डेटा सुरक्षा

वायु (Vayu):

• अर्थ: हवा.
• स्वरूप: वायू म्हणजे आपल्या सभोवतालचे नैसर्गिक वातावरण, ज्यामध्ये ऑक्सिजन, नायट्रोजन आणि इतर वायूंचे मिश्रण असते.
• उदाहरण: "आज हवामान खूप उष्ण आहे."

वाईट (Vait):

• अर्थ:Something bad, evil, or immoral.
• स्वरूप: वाईट म्हणजे दुष्ट, नीतीबाह्य किंवा नकारात्मक. हे नैतिकदृष्ट्या चुकीचे कृत्य किंवा विचार दर्शवते.
• उदाहरण: "खोटे बोलणे वाईट आहे."

दिवंग पडताळा सूची (Mortality Checklist) म्हणजे कायदेशीर आणि प्रशासकीय कामांसाठी एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्यूची पडताळणी करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या कागदपत्रांची यादी.

या यादीमध्ये सामान्यतः खालील कागदपत्रांचा समावेश होतो:

• मृत्यू प्रमाणपत्र (Death Certificate)
• उत्तराधिकार प्रमाणपत्र (Succession Certificate)
• आधार कार्ड (Aadhar Card)
• पॅन कार्ड (PAN Card)
• मतदान ओळखपत्र (Voter ID)
• रेशन कार्ड (Ration Card)
• जन्म प्रमाणपत्र (Birth Certificate)
• विमा पॉलिसी कागदपत्रे (Insurance Policy Documents)
• बँक खाते विवरण (Bank Account Details)
• मालमत्तेची कागदपत्रे (Property Documents)

याव्यतिरिक्त, विशिष्ट परिस्थितीनुसार इतर कागदपत्रे देखील आवश्यक असू शकतात.

अधिक माहितीसाठी, तुम्ही कायदेशीर सल्लागार किंवा सरकारी कार्यालयाशी संपर्क साधू शकता.

टीप: ही केवळ एक सामान्य माहिती आहे आणि तुमच्या विशिष्ट गरजेनुसार बदलू शकते.

माफ करा, 'स्वतःच्या कार्यालयातील माहिती' याबद्दल तुमचा प्रश्न अधिक स्पष्ट हवा आहे. तुम्हाला कोणत्या प्रकारची माहिती हवी आहे? कृपया अधिक तपशील द्या जेणेकरून मी तुम्हाला योग्य माहिती देऊ शकेन.

त्यासाठी त्यांचे डेटा सेंटर संपूर्ण जगभर पसरलेले असतात आणि त्या सर्व डेटा सेंटरमध्ये हा डेटा आणि त्याची कॉपी ठेवलेली असते. म्हणजे जर एका ठिकाणी बॉम्बहल्ला झाला किंवा एखाद्या ठिकाणचे डेटा सेंटर नष्ट झाले तर संपूर्ण डेटा नष्ट होत नाही, दुसऱ्या ठिकाणावरून तो डेटा घेऊन गूगल परत पूर्ववत होईल आणि हीच गोष्ट बाकी सगळ्या क्लाऊड कंपन्यांची आहे. त्यामुळे असा काही प्रसंग आल्यास किंवा तिसरे महायुद्ध झाल्यास बॉम्ब हल्ल्यात सर्व डेटा नष्ट होईल असे म्हणणे चुकीचे ठरेल.

गुगलचे जगभर सुमारे 21 डेटा सेंटर आहेत आणि हे सर्व सेंटर जगभर वेगवेगळ्या शहरांमध्ये पसरलेले आहेत त्यातल्या बऱ्याच डेटा सेंटरचे अचूक पत्ते सार्वजनिक नाहीत त्यामुळे कोणी ठरवून सुद्धा बॉम्ब हल्ला करून सर्व डेटा नष्ट करु शकत नाही.

जर कुणी खरोखरच सर्व पत्ते सापडून त्या सर्व डेटा सेंटरवरच बॉम्ब टाकले, तर मात्र सर्व डेटा नष्ट होईल आणि गुगलला परत पहिल्यापासून डेटा जमा करणे सुरू करावे लागेल. अशा परिस्थितीत आपली एपीके किंवा इतर गोष्टी ज्या प्ले स्टोअरवर आहेत त्या नष्ट होतील परंतु जर डेव्हलपरने एपीके स्वतःकडे सेव्ह करून ठेवलेली असेल तर तो परत प्ले स्टोअर वर अपलोड करेन आणि अशा पद्धतीने परत तो डेटा तयार होईल.

या संदर्भात आणखी एक मजेशीर बाब आहे, ती म्हणजे अर्टिक कोड व्हॉल्ट प्रकल्प. GitHub वेबसाईटवरती जगातील जवळपास सर्व कंपन्यांचा कोड आहे आणि जसे उल्कापात होऊन हजारो वर्षांपूर्वी डायनॉसॉर नष्ट झाले आणि बहुतांश जीवसृष्टी नष्ट झाली तसा काही प्रकार झाल्यास हा कोड सुरक्षित राहावा म्हणून अंटार्टिका खंडामध्ये बर्फाच्या खाली एका ठिकाणी हा कोड हार्ड ड्राइव्हमध्ये स्टोअर करून ठेवलेला आहे. आणि त्या ठिकाणी नैसर्गिक कुठलीही आपत्ती आली तरी तो सुरक्षित राहील अशी व्यवस्था आहे. गिटहब आर्क्टिक कोड व्हॉल्ट हे आर्क्टिक वर्ल्ड आर्काइव्ह (AWA) मध्ये संरक्षित केलेली डेटा रिपॉझिटरी आहे, आर्क्टिक पर्वताच्या पर्माफ्रॉस्टमध्ये 250 मीटर खोलवर हे ठिकाण आहे. एका बंद पडलेल्या कोळशाच्या खाणीच्या जागेचा वापर या प्रकल्पासाठी केलेला आहे.

एन्क्रिप्शन (Encryption) म्हणजे माहितीला सुरक्षित ठेवण्याची एक प्रक्रिया आहे. ह्या प्रक्रियेत, साध्या अक्षरांमधील माहितीला (Plaintext) एका विशिष्ट कोडमध्ये रूपांतरित केले जाते, ज्यामुळे अनधिकृत व्यक्तींना ती माहिती वाचता किंवाprocessed करता येत नाही. ह्या रूपांतरित कोडला 'सायफरटेक्स्ट' (Ciphertext) म्हणतात.

एन्क्रिप्शन कसे काम करते:

• एन्क्रिप्शन अल्गोरिदम (Encryption Algorithm) वापरून माहितीचे रूपांतरण केले जाते.
• एका 'की' (Key) चा वापर माहिती एन्क्रिप्ट आणि डिक्रिप्ट करण्यासाठी होतो.
• उदाहरणार्थ, तुम्ही तुमचा संदेश एका विशिष्ट 'की' वापरून एन्क्रिप्ट करू शकता आणि तो संदेश प्राप्त करणारी व्यक्ती त्याच 'की' चा वापर करून तो डिक्रिप्ट करू शकते.

एन्क्रिप्शनचे उपयोग:

• सुरक्षित संवाद: इंटरनेटवर सुरक्षितपणे माहिती पाठवण्यासाठी.
• डेटा सुरक्षा: डेटाबेस, फाईल्स आणि इतर संवेदनशील माहिती सुरक्षित ठेवण्यासाठी.
• ओळख पडताळणी: डिजिटल स्वाक्षरी (Digital Signatures) आणि प्रमाणपत्रे (Certificates) वापरून व्यक्ती आणि उपकरणांची ओळख पटवण्यासाठी.

एन्क्रिप्शनचे प्रकार:

• सिमेट्रिक एन्क्रिप्शन (Symmetric Encryption): एन्क्रिप्शन आणि डिक्रिप्शनसाठी एकच 'की' वापरली जाते.
• असिमेट्रिक एन्क्रिप्शन (Asymmetric Encryption): एन्क्रिप्शन आणि डिक्रिप्शनसाठी दोन वेगवेगळ्या 'की' वापरल्या जातात - पब्लिक की (Public Key) आणि प्रायव्हेट की (Private Key).

अधिक माहितीसाठी, आपण खालील वेबसाईटला भेट देऊ शकता:

• Cloudflare - What is Encryption?