Topic icon

तणनाशक

0
सोयाबीन २ तारखेला पेरली, तर तणनाशक किती दिवसांनी फवारणी करू?
सोयाबीनची पेरणी २ तारखेला झाली असेल, तर तणनाशक फवारणी साधारणपणे पेरणीनंतर १५ ते २० दिवसांनी करावी.

तणनाशक फवारणी करताना खालील गोष्टी लक्षात घ्याव्यात:

  • तणनाशक निवडताना ते तुमच्या शेतातील तणांच्या प्रकारानुसार असावे.
  • फवारणी करतानाlabel instructions व्यवस्थित वाचा आणि त्यानुसारच डोस वापरा.
  • हवामान चांगले असतानाच फवारणी करा.

अधिक माहितीसाठी, कृषी विभागाच्या website ला भेट द्या:

कृषी विभाग, महाराष्ट्र शासन
उत्तर लिहिले · 20/3/2025
कर्म · 5220
0
सोयाबीन या पिकात कोकुडू मोठ्या प्रमाणात निघालेला आहे, कोणते तणनाशक वापरू?
सोयाबीन पिकामध्ये कोकुडू (कोंबड्यांची झुंड) मोठ्या प्रमाणात असल्यास, खालील तणनाशकांचा वापर केला जाऊ शकतो:
  • पेंडीमिथॅलीन (Pendimethalin): हे उगवणपूर्व (Pre-emergence) तणनाशक आहे. पेरणीनंतर लगेच आणि उगवण होण्यापूर्वी जमिनीत पुरेसा ओलावा असताना 3.3 लिटर प्रति हेक्टर 500 लिटर पाण्यात मिसळून फवारावे.

  • इमॅझाथापायर (Imazethapyr): हे उगवणपश्चात (Post-emergence) तणनाशक आहे. जेव्हा कोकुडू लहान असतो, तेव्हा 750 मिली प्रति हेक्टर 500 लिटर पाण्यात मिसळून फवारावे.

  • क्विझालोफॉप इथाइल (Quizalofop ethyl): हे केवळ गवतवर्गीय तणांसाठी आहे. कोकुडू गवतवर्गीय असल्यास, 1 लिटर प्रति हेक्टर 500 लिटर पाण्यात मिसळून फवारावे.

तणनाशक वापरताना घ्यावयाची काळजी:
  • तणनाशकाची निवड करताना ते तुमच्या क्षेत्रातील तणांच्या प्रकारानुसार योग्य आहे का, हे तपासा.
  • लेबलवरील सूचनांचे पालन करा.
  • फवारणी करताना सुरक्षा उपकरणे (हातमोजे, मास्क) वापरा.
  • हवामान शांत असताना फवारणी करा.

टीप: तणनाशकाचा वापर करण्यापूर्वी कृषी तज्ञाचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
उत्तर लिहिले · 18/3/2025
कर्म · 5220
0
सोयाबीन वर कोणते तणनाशक वापरावे?
सोयाबीन पिकातील तण नियंत्रणासाठी उगवणपूर्व आणि उगवण पश्चात तणनाशकांचा वापर केला जातो.

1. उगवणपूर्व तणनाशके:
पेरणीनंतर लगेच आणि सोयाबीन उगवण्यापूर्वी यांचा वापर केला जातो.
उदाहरणे:
  • पेंडीमिथालिन (Pendimethalin) 30% EC @ 3.3 লিটার/हेक्टर (हेक्‍टरी ३.३ लिटर)
  • मेट्रिब्युझिन (Metribuzin) 70% WP @ 0.75-1.0 kg/हेक्टर (हेक्‍टरी ०.७५ ते १ किलो)

2. उगवण पश्चात तणनाशके:
सोयाबीन उगवल्यानंतर आणि तण लहान असताना यांचा वापर केला जातो.
उदाहरणे:
  • क्विझालोफॉप-पी-इथाइल (Quizalofop-P-ethyl) 5% EC @ 1.0 লিটার/हेक्टर (हेक्‍टरी १ लिटर)
  • इमाझाथापायर (Imazethapyr) 10% SL @ 1.0 লিটার/हेक्टर (हेक्‍टरी १ लिटर)
  • प्रोपाक्विझाफॉप (Propaquizafop) 10% EC @ 1.0 লিটার/हेक्टर (हेक्‍टरी १ लिटर)

टीप:
  • तणनाशकाची निवड करताना आपल्या क्षेत्रातील तणांचा प्रकार आणि त्यांची तीव्रता लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
  • तणनाशकाची शिफारस केलेली मात्रा आणि वापरण्याची योग्य वेळ याबद्दल कृषीextendension अधिकाऱ्यांचा सल्ला घ्या.
  • फवारणी करताना सुरक्षा उपायांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
खरीप पिकांचा हंगाम २०२२-२३ करिता लागवड तंत्रज्ञान
उत्तर लिहिले · 18/3/2025
कर्म · 5220
0
गहू पिकामध्ये तन नाशक कोणते फवारावे?

