण यासारख्या नैसर्गिक कच्च्या मालाची प्राप्ती आणि पुरवण्याशी संबंधित उद्योग.
दुय्यम उद्योग: रूपांतरण कार्यात गुंतलेला उद्योग, म्हणजे प्राथमिक उद्योगाने पुरविलेल्या कच्च्या मालाचे तयार उत्पादनांमध्ये रुपांतर करणे.
तृतीयक उद्योग: प्राथमिक आणि दुय्यम उद्योगांना सहाय्य सेवा प्रदान करणारा उद्योग.
वाणिज्य व्याख्या
‘वाणिज्य’ या शब्दाचा अर्थ असा व्यवसाय क्रियाकलाप आहे ज्यामध्ये वस्तू किंवा सेवांची किंमत (रोख किंवा प्रकार) खरेदी करणे आणि विक्री करणे आणि तेही मोठ्या प्रमाणात व्यवसाय किंवा संस्था यांच्यात एका ठिकाणाहून दुसर्या ठिकाणी समाविष्ट आहे. जेव्हा एखाद्या विशिष्ट वस्तूची खरेदी किंवा विक्री होते तेव्हा ती व्यवहार म्हणून ओळखली जाते, परंतु अर्थव्यवस्थेमध्ये त्या वस्तूच्या खरेदी-विक्रीशी संबंधित सर्व व्यवहारांचा संदर्भ वाणिज्य होय.
सर्व आर्थिक क्रियाकलाप जे एखाद्या मार्गाने किंवा इतर एक्सचेंजशी संबंधित असतात ते वाणिज्य अंतर्गत येतात. हे व्यवसायाच्या वितरणाच्या पैलूचा समावेश करते, म्हणजेच योग्य वितरण चॅनेल प्रदान करुन उपभोग प्रक्रिया सुलभ करते. म्हणूनच, ग्राहकांना वस्तू आणि सेवांची उपलब्धता योग्य वेळी आणि ठिकाणी मिळण्याची हमी देते. त्याचे मोठ्या प्रमाणावर दोन उपक्रमांमध्ये वर्गीकरण केले आहे:
व्यापार: पैशासाठी वस्तू आणि सेवांची खरेदी-विक्री प्रक्रिया.
व्यापार करण्यासाठी सहाय्यक: प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे व्यापारास मदत करणारे सर्व क्रियाकलाप व्यापाराच्या सहाय्यक आहेत. यात परिवहन, वखार, बँकिंग आणि वित्त, जाहिरात, विमा आणि इतर गोष्टींचा समावेश आहे.
उद्योग आणि वाणिज्य यांच्यातील प्रमुख फरक
उद्योग आणि वाणिज्य यांच्यातील महत्त्वपूर्ण फरकांवर खाली दिलेल्या मुद्द्यांमध्ये तपशीलवार चर्चा केली आहे.
हा उद्योग आर्थिक क्रियाकलाप म्हणून परिभाषित केला जातो जो तयार उत्पादनांमध्ये कच्च्या मालाची खरेदी व प्रक्रियेशी संबंधित असतो जो ग्राहकांपर्यंत पोहोचतो. वाणिज्य एक व्यवसाय क्रियाकलाप म्हणून वर्णन केले जाते, ज्यामध्ये मूल्यांसाठी वस्तू आणि सेवांची देवाणघेवाण मोठ्या प्रमाणात केली जाते.
उद्योग सुरू करण्यासाठी प्रचंड भांडवल गुंतवणूकीची आवश्यकता असते. दुसरीकडे, वाणिज्यात तुलनेने कमी भांडवली गुंतवणूक आवश्यक आहे.
उद्योगात संसाधनांचे उपयुक्त वस्तूंमध्ये रूपांतर करणे समाविष्ट आहे. त्याउलट, वाणिज्यात ज्या वस्तूंचा खरेदी व विक्री सुलभ करण्यासाठी आवश्यक आहेत अशा क्रियाकलापांचा समावेश आहे.
उद्योग व्यवसाय क्रियाकलापांच्या उत्पादनाचा भाग दर्शविणारा आहे. वाणिज्य विपरीत जे ग्राहकांना वस्तू उपलब्ध करुन देण्याचा व्यवहार करतात, म्हणजे. वितरण भाग.
वाणिज्य तुलनेत उद्योगात जास्त धोका असतो.
व्यवसाय क्रियाकलापांचे वर्गीकरण
निष्कर्ष
उद्योग आणि वाणिज्य व्यवसायातील सर्व बाबींचा समावेश करतात. उद्योग उत्पादन, खरेदी, बनावट कामे, माहिती काढणे, व्यवसायाची बांधकाम कामे पाहतो. दुसरीकडे, वाणिज्य स्त्रोत स्थानावरून उत्पादनाच्या वितरण वाहिन्यांद्वारे (जसे की घाऊक विक्रेते, किरकोळ विक्रेते, वितरक इ.) अंतिम ग्राहकांकडे पाहतो.
0
Answer link
उद्योग (Industry): उद्योग म्हणजेMan Industry विशिष्ट वस्तूंचे उत्पादन किंवा सेवा देण्याची activity आहे. यात नैसर्गिक संसाधनांचा वापर करणे, वस्तू तयार करणे आणि त्यांची विक्री करणे इत्यादी गोष्टींचा समावेश होतो.
- उदाहरण: ऑटोमोबाइल उद्योग, textile उद्योग, software उद्योग.
वाणिज्य (Commerce): वाणिज्य म्हणजे वस्तू आणि सेवांची खरेदी-विक्री करणे. यात वस्तूंचे वितरण, विपणन (marketing), आणि विक्री तसेच बँकिंग आणि विमा (insurance) यांसारख्या आर्थिक सेवांचा समावेश होतो.
- उदाहरण: किरकोळ विक्री (retail selling), घाऊक विक्री (wholesale selling), आयात-निर्यात (import-export).
उद्योग आणि वाणिज्य यांच्यातील संबंध: उद्योग वस्तू आणि सेवांचे उत्पादन करतो, तर वाणिज्य त्या वस्तू आणि सेवा ग्राहकांपर्यंत पोहोचवतो. हे दोन्ही घटक एकमेकांवर अवलंबून असतात आणि अर्थव्यवस्थेचा (economy) महत्वाचा भाग आहेत.
अधिक माहितीसाठी: