Topic icon

चिंता विकार

0

एका विद्यार्थ्याला सतत अपयशाची भीती वाटणे, हृदयाचे ठोके वाढणे आणि परीक्षेपूर्वी अभ्यास टाळणे ही परीक्षेची चिंता (Exam Anxiety) किंवा कार्यक्षमतेच्या चिंतेचा (Performance Anxiety) संकेत आहे.

ही एक प्रकारची चिंता आहे जिथे व्यक्तीला परीक्षा किंवा इतर कामगिरी-आधारित परिस्थितींमध्ये तीव्र भीती, तणाव आणि शारीरिक लक्षणे अनुभवतात. या लक्षणांमध्ये हे समाविष्ट असू शकते:

  • सतत अपयशाची भीती वाटणे.
  • हृदयाचे ठोके वाढणे, छातीत धडधडणे.
  • घाम येणे, थरथरणे.
  • पोटात दुखणे किंवा मळमळणे.
  • श्वास घेण्यास त्रास होणे.
  • अभ्यासावर लक्ष केंद्रित न करता येणे.
  • परीक्षेला सामोरे जाण्यास किंवा अभ्यास करण्यास टाळाटाळ करणे.

अशा परिस्थितीत, एखाद्या मानसशास्त्रज्ञ (Psychologist) किंवा समुपदेशकाशी (Counselor) संपर्क साधणे महत्त्वाचे आहे जेणेकरून योग्य मार्गदर्शन आणि उपचार मिळू शकेल. योग्य उपाययोजना केल्यास ही समस्या हाताळता येते.

स्रोत:

परीक्षा ताणतणाव आणि त्याचे व्यवस्थापन

उत्तर लिहिले · 16/5/2026
कर्म · 5220
1
चिंता करण्याचे प्रकार 10: लक्षणे आणि फरक

सध्याच्या जीवनाची वेग आणि दडपणामुळे, बाह्य आणि स्वयं-लादल्यामुळे चिंता आजच्या समाजातील सामान्य प्रतिसादांपैकी एक आहे. हा आपल्या शरीराचा एक सामान्य आणि अनुकूली प्रतिसाद आहे. तथापि, जेव्हा या कालावधीचा

चिंता करण्याचे प्रकार 10: लक्षणे आणि फरक

सामग्री
चिंता लक्षणे
चिंतेचे प्रकार
1. सामान्यीकृत चिंता डिसऑर्डर
सामान्यीकृत चिंताची लक्षणे
२. सामाजिक चिंता डिसऑर्डर (सोशल फोबिया)
3. विभक्त चिंता डिसऑर्डर
4. अ‍ॅगोराफोबिया
5. पॅनीक डिसऑर्डर
6. निवडक उत्परिवर्तन
7. विशिष्ट फोबिया
8. पदार्थ / औषध-प्रेरित चिंता डिसऑर्डर
9. दुसर्या वैद्यकीय स्थितीमुळे चिंता अराजक
10. इतर निर्दिष्ट आणि अनिश्चित चिंता विकार

सध्याच्या जीवनाची वेग आणि दडपणामुळे, बाह्य आणि स्वयं-लादल्यामुळे चिंता आजच्या समाजातील सामान्य प्रतिसादांपैकी एक आहे. हा आपल्या शरीराचा एक सामान्य आणि अनुकूली प्रतिसाद आहे. तथापि, जेव्हा या कालावधीचा कालावधी दीर्घकाळ असतो, तेव्हा तो खूप वारंवार येतो किंवा तीव्रतेची उच्च पातळी दर्शवितो, यामुळे आपल्या आरोग्यावर परिणाम होतो आणि आपल्या आयुष्याच्या वेगवेगळ्या क्षेत्रात बिघाड होतो. म्हणूनच मानसशास्त्रीय मदतीचा सर्वाधिक वापर का केला जातो हे एक कारण आहे. चिंताची भिन्न सादरीकरणे आहेत, खरं तर, भिन्न लक्षणांसह 10 प्रकारच्या चिंता आहेत. कोणत्या प्रकारची चिंता आहे हे आपण जाणून घेऊ इच्छिता? मानसशास्त्र-ऑनलाइन वरून हा लेख वाचत रहा: चिंता करण्याचे प्रकार 10: लक्षणे आणि फरक.

