1 उत्तर
1
answers
एकल संक्रमणीय मतदान कसे घेतले जाते?
0
Answer link
एकल संक्रमणीय मतदान पद्धती (Single Transferable Vote - STV)
एकल संक्रमणीय मतदान (Single Transferable Vote) ही एक प्रकारची मतदान प्रणाली आहे. ह्या मतदान प्रणालीत, मतदार एकापेक्षा जास्त उमेदवारांना त्यांची प्राथमिकता क्रमाने देऊ शकतात. याचा अर्थ, मतदाराला फक्त एकाच उमेदवाराला मत द्यायचे नसते, तर तो त्याच्या पसंतीनुसार अनेक उमेदवारांना १, २, ३ अशा क्रमाने निवडू शकतो.
मतदान प्रक्रिया:
- मतदान: मतदारांना मतपत्रिकेवर उमेदवारांची नावे दिली जातात. मतदार आपल्या पसंतीनुसार उमेदवारांना क्रमांक देतात (१, २, ३...).
- मतांची गणना:
- पहिला पसंतीक्रम: सर्वात आधी पहिल्या क्रमांकाची मते मोजली जातात.
- कोटा निश्चित करणे: जिंकण्यासाठी आवश्यक मतांची संख्या (Quota) निश्चित केली जाते. कोटा निश्चित करण्यासाठी अनेक पद्धती आहेत, त्यापैकी हेअर कोटा (Hare Quota) सर्वात सामान्य आहे.
- उमेदवारांची निवड: ज्या उमेदवारांना कोटा पेक्षा जास्त मते मिळतात, ते उमेदवार विजयी घोषित केले जातात.
- मतांचे हस्तांतरण: विजयी उमेदवारांना मिळालेली अतिरिक्त मते (Quota पेक्षा जास्त असलेली मते) दुसऱ्या पसंतीक्रमाच्या उमेदवारांना हस्तांतरित केली जातात.
- उमेदवार बाद करणे: ज्या उमेदवारांना सर्वात कमी मते मिळतात, त्यांना बाद केले जाते आणि त्यांची मते त्यांच्या दुसऱ्या पसंतीक्रमाच्या उमेदवारांना हस्तांतरित केली जातात.
- निकाल: ही प्रक्रिया जोपर्यंत आवश्यक সংখ্যক उमेदवार निवडले जात नाहीत तोपर्यंत चालू राहते.
उदाहरण:
समजा, एका निवडणुकीत ४ उमेदवार आहेत (अ, ब, क, ड) आणि ३ जागा भरायच्या आहेत. मतदारांनी खालीलप्रमाणे मतदान केले:
- अ: ४० मते (पहिला क्रमांक)
- ब: ३० मते (पहिला क्रमांक)
- क: २० मते (पहिला क्रमांक)
- ड: १० मते (पहिला क्रमांक)
कोटा = ( एकूण मते / (जागांची संख्या + १) ) + १ = (१०० / (३+१)) + १ = २६
- अ उमेदवार २६ पेक्षा जास्त मते मिळवतो, म्हणून तो जिंकला.
- अ ची अतिरिक्त मते (४०-२६ = १४) दुसऱ्या पसंतीक्रमाच्या उमेदवारांना हस्तांतरित केली जातात.
- ज्या उमेदवाराला कमी मते आहेत (ड), त्याला बाद केले जाते आणि त्याची मते त्याच्या दुसऱ्या पसंतीक्रमाच्या उमेदवाराला दिली जातात.
- अखेरीस, ३ उमेदवार निवडले जातील.
हे सुद्धा पहा: