नोकरी
स्पर्धा परीक्षा
पोलीस
अभ्यास
परीक्षा तयारी
DYSP पदासाठी परीक्षेची तयारी करायची आहे, तर ती तयारी बेसिकपासून कशी करू?
2 उत्तरे
2
answers
DYSP पदासाठी परीक्षेची तयारी करायची आहे, तर ती तयारी बेसिकपासून कशी करू?
12
Answer link
महाराष्ट्रातील अनेक उमेदवारांना कौटुंबिक आर्थिक सुस्थिती नसल्याने पदवी मिळाल्याबरोबरच कोणत्यातरी प्रकारची नोकरी करावी लागते. पण अशा विद्यार्थ्यांची अधिकारी होण्याची दुर्दम्य इच्छाशक्ती असते. गेल्या काही वर्षात ही बाब प्राथमिक शिक्षकांच्याबाबत प्रामुख्याने नजरेला आलेली आहे. काही उमेदवार जिल्हा परिषद, नगर पालिका किंवा शासनाच्या एखाद्या खात्यात किंवा महामंडळामध्ये वर्ग-3 च्या पदावर कार्यरत असतात. त्यांना परीक्षा देऊन अधिकारी व्हायचे असते. काही विद्यार्थ्यांना खाजगी सेवेत वेतन खूप असते पण मानमरातब नसतो अशा विद्यार्थ्यांनाही अधिकारी व्हायचे असते. काही विद्यार्थ्यांना वर्ग-2 पदावरून वर्ग-1 पदावर किंवा डेप्युटी कलेक्टर, डीवायएसपी व्हावयाचे असते. आयआरएस किंवा आयपीएस पदी असलेल्या उमेदवारांना आयएएस मिळवायचे असते. थोडक्यात परिस्थितीमुळे किंवा इतर कारणांमुळे नोकरी करणार्यांना स्पर्धा परीक्षा देऊन अधिकारी व्हावयाचे असते. अशावेळी नोकरी आणि अभ्यास या दोघांमध्ये संतुलन साधने अनेकांना शक्य होत नाही. त्यासाठी योग्य नियोजन केल्यास अगदी पहिल्या प्रयत्नात आयएएस सुद्धा होता येते.
नोकरीच्या स्वरूपानुसार प्रत्येक उमेदवारास किमान आठ तास प्रतिदिन नोकरीसाठी द्यावे लागतात. आठ तास, झोप आणि वैयक्तिक गोष्टीसाठी खर्च केले तर उमेदवाराकडे आठ तास उरतात. या आठ तासापैकी किमान चार तास प्रतिदिन अभ्यासासाठी वापरले तर युपीएससी, एमपीएससी पूर्व परीक्षांचा संपूर्ण अभ्यास चार महिन्यात पूर्ण होऊ शकतो. आणि मुख्य परीक्षेसाठी 6 ते 8 महिने लागू शकतात. थोडक्यात नोकरी करणार्या विद्यार्थ्यांनी या परीक्षेची तयारी करताना सर्वप्रथम मुख्य परीक्षेची तयारी करावी. त्याचा फायदा त्यांना पूर्व परीक्षेला होतोच. परीक्षेच्या प्रत्येक टप्प्याच्या शक्य असल्यास 1 महिना अगोदर रजा घ्यावी. मग ही रजा मुख्य परीक्षेच्या वेळी दोन ते तीन महिने घेण्याची गरज असेल, मग ती बिन पगारी झाली तरी घ्यावी. नोकरीच्या ठिकाणी किंवा प्रवासा दरम्यान जर वेळ मिळाला तर तो अभ्यासात घालवावा. नोकरी करणार्या उमेदवारांना वेळेचे मूल्य आणि महत्त्व खूपच चांगले समजते. त्यामुळे थोड्या वेळात त्यांचा चांगला अभ्यास होऊ शकतो. स्पर्धा परीक्षेसाठी आवश्यक असणारी परीक्षाभिमुखता येण्यासाठीच अभ्यास, अशा दृष्टीने अभ्यासक्रमाचे नियोजन करावे.
