
किरकोळ व्यापार
- खरेदी आणि विक्री: किरकोळ व्यापारी मोठ्या प्रमाणावर वस्तू खरेदी करतात आणि त्या वस्तू थेट ग्राहकांना विकतात.
- ग्राहकांशी थेट संबंध: किरकोळ व्यापाऱ्यांचा ग्राहकांशी थेट संबंध येतो. त्यामुळे त्यांना ग्राहकांच्या गरजा व आवडीनिवडी समजतात.
- वस्तूंची विविधता: किरकोळ व्यापारी विविध प्रकारच्या वस्तू आणि उत्पादने ग्राहकांना उपलब्ध करून देतात.
- लहान प्रमाणावर विक्री: किरकोळ व्यापारी मोठ्या प्रमाणात वस्तू खरेदी करत असले तरी, ते ग्राहकांना लहान प्रमाणात वस्तू विकतात.
- स्थानिक बाजारपेठ: किरकोळ व्यापार सामान्यतः स्थानिक बाजारपेठेत चालतो आणि विशिष्ट क्षेत्रातील ग्राहकांना सेवा पुरवतो.
- जास्तीचे दर: घाऊक व्यापाऱ्यांच्या तुलनेत किरकोळ व्यापारी वस्तू जास्त किमतीत विकतात, कारण त्यांना दुकानाचे भाडे, कर्मचाऱ्यांचे पगार आणि इतर खर्च असतात.
- सुविधा आणि सेवा: किरकोळ व्यापारी ग्राहकांना खरेदी सुलभ करण्यासाठी अनेक सुविधा देतात, जसे की क्रेडिट कार्ड पेमेंट, वस्तू बदलण्याची सुविधा आणि घरपोच सेवा.
- जाहिरात आणिPromotion: किरकोळ व्यापारी आपल्या वस्तू आणि सेवांची जाहिरात करण्यासाठी विविध promotional strategy वापरतात, जसे की Discount offer, coupon आणि Loyalty program.
किरकोळ व्यापाऱ्याला (Retailer) दिल्या जाणाऱ्या सेवा अनेक प्रकारच्या असतात, त्या खालीलप्रमाणे:
- घाऊक व्यापारी (Wholesaler) किंवा उत्पादक (Manufacturer) किरकोळ व्यापाऱ्याला नियमितपणे माल पुरवतात, ज्यामुळे किरकोळ व्यापारी ग्राहकांना सतत वस्तू देऊ शकतात.
- काही घाऊक व्यापारी किरकोळ व्यापाऱ्यांना उधारीवर माल देतात. त्यामुळे किरकोळ व्यापारी तात्काळ पैसे न भरता वस्तू विकू शकतात आणि नंतर पैसे देऊ शकतात.
- उत्पादक आणि घाऊक व्यापारी जाहिरात, विक्री प्रोत्साहन (Sales Promotion) आणि प्रदर्शन (Exhibition) यांसारख्या विपणन उपक्रमांमध्ये किरकोळ व्यापाऱ्यांना मदत करतात.
- घाऊक व्यापारी मोठ्या प्रमाणावर माल साठवून ठेवतात, ज्यामुळे किरकोळ व्यापाऱ्याला कमी माल साठवावा लागतो.
- घाऊक व्यापारी किरकोळ व्यापाऱ्याच्या दुकानापर्यंत माल पोहोचवण्याची सोय करतात, ज्यामुळे किरकोळ व्यापाऱ्याचा वाहतूक खर्च आणि वेळ वाचतो.
- काही घाऊक व्यापारी किरकोळ व्यापाऱ्यांना दुकान व्यवस्थापन, विक्री কৌশল (Sales techniques) आणि ग्राहक सेवा (Customer service) यांबद्दल सल्ला देतात, ज्यामुळे त्यांच्या व्यवसायात सुधारणा होते.
- नवीन उत्पादने आणि विक्री तंत्रांबद्दल किरकोळ व्यापाऱ्यांना प्रशिक्षण दिले जाते, ज्यामुळे ते अधिक प्रभावीपणे वस्तू विकू शकतात.
- घाऊक व्यापारी किरकोळ व्यापाऱ्यांना बाजारातील नवीन ट्रेंड, मागणी आणि पुरवठा (Demand and supply) याबद्दल माहिती देतात, ज्यामुळे त्यांना योग्य निर्णय घेण्यास मदत होते.
