• जात (Caste): जात म्हणजे एक व्यापक सामाजिक गट असतो. हे गट जन्मावर आधारित असतात आणि सहसा व्यवसाय, सामाजिक स्थिती आणि वैवाहिक संबंध यांवर आधारित असतात. जातीव्यवस्था ही श्रेणीबद्ध असते, ज्यात काही जातींना उच्च स्थान दिले जाते तर काहींना निम्न.
• पोटजात (Sub-caste): पोटजात म्हणजे जातीमधील उपविभाग. एकाच जातीमध्ये अनेक पोटजाती असू शकतात. हे उपविभाग व्यवसाय, भौगोलिक स्थान, किंवा विशिष्ट सामाजिक-सांस्कृतिक पद्धतीनुसार तयार झालेले असतात.

उदाहरण: महार ही एक जात आहे, परंतु ह्या जातीमध्ये अनेक पोटजाती आहेत.

मुख्य फरक:

• जात ही एक मोठी ओळख आहे, तर पोटजात ही त्या जातीमधील लहान गट असतो.
• एका जातीमध्ये अनेक पोटजाती असू शकतात.
• पोटजातीमधील सदस्य साधारणतः समान व्यवसाय किंवा भौगोलिक स्थानाशी संबंधित असतात.

जाती आणि पोटजाती भारतीय समाजात सामाजिक वर्गीकरणाचे आणि ओळखीचे महत्त्वपूर्ण घटक आहेत.