युपीएससी नव्या पूर्व-मुख्य परीक्षांच्या अभ्यासक्रमाशी पूरक मुद्दे हे आपणास महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या इयत्ता आठवी ते बारावी पर्यंतच्या पुढील विषयांच्या पाठ्यपुस्तकात आढळतात - इतिहास, भूगोल, अर्थशास्त्र, राज्यशास्त्र, पर्यावरण, विज्ञान, समाजशास्त्र, गणित. टेक्स्टबूक म्हणून या पुस्तकांचा वापर करावा. एमपीएससी आणि युपीएससीच्या जुन्या प्रश्नपुस्तिका असलेली गाइड्स किंवा एमपीएससीच्या व युपीएससीच्या वेबसाइटवरून गेल्या 10 वर्षाच्या प्रश्नपुस्तिका डाऊनलोड करून त्यांचे टॉपिक निहाय विश्लेषण करावे. अभ्यासात परीक्षाभिमुखता आणण्यासाठी स्टडी सर्कलची पुढील प्रकाशने अत्यंत मार्गदर्शक आहेत -
11 वी आणि 12 वी पुढील विषयाची पुस्तके -
- इतिहास - भूगोल
- अर्थशास्त्र - राज्यशास्त्र
- पर्यावरण - समाजशास्त्र
इयत्ता 8 वी ते 10 वी पुढील विषयाची पुस्तके - पर्यावरण, विज्ञान व भूगोलची पाठ्यपुस्तके
इतर पुस्तके -
* युपीएससी-एमपीएससी पूर्व परीक्षा प्लॅनर
* युपीएससी-एमपीएससी मुख्य परीक्षा प्लॅनर
* 10 हजार प्रश्नसंच
* युपीएससी-एमपीएससी पूर्वपरीक्षा सामान्य अध्ययन संपूर्ण मार्गदर्शक
* पूर्वपरीक्षा सामान्य अध्ययन पेपर-1 मार्गदर्शक
* पूर्वपरीक्षा सामान्य अध्ययन पेपर-2 मार्गदर्शक
* भूगोल व कृषी मार्गदर्शक - प्रा. एच. के. डोईफोडे, स्टडी सर्कल प्रकाशन
* भारतीय राज्यघटना, राजकारण व विधी - स्टडी सर्कल
* मनुष्यबळ, मानवी हक्क व समुदाय विकास - स्टडी सर्कल प्रकाशन
* अर्थव्यवस्था व नियोजन विकासाचे अर्थशास्त्र - स्टडी सर्कल प्रकाशन
* विज्ञान-तंत्रज्ञान - स्टडी सर्कल प्रकाशन
* इंडिया इयर बुक
* मॅक्ग्राहील प्रकाशनाची पुस्तके
* स्पर्धा परीक्षा नोकरी संदर्भ मासिक - स्टडी सर्कल
* जनरल नॉलेज मासिक - स्टडी सर्कल प्रकाशन
* नोकरी मार्गदर्शक व्यवसाय साप्ताहिक - स्टडी सर्कल
* लोकसत्ता, टाइम्स ऑफ इंडिया, द हिंदू ही वर्तमानपत्रे
* लोकराज्य, योजना, कुरुक्षेत्र, मेनस्ट्रीम, इंडिया टुडे, द इकॉनॉमिस्ट ही मासिके.
नोकरीच्या स्वरूपानुसार प्रत्येक उमेदवारास किमान आठ तास प्रतिदिन नोकरीसाठी द्यावे लागतात. आठ तास, झोप आणि वैयक्तिक गोष्टीसाठी खर्च केले तर उमेदवाराकडे आठ तास उरतात. या आठ तासापैकी किमान चार तास प्रतिदिन अभ्यासासाठी वापरले तर युपीएससी, एमपीएससी पूर्व परीक्षांचा संपूर्ण अभ्यास चार महिन्यात पूर्ण होऊ शकतो. आणि मुख्य परीक्षेसाठी 6 ते 8 महिने लागू शकतात. थोडक्यात नोकरी करणार्या विद्यार्थ्यांनी या परीक्षेची तयारी करताना सर्वप्रथम मुख्य परीक्षेची तयारी करावी. त्याचा फायदा त्यांना पूर्व परीक्षेला होतोच. परीक्षेच्या प्रत्येक टप्प्याच्या शक्य असल्यास 1 महिना अगोदर रजा घ्यावी. मग ही रजा मुख्य परीक्षेच्या वेळी दोन ते तीन महिने घेण्याची गरज असेल, मग ती बिन पगारी झाली तरी घ्यावी. नोकरीच्या ठिकाणी किंवा प्रवासा दरम्यान जर वेळ मिळाला तर तो अभ्यासात घालवावा. नोकरी करणार्या उमेदवारांना वेळेचे मूल्य आणि महत्त्व खूपच चांगले समजते. त्यामुळे थोड्या वेळात त्यांचा चांगला अभ्यास होऊ शकतो. स्पर्धा परीक्षेसाठी आवश्यक असणारी परीक्षाभिमुखता येण्यासाठीच अभ्यास, अशा दृष्टीने अभ्यासक्रमाचे नियोजन करावे.