किरकोळ व्यापारी: किरकोळ व्यापारी म्हणजे तो व्यापारी जो उत्पादकांकडून किंवा वितरकांकडून वस्तू खरेदी करतो आणि त्या वस्तू अंतिम ग्राहकांना विकतो. किरकोळ व्यापारी हा उत्पादक आणि ग्राहक यांच्यातील दुवा असतो.
किरकोळ व्यापाराची कार्ये: किरकोळ व्यापाराची काही प्रमुख कार्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- वस्तू खरेदी करणे: किरकोळ व्यापारी उत्पादक आणि वितरक यांच्याकडून मोठ्या प्रमाणात वस्तू खरेदी करतात.
- वस्तू साठवणे: किरकोळ व्यापारी खरेदी केलेल्या वस्तू आपल्या दुकानात किंवा गोदामात साठवून ठेवतात.
- वस्तूंचे वर्गीकरण करणे: किरकोळ व्यापारी वस्तूंचे त्यांच्या प्रकारानुसार वर्गीकरण करतात, ज्यामुळे ग्राहकांना वस्तू शोधणे सोपे होते.
- वस्तूंचे प्रदर्शन: किरकोळ व्यापारी आपल्या दुकानात वस्तू प्रदर्शित करतात, ज्यामुळे ग्राहक आकर्षित होतात आणि वस्तू खरेदी करण्यास प्रवृत्त होतात.
- वस्तू विकणे: किरकोळ व्यापारी अंतिम ग्राहकांना वस्तू विकतात.
- ক্রেডিট सुविधा देणे: काही किरकोळ व्यापारी आपल्या नियमित ग्राहकांना क्रेडिटवर वस्तू खरेदी करण्याची सुविधा देतात.
- घरी पोहोच सेवा: काही किरकोळ व्यापारी ग्राहकांना त्यांच्या घरी वस्तू पोहोचवण्याची सेवा देतात.
- विक्रीनंतरची सेवा: काही किरकोळ व्यापारी ग्राहकांना विक्रीनंतरची सेवा पुरवतात, जसे की वस्तू बदलून देणे किंवा दुरुस्त करणे.
- बाजाराची माहिती पुरवणे: किरकोळ व्यापारी ग्राहकांच्या मागणीनुसार उत्पादकांना बाजाराची माहिती पुरवतात.
किरकोळ व्यापारामुळे उत्पादक आणि ग्राहक दोघांनाही फायदा होतो. किरकोळ व्यापारी ग्राहकांना त्यांच्या गरजेनुसार वस्तू उपलब्ध करून देतात, तर उत्पादकांना त्यांच्या वस्तू विकण्यासाठी एक माध्यम मिळतं.
किरकोळ व्यापारी (Retailer) आपल्या व्यवसायात खालील कामे करतात:
1. वस्तू खरेदी (Purchasing of Goods):
- किरकोळ व्यापारी उत्पादक (Producer) किंवा घाऊक विक्रेता (Wholesaler) यांच्याकडून वस्तू खरेदी करतात.
2. साठवणूक (Storage):
- खरेदी केलेल्या वस्तूंची साठवणूक व्यवस्थित करतात, ज्यामुळे वस्तू खराब होणार नाहीत.
3. प्रदर्शन (Display):
- ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी वस्तू व्यवस्थित मांडून ठेवतात.
4. विक्री (Selling):
- ग्राहकांना वस्तू विकतात आणि त्यांची गरज पूर्ण करतात.
5. विपणन (Marketing):
- विक्री वाढवण्यासाठी जाहिरात (Advertisement) आणि इतर promotional কৌশল वापरतात.
6. ग्राहक सेवा (Customer Service):
- ग्राहकांना चांगली सेवा पुरवतात, ज्यामुळे ग्राहक पुन्हा त्यांच्याकडे खरेदीसाठी येतात.
7. व्यवस्थापन (Management):
- व्यवसायाचे व्यवस्थित व्यवस्थापन करतात, जसे की स्टॉक (Stock) तपासणे, हिशोब ठेवणे आणि कर्मचाऱ्यांचे व्यवस्थापन करणे.