इंटरनेटचा वापर
इंटरनेट सुरक्षा
तंत्रज्ञान
डीएनएस ब्लॉक किंवा आयपी ब्लॉक कशामुळे केला जातो आणि ते कोण करतं, म्हणजे हे नेमकं काय आहे?
2 उत्तरे
2
answers
डीएनएस ब्लॉक किंवा आयपी ब्लॉक कशामुळे केला जातो आणि ते कोण करतं, म्हणजे हे नेमकं काय आहे?
11
Answer link
अगोदर DNS म्हणजे काय ते समजून घ्या.
आपण जेव्हा इंटरनेट वापरताना www.google.com असं टाईप करतो तेव्हा हे संकेतस्थळ काही अंकामध्ये रूपांतरित होते, जसे १९२.२६८.०.१ असच काही. ते का तर www.google.com हे आपल्याला सोयीसाठी दिली पण संगणकाला ते माहित नसते. संगणक अंकांवर काम करतो.
DNS म्हणजे DOMAIN NAME SYSTEM म्हणजे जे काही संकेतस्थळ आहेत जसे कि yahoo.com, facebook.com, gov.ac.in ह्यांना एक किंवा अनेक अशे विशिष्ट अंक दिलेले असतात. आपण टाईप केलेले संकेतस्थळ संगणकाला समजेल अश्या अंकात बदलणाऱ्या सिस्टिम ला DNS म्हणतात.
DNS ब्लॉक म्हणजे काय ?
बऱ्याच वेळा काय होते कि काही संकेतस्थळ अशी असतात जी कोणीही भेट देऊ नये अशी गरज आपल्याला पडते. जसे कि कंपनी मध्ये काम करत असताना फेसबुक वापरावे नाही. तेव्हा जी व्यक्ती नेटवर्क सांभाळणारी असते ती www.facebook.com ला तात्पुरत्या किंवा कायमचे बंद करु शकते. म्हणजे www.facebook.com आणि त्याचा संबंधित अंक हा संगणकाला माहित राहील कि ह्या अंकावरची कोणतीही request ला प्रतिसाद देऊ नये. ह्याला DNS BLOCK केलाय असं म्हणतात. तुम्ही किती हि वेळा facebook.com करा ते उघडणारच नाही.
IP म्हणजे काय ?
आपल्याला हे माहित आहे कि इंटरनेट म्हणजे खूप सारी संगणक एकमेकांना जोडून बनलेले माहितीचे जाळे. मग ह्या जाळेमध्ये प्रयेक संगणकाला ओळखण्यासाठी एक विशिष्ट अंक त्याला दिला जातो त्याला IP ADDRESS म्हणतात. एका नेटवर्क मध्ये किती हि संगणक असू द्या, प्रत्येकाला एकमेव असा अंक दिला जातो.
IP BLOCK म्हणजे काय ?
कधी कधी एखादा संगणक खराब होतो किंवा त्यात व्हायरस येतो मग तो संगणक इतर नेटवर्क ला खराब करू शकतो, माहिती डिलिट करू शकतो. किंवा कधी कधी संगणकाचा मालकच काहीतरी अनपेक्षित करत असतो मग अश्या वेळेला त्या संगणकाने केलेली कुठलीही request , query पुढे जाऊ द्यायची नाही त्याहेतूने त्याला जो IP ADDRESS दिलाय तोच बंद करून द्यायचा. म्हणजे कोणतीही क्रिया त्या संगणकाने केली तर तिला इतर संगणकाकडून प्रतिसाद मिळत नाही त्याला IP BLOCK म्हणतात.
IP ब्लॉक आणि DNS BLOCK कोण करते ?
तीच व्यक्ती करते जी ने तो नेटवर्क, ते जाळ बनवले आहे. त्याला व्यक्तीला NETWORK अद्मिण किंवा NETWORK ऍडमिनिस्ट्रेटोर म्हणतात. हीच व्यक्ती नेटवर्क चे नियम जसे कि कोण कोणाला संपर्क करेल, कशा प्रकारे करेल, कोणाला बंद करायचा असं सगळे ठरवते.
0
Answer link
DNS ब्लॉक आणि IP ब्लॉक म्हणजे काय, ते कशामुळे केले जातात आणि ते कोण करतं याबद्दलची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
DNS ब्लॉक (DNS Block):
- अर्थ: DNS ब्लॉक म्हणजे डोमेन नेम सिस्टीम (Domain Name System) वापरून एखाद्या विशिष्ट वेबसाइट किंवा ऑनलाइन सेवेवर प्रवेश प्रतिबंधित करणे.
- कशामुळे केला जातो:
- सरकारी निर्बंध: सरकार काही विशिष्ट वेबसाइट्स किंवा माहितीवर लोकांचा प्रवेश रोखण्यासाठी हे करू शकते.
- कॉर्पोरेट धोरणे: कंपन्या त्यांच्या कर्मचाऱ्यांसाठी काही अनावश्यक किंवा धोकादायक वेबसाइट्स ब्लॉक करू शकतात.
- पालकांचे नियंत्रण: पालक आपल्या मुलांसाठी विशिष्ट वेबसाइट्स ब्लॉक करू शकतात.
- मालवेअर आणि फिशिंगपासून संरक्षण: सुरक्षा कंपन्या धोकादायक वेबसाइट्स ब्लॉक करू शकतात.
- कोण करतं:
- ISP (Internet Service Provider): तुमचे इंटरनेट सेवा पुरवणारे हे करू शकतात.
- सरकारी संस्था: सरकारद्वारे नियुक्त संस्था.
- कंपन्यांचे IT विभाग: कर्मचाऱ्यांसाठी निर्बंध लावू शकतात.
- सुरक्षा सॉफ्टवेअर कंपन्या: धोकादायक वेबसाइट्स ब्लॉक करतात.
IP ब्लॉक (IP Block):
- अर्थ: IP ब्लॉक म्हणजे इंटरनेट प्रोटोकॉल (Internet Protocol) ॲड्रेस वापरून एखाद्या विशिष्ट नेटवर्क किंवा वापरकर्त्याला इंटरनेटवर प्रवेश करण्यापासून रोखणे.
- कशामुळे केला जातो:
- सुरक्षा: सायबर हल्ले किंवा स्पॅमिंग (spamming) रोखण्यासाठी.
- भू-स्थान निर्बंध: काही विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्रांतील वापरकर्त्यांना सेवा देणे टाळण्यासाठी.
- सेवा अटींचे उल्लंघन: ज्या वापरकर्त्यांनी सेवेच्या अटींचे उल्लंघन केले आहे, त्यांना ब्लॉक करणे.
- कोण करतं:
- वेबसाइट्स आणि सर्व्हिस प्रोव्हायडर: त्यांच्या सर्व्हरचे संरक्षण करण्यासाठी.
- सरकारी संस्था: सायबर गुन्हेगारी रोखण्यासाठी.
- नेटवर्क प्रशासक: त्यांच्या नेटवर्कला सुरक्षित ठेवण्यासाठी.
हे नेमकं काय आहे:
DNS ब्लॉक आणि IP ब्लॉक हे दोन्ही इंटरनेटवर काही विशिष्ट सामग्री किंवा सेवांवर प्रवेश नियंत्रित करण्याचे मार्ग आहेत. DNS ब्लॉक डोमेन नावांवर आधारित असतो, तर IP ब्लॉक IP ॲड्रेसवर आधारित असतो.