नावाचा उगम
कोल्हापूरला कोल्हापूर हे नाव कसे पडले याबद्दल काही प्रचलित कथा आणि इतिहास आहे. त्यापैकी काही खालीलप्रमाणे:
-
कोल्हासूर नावाच्या राक्षसावरून:
अशी एक आख्यायिका आहे की प्राचीन काळात कोल्हासूर नावाचा एक राक्षस या प्रदेशात राज्य करत होता. तो खूप क्रूर होता आणि लोकांना त्रास देत होता. देवी अंबाबाईने त्याचा वध केला, त्यामुळे या भूमीला कोल्हासूरचे पुर (शहर) म्हणजे कोल्हापूर असे नाव मिळालं.
-
'कोल्ह' या शब्दावरून:
'कोल्ह' म्हणजे डोंगराच्या कपारी किंवा दऱ्या. कोल्हापूर शहर हे डोंगराच्या पायथ्याशी वसलेले आहे. त्यामुळे याला कोल्हापूर नाव पडले असावे, असा एक मतप्रवाह आहे.
-
प्राचीन इतिहास:
कोल्हापूरचा उल्लेख शिलालेखांमध्ये 'कुंतल' म्हणून आढळतो. या शहराचा इतिहास खूप प्राचीन आहे आणि वेगवेगळ्या राजवटींनी यावर राज्य केले. त्यामुळे नावामध्ये बदल होत गेले आणि ते कोल्हापूर म्हणून स्थिर झाले.
या विविध कथा आणि ऐतिहासिक तथ्यांवरून कोल्हापूरच्या नावाचा उलगडा होतो.
अलिबाग हे शहर सतराव्या शतकात मराठा साम्राज्याचे सेनापती सरखेल कान्होजी आंग्रे यांनी वसवले. रायगड जिल्ह्याचे पूर्वीचे नाव कुलाबा जिल्हा होते. आताचा रामनाथ परिसर हे तेव्हाचे मुख्य गाव होते. रेवदंडा, चौल, नागाव, अक्षी, वरसोली, थळ, किहीम आणि आवास ही गावे त्या वेळी अष्टागरे म्हणून ओळखली जात. त्या काळात येथे बर्याच लढाया झाल्या. १७२२ मध्ये इंग्रज व पोर्तुगीज यांनी कुलाब्यावर एकत्रित हल्ला केला होता, पण ते ती लढाई हरले होते. १८५२ मध्ये अलिबागला तालुक्याचे ठिकाण म्हणून घोषित करण्यात आले
......।....।।।......।...।।।.......।.......।ँ।ळळळ..