गहू पिकामध्ये तननाशक (weeding) फवारणीसाठी खालील पर्याय उपलब्ध आहेत:

  • पेरणीपूर्वी (Before sowing): पेंडीमेथॅलीन 30% ईसी (Pendimethalin 30% EC) हे 1 ते 1.25 लिटर प्रति हेक्टर 200 लिटर पाण्यातून फवारावे.
  • पेरणीनंतर उगवणपूर्व (After sowing, before germination):
    • पेंडीमेथॅलीन 30% ईसी (Pendimethalin 30% EC) 1 ते 1.25 लिटर प्रति हेक्टर 200 लिटर पाण्यातून फवारावे.
    • क्लोरटोलुरॉन 80 डब्ल्यूपी (Chlortoluron 80 WP) 1.5 किलो प्रति हेक्टर 200 लिटर पाण्यातून फवारावे.
  • उगवणानंतर (After germination):
    • broad leaf weeds (रुंद पानाच्या तणांसाठी): 2,4-डीamine salt 58% WP 1 किलो प्रति हेक्टर 200 लिटर पाण्यातून फवारावे.
    • narrow leaf weeds (अरुंद पानाच्या तणांसाठी):
      • सल्फोसल्फ्यूरॉन 75% WG (Sulfosulfuron 75% WG) 30 ते 33 ग्रॅम प्रति हेक्टर 200 लिटर पाण्यातून फवारावे.
      • क्‍लोडिनाफोफ-प्रोपरगील 15 WP (Clodinafop-propargyl 15 WP) 60 ग्रॅम प्रति हेक्टर 200 लिटर पाण्यातून फवारावे.

फवारणी करताना घ्यावयाची काळजी:

  • तणनाशकाची निवड करताना आपल्या शेतातील तणांचा प्रकार (रुंद/अरुंद) ओळखून त्यानुसार तणनाशक निवडावे.
  • लेबल क्लेम शिफारशीनुसारच (label claim recommendation) तणनाशकाचा वापर करावा.
  • फवारणीसाठी पाण्याचे प्रमाण योग्य ठेवावे.
  • फवारणी करतेवेळी सुरक्षा किटचा वापर करावा.

अधिक माहितीसाठी:

* कृषी विभाग, महाराष्ट्र शासन (https://krishi.maharashtra.gov.in/)

* Agrowon Link

* Krishi Jagran Link

Disclaimer:

* इथे दिलेली माहिती केवळ तुमच्या ज्ञानात भर टाकण्यासाठी आहे. कोणत्याही रसायनाचा वापर करण्यापूर्वी लेबल क्लेम शिफारशी तपासा.

उत्तर लिहिले · 16/3/2025
कर्म · 5220
0
गहू पिकामध्ये तन नाशक कोणते मारावे?
आज आपल्या देशाने खूप प्रगती केली आहे. आपल्याला शेती विषयी कोणत्याही प्रकारची माहिती हवी असेल तर १८०० १८० १५५१ या नंबर वर मोफत कॉल करून माहिती घेऊ शकता.
उत्तर लिहिले · 17/11/2017
कर्म · 2760
5
कपाशी पिकासाठी प्रभावी तणनाशक कोणते?

तण नियंत्रण व आंतर मशागत : कपाशीचे पिकात तण नियंत्रण न केल्यास उत्पादनात ७० - ८० % घट होते असे प्रयोगाअंती आढळून आले आहे. कपाशीमध्ये तण स्पर्धेचा कालावधी पेरणीनंतर ६० दिवसांपर्यंत असतो. यामुळे पेरणीपासून दोन महिन्यापर्यंत पीक तणमुक्त ठेवावे. 

तण नियंत्रण व जमिनीत हवा खेळती राहण्यासाठी कपाशीचे पिकाच आंतर मशागत करणे अगत्याचे आहे. याकरीता पहिली खुरपणी पीक ३ आढवड्याचे असतांना करावी व लगेच कोळपणी करावी. यानंतर ६ आठवड्यानंतर दुसरी निंदणी व कोळपणी करावी. पिकास दोन खुरपणी / तणनाशकाची फवारणी करतान जमीन ओलसर असावी. फवारणीस वापरण्यात येणार्‍या नॅपसॅक पंपाला फ्लॅत फॅन नोझल किंवा फ्लडजेट नोझल लावून जमिनीवर समप्रमाणात फवारावे. फवारणी वार्‍याच्या दिशेने करावी. कपाशीमध्ये मूग, उडीद, सोयाबीन यापैकी आंतरपिकाचा समावेश असल्यास पेंडीमिथॅलीन हे तणनाशक वापरावे. तणनाशके फवारण्यापुर्वी पीक परिस्थिती, ताणांचा प्रकार, कालावधी, तणनाशकाचा प्रकार व प्रमाण यांचा याग्य वापर होण्यासाठी व अपेक्षित रिझल्ट मिळण्यासाठी तज्ज्ञांन सल्ल्या घ्यावा. 