चिंता लक्षणे
जरी चिंता नेहमीच स्वत: ला त्याच प्रकारे प्रकट होत नाही आणि वेगवेगळ्या लक्षणांसह चिंता करण्याचे बरेच प्रकार आहेत, तरीही त्या सर्वांमध्ये एक समान लक्षणविज्ञान आहे. हे लक्षणविज्ञान सामान्यतः चिंतेचे वैशिष्ट्य आहे आणि वेगवेगळ्या प्रकारच्या लक्षणांमध्ये त्याचे गटबद्ध केले जाऊ शकते. चिंतेची सामान्य लक्षणे अशीः
संज्ञानात्मक आणि भावनिक लक्षणे: काळजी, नकारात्मक आणि अनाहूत विचार, चिडचिडेपणा, धोका आणि भीतीची भावना, अनिश्चितता आणि असुरक्षितता, लक्ष आणि एकाग्रतेसह अडचणी इ.
शारीरिक किंवा शारीरिक लक्षणे: घाम येणे, धडधडणे, हादरे येणे, श्वास घेण्यात अडचणी, टाकीकार्डिया, कोरडे तोंड, मळमळ, चक्कर येणे, जठरासंबंधी वेदना इ.
मोटर किंवा वर्तनात्मक लक्षणे: बचावणे किंवा टाळण्याचे वर्तन, मोटर अस्वस्थता (वारंवार स्क्रॅचिंग आणि / किंवा स्पर्श करणे), रडणे, अतिशीत होणे, जास्त खाणे, मद्यपान करणे किंवा धूम्रपान करणे इ.
चिंतेचे प्रकार
मानसिक विकारांचे निदान आणि सांख्यिकी मॅन्युअल, डीएसएम -5 च्या वर्गीकरणानुसार, तेथे आहेत 10 प्रकारची चिंता किंवा चिंता विकार. हे खालीलप्रमाणे आहेतः

सामान्यीकृत चिंता डिसऑर्डर
सामाजिक चिंता डिसऑर्डर (सोशल फोबिया)
पृथक्करण चिंता अराजक.
अ‍ॅगोराफोबिया.
पॅनीक डिसऑर्डर
निवडक उत्परिवर्तन.
विशिष्ट फोबिया
पदार्थ / औषध-प्रेरित चिंता डिसऑर्डर.
दुसर्या वैद्यकीय स्थितीमुळे चिंता अराजक.
इतर निर्दिष्ट आणि अनिश्चित चिंता विकार.
पुढे, आम्ही चिंतेची 10 कारणे, म्हणजेच प्रत्येकाची स्पष्टीकरण देऊ चिंता आणि लक्षणे प्रकार.
1. सामान्यीकृत चिंता डिसऑर्डर
सामान्यीकृत चिंता डिसऑर्डर ही लोकसंख्या मधील सर्वात सामान्य आणि व्यापक चिंताग्रस्त डिसऑर्डर आहे. उपस्थिती द्वारे दर्शविले जाते जास्त आणि सतत चिंता आणि काळजी, केवळ तणावपूर्ण परिस्थितीतच नव्हे तर निरुपद्रवी परिस्थितींमध्ये देखील ज्यामध्ये चिंताग्रस्त प्रतिसाद अप्रिय आहे किंवा वस्तुस्थितीच्या वास्तविकतेशी संबंधित नाही. सामान्यीकृत चिंताग्रस्त डिसऑर्डरमध्ये, दररोजच्या समस्यांसह अत्यधिक आणि पद्धतशीर व्यत्यय, अनिश्चिततेची असहिष्णुता आणि घटनेची नकारात्मक अपेक्षा फार सामान्य आहे. ज्या लोकांना याचा त्रास आहे ते या चिंतांवर नियंत्रण ठेवण्यास सक्षम नाहीत.

