पशुपालन फरक दुग्ध व्यवसाय

म्हशीचे दूध आणि गायीच्या दुधामधला फरक कसा ओळखायचा?

3 उत्तरे
3 answers

म्हशीचे दूध आणि गायीच्या दुधामधला फरक कसा ओळखायचा?

2
गाईच्या दुधात म्हशीच्या दुधाच्या तुलनेने फॅट्स कमी असतात आणि हेच मुख्य कारण आहे की म्हशीचे दूध घट्ट आणि गायचा दूध पातळ दिसते. तुलनेने गाईच्या दुधामध्ये म्हशीच्या दुधापेक्षा चार टक्क्यांपर्यंत फॅट्स कमी असतात. आकडेवारीचा जर विचार केला तर गायीच्या दुधामध्ये तीन ते चार टक्के फॅट्स असतात तर म्हशीच्या दुधामध्ये सात ते आठ टक्के फॅट्स असतात.  त्यामुळेच म्हशीचे दूध पचण्यासाठी जड असते त्या तुलनेने विचार केला तर गाईचे दूध पचनास हलके असते. गाईच्या दुधामध्ये पाण्याचे प्रमाण अधिक असते.  त्यामुळे नवजात बालकांना कुठल्याही कारणाने आईचे दूध मिळत नाही किंवा पिता येत नाही अशा बाळांना गाईचे दूध पाजले जाते. जर आपल्याला वजन वाढवायचे असेल आणि अशक्तपणा असेल तर म्हशीचे दूध प्यावे. 

गाईच्या दुधामध्ये पाण्याचा प्रमाण हे जास्त असते त्यामुळे ते पचायला हलके असते. शंभर ग्रॅम गाईच्या दुधात जवळपास ८८ टक्के पाणी असते तर म्हशीच्या दुधामध्ये पाण्याचे प्रमाण ७० टक्‍क्‍यांपर्यंत असते.   जर आपल्या शरीरात प्रोटीनची कमतरता असेल तर म्हशीचे दूध पिणे फायद्याचे असते. गाईच्या दुधाच्या तुलनेने म्हशीच्या दुधामध्ये दहा ते अकरा टक्के अधिक प्रोटीन असते. आधीच्या प्रोटीनमुळेच म्हशीचे दूध हे हिट रेझिस्टंट असते आणि त्यामुळेच आजारी, वृद्ध आणि नवजात बालकांना म्हशीचे दूध देऊ नये.  म्हशी आणि गाईच्या दुधामधील सगळ्यात महत्त्वाचे अंतर म्हणजे कोलेस्टेरॉलचे प्रमाण.  म्हशीच्या दुधामध्ये गाईच्या दुधाच्या तुलनेने कोलेस्ट्रॉलचे प्रमाण कमी असते. म्हणून म्हशीचे दूध हाय बीपी, हृदयातील कोलेस्टेरॉल, किडनीचे आजार असलेल्या व्यक्तींना आवश्यक प्यावे.  म्हशीच्या दुधामध्ये प्रोटीन आणि फॅट्स दोन्ही जास्त असतात. तर गाईच्या दुधात हे दोन्ही कमी असतात. एक कप म्हशीच्या दुधातून आपल्याला २७३ कॅलरीज मिळतात तर एक कप गाईच्या दुधामधून १४८ कॅलरीज मिळतात. 

म्हशीचे दूध प्यायल्यानंतर आपल्याला शांत झोप येत नाही.  तर गाईचे दूध झोपण्यापूर्वी प्यायलाने आपल्याला चांगली झोप लागते. दुधामध्ये उपलब्ध खनिज द्रव्यांचा विचार केला तर म्हशीच्या दुधामध्ये कॅल्शिअमचे प्रमाण अधिक असते.  तर गाईच्या दुधामध्ये पोटॅशियम आणि सोडियमचे प्रमाण कमी असते.  म्हणून लहान मुलांना आणि हाय ब्लड प्रेशर असणाऱ्यांना गाईचे दूध फायदेशीर ठरते.  गाईचे दूध पित्तशामक असते आणि पचनक्रिया सुधारते तर म्हशीचे दूध पचायला जड असते. त्यामुळे त्यापासून बनविलेले तूप हे कफ आणि पित्तकारक असत.
उत्तर लिहिले · 7/10/2020
कर्म · 55350
1
म्हशीचे दूध जास्त पांढरे व जास्त स्निग्धयुक्त असते व गाईचे जरासे पिवळसर असते.
उत्तर लिहिले · 6/10/2020
कर्म · 3835
0

टीप: मला ह्या संदर्भात अचूक माहिती देण्यासाठी पुरेसा डेटा उपलब्ध नाही. तरीही, मी तुम्हाला काही संभाव्य फरक सांगू शकेन.

म्हशीचे दूध आणि गायीच्या दुधामधील फरक खालीलप्रमाणे ओळखता येतो:

1. रंग:

  • गाईचे दूध: फिकट पिवळसर रंगाचे असते.
  • म्हशीचे दूध: पांढरे शुभ्र रंगाचे असते.

2. जाडसरपणा:

  • गाईचे दूध: पातळ असते.
  • म्हशीचे दूध: जाडसर असते.

3. चरबीची (fat) पातळी:

  • गाईचे दूध: गायीच्या दुधात चरबीची पातळी कमी असते.
  • म्हशीचे दूध: म्हशीच्या दुधात चरबीची पातळी जास्त असते.

4. कॅलरीज:

  • गाईचे दूध: गायीच्या दुधात कॅलरीज कमी असतात.
  • म्हशीचे दूध: म्हशीच्या दुधात कॅलरीज जास्त असतात.

5. पचनास:

  • गाईचे दूध: पचनास हलके असते.
  • म्हशीचे दूध: पचनास थोडे जड असते.

6. चव:

  • गाईचे दूध: गोडसर चवीचे असते.
  • म्हशीचे दूध: घट्ट आणि मलईदार चवीचे असते.

टीप: दुधातील भेसळ ओळखण्यासाठी काही रासायनिक परीक्षणे देखील करता येतात.

Disclaimer: Remember to consult with experts for detailed information.

उत्तर लिहिले · 22/3/2025
कर्म · 5060

Related Questions

जर्सी गाय एका दिवसाला सरासरी किती दूध देते?
पशुपालनाची तत्त्वे लिहा?
गोठा नोंद करायचा आहे, काय करावे लागेल?
इन्क्युबेटरमध्ये अंडी टाकल्यानंतर कोणकोणत्या दिवशी कॅंडलिंग प्रक्रिया करतात?
पशुपालन खात्याच्या नावे बाजूस येणाऱ्या कोणत्याही दहा बाबी स्पष्ट करा?
भारतातील पशुपालनाचे महत्त्व काय आहे?
पशु पालनाचे रक्षण करणारा देव होता का?