युपीएससी नव्या पूर्व-मुख्य परीक्षांच्या अभ्यासक्रमाशी पूरक मुद्दे हे आपणास महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या इयत्ता आठवी ते बारावी पर्यंतच्या पुढील विषयांच्या पाठ्यपुस्तकात आढळतात - इतिहास, भूगोल, अर्थशास्त्र, राज्यशास्त्र, पर्यावरण, विज्ञान, समाजशास्त्र, गणित. टेक्स्टबूक म्हणून या पुस्तकांचा वापर करावा. एमपीएससी आणि युपीएससीच्या जुन्या प्रश्नपुस्तिका असलेली गाइड्स किंवा एमपीएससीच्या व युपीएससीच्या वेबसाइटवरून गेल्या 10 वर्षाच्या प्रश्नपुस्तिका डाऊनलोड करून त्यांचे टॉपिक निहाय विश्लेषण करावे. अभ्यासात परीक्षाभिमुखता आणण्यासाठी स्टडी सर्कलची पुढील प्रकाशने अत्यंत मार्गदर्शक आहेत -
11 वी आणि 12 वी पुढील विषयाची पुस्तके -
- इतिहास - भूगोल
- अर्थशास्त्र - राज्यशास्त्र
- पर्यावरण - समाजशास्त्र
इयत्ता 8 वी ते 10 वी पुढील विषयाची पुस्तके - पर्यावरण, विज्ञान व भूगोलची पाठ्यपुस्तके
इतर पुस्तके -
* युपीएससी-एमपीएससी पूर्व परीक्षा प्लॅनर
* युपीएससी-एमपीएससी मुख्य परीक्षा प्लॅनर
* 10 हजार प्रश्नसंच
* युपीएससी-एमपीएससी पूर्वपरीक्षा सामान्य अध्ययन संपूर्ण मार्गदर्शक
* पूर्वपरीक्षा सामान्य अध्ययन पेपर-1 मार्गदर्शक
* पूर्वपरीक्षा सामान्य अध्ययन पेपर-2 मार्गदर्शक
* भूगोल व कृषी मार्गदर्शक - प्रा. एच. के. डोईफोडे, स्टडी सर्कल प्रकाशन
* भारतीय राज्यघटना, राजकारण व विधी - स्टडी सर्कल
* मनुष्यबळ, मानवी हक्क व समुदाय विकास - स्टडी सर्कल प्रकाशन
* अर्थव्यवस्था व नियोजन विकासाचे अर्थशास्त्र - स्टडी सर्कल प्रकाशन
* विज्ञान-तंत्रज्ञान - स्टडी सर्कल प्रकाशन
* इंडिया इयर बुक
* मॅक्ग्राहील प्रकाशनाची पुस्तके
* स्पर्धा परीक्षा नोकरी संदर्भ मासिक - स्टडी सर्कल
* जनरल नॉलेज मासिक - स्टडी सर्कल प्रकाशन
* नोकरी मार्गदर्शक व्यवसाय साप्ताहिक - स्टडी सर्कल
* लोकसत्ता, टाइम्स ऑफ इंडिया, द हिंदू ही वर्तमानपत्रे
* लोकराज्य, योजना, कुरुक्षेत्र, मेनस्ट्रीम, इंडिया टुडे, द इकॉनॉमिस्ट ही मासिके.
0
Answer link
DYSP (Deputy Superintendent of Police) पदासाठी परीक्षेची तयारी मूलभूतपणे (Basic) कशी करावी यासाठी काही सूचना:
DYSP पदासाठी परीक्षा कोणती घेतली जाते?
परीक्षेचा अभ्यासक्रम (Syllabus) काय आहे?
परीक्षा किती टप्प्यात होते (उदा. लेखी परीक्षा, शारीरिक चाचणी, मुलाखत)?
प्रत्येक टप्प्यासाठी किती गुण आहेत?
इतिहास: भारताचा आणि महाराष्ट्राचा इतिहास वाचा.
भूगोल: भारताचा आणि महाराष्ट्राचा भूगोल समजून घ्या.