सामान्यीकृत चिंताची लक्षणे
अस्वस्थता
थकवा
एकाग्रता समस्या
स्नायू तणाव
चिडचिड
झोपेच्या समस्या
२. सामाजिक चिंता डिसऑर्डर (सोशल फोबिया)
चिंता च्या प्रकारांपैकी दुसरा म्हणजे सामाजिक चिंता डिसऑर्डर, सोशल फोबिया किंवा सामाजिक चिंता. या चिंता आणि चिंता केंद्रीत आहेत सामाजिक परिस्थितीत, ज्यामध्ये व्यक्तीस सामाजिक संवादाचा अत्यधिक आणि सतत भीतीचा अनुभव येतो. या विकृतीतील सर्वात मोठा भीती म्हणजे एखाद्या विशिष्ट मार्गाने कार्य करणे किंवा चिंताग्रस्त लक्षणे दर्शविणे ज्याचे नकारात्मक नकारात्मक मूल्यांकन केले जाते आणि इतर लोक मूल्यवान असतात, लाली, घाम येणे, थरथरणे, शब्दांनी चिकटून राहणे किंवा पाहणे अशक्य होणे. म्हणूनच ते दिसतात लज्जा, नाकारल्याची भीती, अपमानित किंवा दोषी अशा प्रकारच्या चिंतेने ग्रस्त लोक सामाजिक परिस्थिती टाळतात, म्हणूनच त्या व्यक्तीच्या सामाजिक क्षेत्रात आणि सामाजिक अलगावमध्ये, कामाच्या अडचणींमध्ये किंवा काम शोधण्यात गंभीर बिघाड होतो आणि त्याचबरोबर उद्दीष्टाने ते जास्त प्रमाणात मद्यपान करू शकतात. निर्जीव करणे.
पुढील लेखात आपल्याला सामाजिक फोबियावर मात करण्यासाठी टिपा आढळतील.
3. विभक्त चिंता डिसऑर्डर
पृथक्करण चिंताग्रस्त डिसऑर्डरमध्ये आपल्याकडे भावनिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण बंधन असलेल्या एखाद्या व्यक्तीपासून विभक्त होण्याच्या कल्पना किंवा अनुभवाबद्दल जास्त भीती किंवा चिंता असते ज्याला आपल्याला संलग्नक देखील म्हणतात. विभक्तता चिंता, बालपणात अधिक सामान्य असूनही, तारुण्यात देखील दिसून येते. या प्रकारचे चिंताग्रस्त लोक अटॅचमेंट आकृती नष्ट होण्याच्या कल्पनेवर अतिशय तीव्र आणि सतत चिंताकिंवा हे देखील की एखाद्या प्रतिकूल कारणामुळे त्याचे वेगळे होणे आहे. म्हणूनच हे लोक एकट्या घरात राहणे किंवा बाहेर जाणे आणि इतर वातावरणाकडे जाणे या संलग्नतेच्या आकडेवारीविरूद्ध प्रतिकार करतात मळमळ, डोकेदुखी किंवा पोटदुखीसारख्या शारीरिक लक्षणांची मालिका किंवा विभक्तीच्या कल्पनेवर किंवा वेगळे.
4. अ‍ॅगोराफोबिया
Oraगोराफोबिया द्वारे दर्शविले जाते तीव्र भीती प्रयोग जसे वापरात अशा परिस्थितीत सार्वजनिक वाहतूक, बंद जागा, मोकळ्या जागा, मोठी गर्दी किंवा बाहेर एकटे किंवा एकटे. ही लक्षणे आणि चिंताग्रस्त प्रतिक्रिया (जसे की चक्कर येणे, मूर्च्छा येणे, उलट्या होणे इत्यादी) दिसू शकतात आणि ही चिन्हे लक्षात घेतल्याशिवाय इतर लोक निसटू शकत नाहीत या विचारापूर्वी ती व्यक्ती या परिस्थितीस टाळते, जी व्यक्तीसाठी लाजीरवाणी आहे. या प्रकारच्या चिंताने. म्हणूनच agगोराफोबिया असलेले लोक या परिस्थिती टाळतात, त्यांना सामोरे जावे लागल्यास त्यांना साथ देण्याचा किंवा अत्यधिक चिंताने जगण्याचा प्रयत्न करतात. जर आपल्याला या लक्षणांसह ओळखले गेले असेल तर आपण अ‍ॅगोराफोबिया चाचणी घेऊ शकता आणि तज्ञांकडे जाऊ शकता.
5. पॅनीक डिसऑर्डर