अ. क्र.  तणनाशक  मात्रा/ हेक्टर  व्यवसायिक नाव व मात्रा / हेक्टर  पाण्याचे प्रमाण (लि.)  फवारणीची वेळ  
१  पेंडीमॅथॅलीन  ०.७५  स्टॉंम्प (२.५ लिटर)  १०००  लावणीनंतर परंतु बियाणे उगवणीपूर्वी  
२  डायुरॉन  ०.५०  क्लास किंवा कारमेक्स (६२५ ग्रॅम)  १०००  लावणीनंतर परंतु बियाणे उगवणीपूर्वी  
३  फप्युक्लोरॅलीन  ०.९०  बासालीन ( २ लिटर)  १०००  पेरणीपूर्वी ओलसर जमिनीवर फवारावे 
व वखराच्या पाळीने जमिनीमध्ये मिसळून  
४  ऑक्झीफ्लोरोफेन  ०.१००  गोल (४२५ मिली)  १०००  पेरणीनंतर परंतु बियाणे उगवणीपूर्वी  


वरीलप्रमाणे कोणत्याही एक तणनाशकाचा वापर केल्यास द्विदल वर्गीय तणांचे ४ आठवड्यापर्यंत उत्तम रीतीने नियंत्रण होते. तणनाशक वापरल्यास पेरणीनंतर ६ आठवड्यानंतर एकदल वर्गीय तणांचे नियंत्रण करण्यासाठी निंदणी व ३ - ४ कोळपण्या कराव्यात.

कपाशीची खुरपणी / निंदणीच्यावेळी मजुरांची पुरेशा प्रमाणात उपलब्धता नसणे व मजुरीचे वाढलेले दर यामुळे निंदणीचे काम अत्यंत जिकिरीचे व आर्थिक दृष्ट्या खर्चिक होत आहे. शिवाय या काळात पावसाची रिमझिम चालू असल्यास वापसा नसल्यामुळे निंदणीचे काम लांबणीवर पडते. त्यामुळे तणनाशकांचा वापर केल्यास तण नियंत्रण परिणामकारक व किफायतशीर होते. याकरिता पुढीलपैकी कोणत्याही एका तणनाशकाचा वापर करावा. एक निंदणी व कोळपणी करावी, वरीलपैकी कोणत्याही एका तणनाशकाचा वापर करावा.
उत्तर लिहिले · 7/8/2017
कर्म · 80350
0
मी माझ्या शेतात मका पेरणी केली आहे. त्यावर चांगले तणनाशक कोणते वापरू?
तुमच्या मका पिकासाठी योग्य तणनाशक निवडताना खालील गोष्टी लक्षात घेणे आवश्यक आहे:
  • तणांचा प्रकार: तुमच्या शेतात कोणती तणे आहेत (उदा. रुंद पानांची तणे, गवतवर्गीय तणे) हे ओळखा.
  • मक्याची वाढ: मक्याची वाढ किती झाली आहे, हे तणनाशक निवडताना महत्त्वाचे आहे.
  • हवामान: हवामानाचा अंदाज (पाऊस, तापमान) तणनाशकाच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम करतो.
तणनाशकांची उदाहरणे:
  • उगवणपूर्व (Pre-emergence): पेरणीनंतर आणि मका उगवण्यापूर्वी वापरा.
    • ॲट्राझीन (Atrazine): हे तणनाशक रुंद पानांच्या तणांसाठी उपयुक्त आहे.
    • पेंडीमेथॅलीन (Pendimethalin): हे गवतवर्गीय तणांसाठी वापरले जाते.
  • उगवणोत्तर (Post-emergence): मका आणि तण उगवल्यानंतर वापरा.
    • टेम्बोट्राईऑन (Tembotrione): रुंद पानांची आणि गवतवर्गीय तणे मारण्यासाठी उपयुक्त.
    • निकोसल्फ्युरॉन (Nicosulfuron): गवतवर्गीय तणांसाठी प्रभावी.
महत्त्वाचे:
  • तणनाशक वापरण्यापूर्वी लेबलवरील सूचना काळजीपूर्वक वाचा.
  • सुरक्षिततेसाठी योग्य उपाययोजना करा (हातमोजे, मास्क वापरा).
  • तज्ञांचा सल्ला घ्या: तुमच्या क्षेत्रातील कृषी तज्ञाचा सल्ला घेऊन योग्य तणनाशक निवडा.
यामुळे तुम्हाला तुमच्या मका पिकातील तण नियंत्रणात मदत होईल.
उत्तर लिहिले · 14/3/2025
कर्म · 5220