निष्क्रिय वायू मूलद्रव्ये (Noble gases) ही रासायनिकदृष्ट्या अत्यंत कमी अभिक्रियाशील असतात, कारण त्यांच्या बाहेरील कवचातील इलेक्ट्रॉन पूर्ण भरलेले असतात. त्यांच्या या वैशिष्ट्यांमुळे त्यांचे अनेक महत्त्वाचे उपयोग आहेत. खालील तक्त्यामध्ये प्रत्येक निष्क्रिय वायू मूलद्रव्याचे आणि त्याचे उपयोग दिले आहेत:
निष्क्रिय वायू
उपयोग
हेलियम (Helium - He)
बलून आणि हवाई जहाजे (Airships) भरण्यासाठी (हवेपेक्षा हलके असल्याने).
क्रायोजेनिक्स (Cryogenics) मध्ये (अत्यंत कमी तापमान निर्माण करण्यासाठी, उदा. MRI स्कॅनरमध्ये).
वेल्डिंग (Welding) प्रक्रियेत ऑक्सिडेशन रोखण्यासाठी निष्क्रिय वातावरण निर्माण करण्यासाठी.
खोल समुद्रात डायव्हिंग करणाऱ्यांसाठी श्वसनाचे मिश्रण तयार करण्यासाठी (नायट्रोजन नारकोसिस टाळण्यासाठी).
लेसर (Lasers) मध्ये आणि रॉकेट इंधनात दाब निर्माण करण्यासाठी.
निऑन (Neon - Ne)
निऑन दिवे (Neon lights) आणि जाहिरात बोर्डांवरील पाट्यांमध्ये (Signs) लाल-नारंगी रंगाचा प्रकाश निर्माण करण्यासाठी.
लेसर (Lasers) मध्ये (उदा. हेलियम-निऑन लेसर).
व्होल्टेज इंडिकेटर (Voltage indicators) आणि सर्ज प्रोटेक्टर्स (Surge protectors) मध्ये.
आर्गॉन (Argon - Ar)
इनकॅन्डिसेंट दिवे (Incandescent light bulbs) आणि फ्लोरोसंट दिवे (Fluorescent lamps) भरण्यासाठी, ज्यामुळे फिलामेंटचे आयुष्य वाढते.
वेल्डिंगमध्ये (उदा. TIG वेल्डिंग) आणि धातूंच्या उत्पादनात निष्क्रिय वातावरण निर्माण करण्यासाठी.