या प्रकारची चिंता उपस्थिती दर्शवते पॅनिक हल्ले वारंवार आणि अनपेक्षित. घाबरण्याचे हल्ले अचानक सुरू होते खूप तीव्र भीती किंवा अस्वस्थता जे काही मिनिटांत त्यांची जास्तीत जास्त तीव्रता गाठतात, अंदाजे 10. या संकटांमध्ये धडधड, चक्कर येणे, मळमळ, गुदमरल्यासारखे आणि / किंवा नियंत्रण गमावण्याची किंवा मरणाची भीती यासारख्या लक्षणांसह असतात. या प्रकारच्या चिंतेत, त्या व्यक्तीला एकापेक्षा जास्त पॅनीक हल्ला सहन करावा लागला आहे आणि सामान्यत: तो वारंवार येतो आणि दुसरा त्रास होऊ शकतो या कल्पनेने चिंता किंवा चिंता अनुभवते. हे हल्ले टाळण्यासाठी टाळण्याचे वर्तन देखील विकसित केले जातात उदाहरणार्थ उदाहरणार्थ, ज्या ठिकाणी त्यांना पॅनीक हल्ला किंवा सेन्सी वर्तनाचा सामना करावा लागला अशा ठिकाणी जाणे टाळणे जसे की त्यांना पळून जावे लागले किंवा एनिओलियोटिक्स चालवावे लागल्यास बाहेर पडा.
6. निवडक उत्परिवर्तन
निवडक उत्परिवर्तन हा एक प्रकारचा चिंता आहे जो बालपणात उद्भवतो. यांचा समावेश आहे विशिष्ट परिस्थितीत बोलण्यात सतत असमर्थता किंवा सामाजिक परिस्थितींमध्ये इतरांमध्ये न जुमानता. हे विशिष्ट लोकांसमोरदेखील येऊ शकते, सामान्यत: त्या अल्पवयीन व्यक्तीच्या सामाजिक वर्तनाशी संबंधित नसते. ज्या परिस्थितीत तो संप्रेषण करण्यास सक्षम आहे अशा परिस्थितीत तो सामान्यपणे आणि संवाद कौशल्याची कमतरता न बाळगता करतो.
सर्वसाधारणपणे, या प्रकारची चिंता असलेले लोक ज्या संदर्भात शाळा बोलण्याची अपेक्षा करतात अशा संदर्भात बोलू शकत नाहीत. सामाजिक व्यतिरिक्त शैक्षणिक बिघाड निर्माण करणे. निवडक उत्परिवर्तन असलेले मुले आणि मुली बर्‍याच वेळा संप्रेषण करण्यासाठी, जेश्चर, गोंगाट किंवा लिखाण वापरुन गैर-मौखिक अर्थ वापरतात.
7. विशिष्ट फोबिया
एक फोबिया आहे तर्कहीन भीती आणि चिंता आणि विशिष्ट परिस्थिती किंवा ऑब्जेक्टच्या तीव्रतेने असमान आणि अतिशयोक्तीपूर्ण प्रतिक्रिया सादर करते भयानक प्रेरणा करण्यापूर्वी. ज्याला फोबियाचा त्रास होत असेल त्या व्यक्तीने फोबिक उत्तेजनाचे टाळण्याचे आचरण सादर केले पाहिजे, त्या व्यक्तीच्या दैनंदिन जीवनात व्यत्यय आणण्यासाठी किंवा उत्तेजनाच्या संपर्कात आल्यावर वागण्यापासून वाचू शकेल. लोकांना एकापेक्षा जास्त विशिष्ट फोबिया असणे सामान्य आहे. फोबियाचे वर्गवारी:
प्राणी फोबियास.
नैसर्गिक वातावरणाचे फोबिया (उंची, पाणी इ.)
रक्त-इंजेक्शन-जखमेच्या (सुयांसारखे) फोबिया,
परिस्थिती फोबियस (लिफ्ट, कार इ.) किंवा इतर.
पुढील लेखात आपल्याला दुर्मिळ फोबियाचे प्रकार आणि त्याचा अर्थ सापडेल.
8. पदार्थ / औषध-प्रेरित चिंता डिसऑर्डर
या विकारात चिंताग्रस्त लक्षणे औषध किंवा औषधाच्या वापराशी संबंधित असतात. या प्रकारची चिंता दिसून येते मादक किंवा पदार्थातून माघार घेण्याच्या दरम्यान किंवा, दुसरीकडे, औषधांचा वापर किंवा त्याच्या डोसमध्ये बदल करून.
9. दुसर्या वैद्यकीय स्थितीमुळे चिंता अराजक
या प्रकारच्या चिंतेत मूळ मूळ आहे एक सेंद्रिय रोग उपस्थितीदुस .्या शब्दांत, चिंता ही वैद्यकीय स्थितीचा परिणाम आहे. उदाहरणार्थ, हायपरथायरॉईडीझममुळे चिंताग्रस्त लक्षणे उद्भवतात.
10. इतर निर्दिष्ट आणि अनिश्चित चिंता विकार
यात चिंताग्रस्त विकार किंवा चिंताचे प्रकार समाविष्ट आहेत ज्यात लक्षणे लक्षणे सादर करूनही, कोणत्याही विकारांचे निकष पूर्ण करण्यात अयशस्वी किंवा चिंतेचे प्रकार या लेखात स्पष्ट केले आहेत. आणखी एक विशिष्ट चिंता डिसऑर्डर अशा परिस्थितीचा संदर्भ देते ज्यात कोणत्याही माहितीच्या विकृतीच्या सर्व निकषांची पूर्तता केली जात नाही, अगदी सर्व माहितीसह. तथापि, जेव्हा माहिती नसल्यामुळे चिंताग्रस्त डिसऑर्डर कोणत्या प्रकारचा आहे असा निष्कर्ष काढता येत नाही, ही एक विशिष्ट-विशिष्ट चिंता डिसऑर्डर आहे.

उत्तर लिहिले · 26/8/2021
कर्म · 121765