राज्यशास्त्र: भारतीय राज्यघटना, राजकीय व्यवस्था आणि प्रशासन यांचा अभ्यास करा.
अर्थशास्त्र: भारतीय अर्थव्यवस्था, आर्थिक विकास आणि संबंधित संकल्पना अभ्यासा.
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान: सामान्य विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विषयांची मूलभूत माहिती घ्या.
चालू घडामोडी: राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील महत्वाच्या चालू घडामोडींवर लक्ष ठेवा.
गणित आणि बुद्धिमत्ता चाचणी: मूलभूत गणितीय संकल्पना आणि बुद्धिमत्ता चाचणीचे प्रश्न सोडवण्याचा सराव करा.
NCERT आणि राज्य शिक्षण मंडळाची (State Board) पुस्तके वाचा: इतिहास, भूगोल, राज्यशास्त्र, अर्थशास्त्र आणि विज्ञान या विषयांसाठी NCERT आणि राज्य शिक्षण मंडळाची पुस्तके वाचा.
एक विषय निवडा आणि त्याला पूर्ण करा: अभ्यासाला सुरुवात करताना एक विषय निवडा आणि तो पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करा, मग दुसरा विषय घ्या.
प्रत्येक विषयाचे नोट्स तयार करा: वाचलेल्या माहितीचे संक्षिप्त नोट्स तयार करा, ज्यामुळे तुम्हाला परीक्षेच्या वेळी उजळणी (Revision) करण्यास सोपे जाईल.
महत्वाचे मुद्दे आणि सूत्रे लिहा: महत्वाचे मुद्दे, व्याख्या आणि सूत्रे एका वेगळ्या डायरीत लिहा.
वेळापत्रक तयार करा: अभ्यासासाठी एक वेळापत्रक तयार करा आणि त्याचे नियमित पालन करा.
दररोज अभ्यास करा: दिवसातील काही तास अभ्यासासाठी बाजूला ठेवा.
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका सोडवा: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका मिळवा आणि त्या सोडवण्याचा सराव करा. यामुळे तुम्हाला परीक्षेच्या स्वरूपाची आणि प्रश्नांच्या प्रकारांची कल्पना येईल.
वेळेचे व्यवस्थापन करा: प्रश्नपत्रिका सोडवताना वेळेचे व्यवस्थापन करायला शिका.
सराव परीक्षा द्या: नियमितपणे सराव परीक्षा द्या. अनेक ऑनलाइन वेबसाइट्स आणि कोचिंग क्लासेस सराव परीक्षा पुरवतात.
Self-assessment करा: प्रत्येक सराव परीक्षेनंतर आपल्या चुकांचे विश्लेषण करा आणि त्या सुधारण्याचा प्रयत्न करा.
चांगल्या पुस्तकांचा वापर करा: प्रत्येक विषयासाठी चांगली संदर्भ पुस्तके वापरा.
वृत्तपत्रे आणि मासिके वाचा: चालू घडामोडींसाठी नियमितपणे वृत्तपत्रे आणि मासिके वाचा.
शारीरिक चाचणीची तयारी करा: DYSP पदासाठी शारीरिक चाचणी आवश्यक असते, त्यामुळे नियमित व्यायाम करा आणि शारीरिक तंदुरुस्ती राखा.
मानसिक आरोग्य जपा: नियमित योगा आणि ध्यान करा, ज्यामुळे तुम्हाला मानसिक शांती मिळेल आणि तणाव कमी होईल.
मार्गदर्शन घ्या: अनुभवी लोकांकडून किंवा तज्ञांकडून मार्गदर्शन घ्या.
चर्चा करा: आपल्या मित्रांसोबत किंवा अभ्यास गटांसोबत विषयांवर चर्चा करा.
तयारीसाठी शुभेच्छा!
1. परीक्षेचे स्वरूप समजून घ्या:
याबद्दल माहिती मिळवा. उदा. महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग (MPSC) राज्य सेवा परीक्षा MPSC द्वारे DYSP पदासाठी भरती प्रक्रिया आयोजित केली जाते.
2. मूलभूत अभ्यासक्रम (Basic Syllabus):
3. अभ्यासाची सुरुवात:
4. नोट्स तयार करा:
5. नियमित अभ्यास:
6. मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (Previous Year Question Papers):
7. सराव परीक्षा (Mock Tests):
8. संदर्भ साहित्य (Reference Material):
9. शारीरिक आणि मानसिक तयारी:
10. मार्गदर्शन (Guidance):