1. कायद्याचा प्रस्ताव:

• सुरुवात एखाद्या विधेयकाने (Bill) होते. हे विधेयक सरकार किंवा खासदारांपैकी कोणीही मांडू शकतं.
• विधेयकात कायद्याची गरज, हेतू आणि उद्दिष्ट्ये नमूद केलेली असतात.

2. विचारविमर्श आणि चर्चा:

• विधेयक संसदेच्या दोन्ही सभागृहांमध्ये (लोकसभा आणि राज्यसभा) सादर केले जाते.
• सभागृहांमध्ये विधेयकावर विस्तृत चर्चा होते. खासदार आपले विचार, सूचना आणि सुधारणा मांडतात.
• आवश्यकता वाटल्यास, विधेयक स्थायी समितीकडे (Standing Committee) पाठवले जाते. स्थायी समिती विधेयकाचा सखोल अभ्यास करते आणि अहवाल सादर करते.

3. मतदान:

• चर्चेनंतर विधेयकावर सभागृहात मतदान होते.
• विधेयक मंजूर होण्यासाठी दोन्ही सभागृहांमध्ये साध्या बहुमताची आवश्यकता असते.

4. राष्ट्रपतींची मंजुरी:

• संसदेच्या दोन्ही सभागृहांमध्ये मंजूर झाल्यानंतर, विधेयक राष्ट्रपतींकडे अंतिम मंजुरीसाठी पाठवले जाते.
• राष्ट्रपती विधेयकावर स्वाक्षरी करतात, त्यानंतर ते कायद्यात रूपांतरित होते.

5. कायद्याची अंमलबजावणी:

• अंतिम मंजुरी मिळाल्यानंतर, कायदा अधिकृत राजपत्रात (Official Gazette) प्रकाशित केला जातो.
• त्यानंतर, संबंधित विभाग आणि संस्था कायद्याची अंमलबजावणी करतात.

टीप:

• काही विधेयके, विशेषत: घटनात्मक सुधारणांशी संबंधित विधेयके, मंजूर होण्यासाठी विशेष बहुमताची (special majority) आवश्यकता असते.