मंदिर

घारापुरी (एलिफंटा) येथील गुहा मंदिरे ही मुंबईजवळ असलेल्या एलिफंटा बेटावर स्थित आहेत आणि ती त्यांच्या अप्रतिम शिल्पकलेसाठी जगभरात प्रसिद्ध आहेत. ही मंदिरे प्रामुख्याने भगवान शंकराला समर्पित आहेत आणि आठव्या शतकातील (राष्ट्रकूट काळात) हिंदू शिल्पशैलीचे उत्कृष्ट उदाहरण आहेत.

येथील शिल्पकलेची काही प्रमुख वैशिष्ट्ये:

• त्रिमूर्ती: ही येथील सर्वात प्रसिद्ध आणि भव्य मूर्ती आहे. यात शिवाची तीन प्रमुख रूपे दर्शविली आहेत: ब्रह्मा (सृष्टीचा निर्माता), विष्णू (सृष्टीचा पालनकर्ता) आणि महेश (सृष्टीचा संहारक). ही मूर्ती ३० फूट उंच असून ती अत्यंत प्रभावी आणि भावनिक आहे.
• अर्धनारीश्वर: या शिल्पात भगवान शिव आणि देवी पार्वती यांचे एकत्रित रूप दाखवले आहे, जे स्त्री आणि पुरुष शक्तीच्या संतुलनाचे प्रतीक आहे. यात एका बाजूला पुरुषी शिव आणि दुसऱ्या बाजूला स्त्रीरूपातील पार्वतीचे चित्रण आहे.
• गंगाधर: हे शिल्प भगवान शिव स्वर्गातून पृथ्वीवर गंगा नदी आणत असतानाचे दृश्य दर्शवते, जिथे ते गंगेचा प्रवाह आपल्या जटांमध्ये धारण करतात.
• कल्याणसुंदर: या शिल्पात भगवान शिव आणि देवी पार्वती यांच्या विवाह सोहळ्याचे सुंदर आणि कलात्मक चित्रण आहे.
• रावणाने कैलास पर्वत उचलणे: हे एक नाट्यमय शिल्प आहे, ज्यात राक्षस राजा रावण कैलास पर्वत उचलण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे दाखवले आहे. यातून शिवाची शक्ती आणि रावणाचा दर्प यांची तुलना दिसते.
• योगेश्वर किंवा नटराज: येथे शिवाची योग्याच्या रूपात किंवा वैश्विक नृत्याच्या रूपात असलेली शिल्पे देखील आढळतात, जी त्यांची सृष्टीतील ऊर्जा आणि लय दर्शवतात.

या गुहा मंदिरांमधील शिल्पे मोठमोठ्या दगडी भिंती कोरून बनवलेली आहेत. त्यांची भव्यता, भावपूर्णता, नैसर्गिक सौंदर्य आणि कलात्मकता विशेष उल्लेखनीय आहे. या शिल्पांमध्ये मानवी शरीराचे प्रमाणबद्धता, अलंकरण आणि चेहऱ्यावरील विविध भाव अत्यंत कुशलतेने कोरलेले आहेत. ही शिल्पकला भारतीय कलेचा एक सुवर्णकाळ दर्शवते आणि युनेस्को जागतिक वारसा स्थळांच्या यादीत समाविष्ट आहे.

मंदिरात कशाला जावे किंवा घरात भगवंता समोर का उभं राहून हात जोडावे तर याच उत्तर असं आहे की

पहिलं आपल्याला प्रसन्नता वाटावी.

दुसरं म्हणजे आपल्या मनात जे काही विचार , विचारांचा गोंधळ चालु असतो.

तिसरं म्हणजे आपलं मन स्थिर नसत तेव्हा काही सुचत नाही तेव्हा. असे अनेक काही प्रश्न असतात.त्यावर कशी मात करायची असे विचार असतात तर तुम्ही म्हणाल मंदिरात जाऊन, भगवंता समोर उभं राहून प्रश्न सुटतील का, प्रश्न, समस्या आपल्याला सोडवायच्या असतात. मंदिरात जाऊन भगवंता समोर उभं राहिल्यावर आपण प्रश्न मांडतो.तेव्हा ते आपण आपल्या मनाला सांगत असतो . म्हणजे आपल्या भगवंता जवळ बोलत असतो आपण जेव्हा भगवंता जवळ बोलतो तेव्हा डोळे बंद करून शांतपणे बोलत असतो ते फक्त आपल्यालाच कळते त्या शांततेत तुम्हाला काही वेगळीच उर्जा निर्माण होते. त्यामुळे तेव्हा तिथे तुमचं मन, डोकं शांत असतं.त्या शांततेत मन किती प्रसन्न असते ते आपल्याला माहित आहे.

म्हणजे आपले उत्तर आहे सर्व गोष्टींचा सामना करण्यासाठी उर्जा मिळवण्यासाठी आहे.सर्व गोष्टींचा सामना आपल्यालाच करायचे आहे.

🌺 श्री स्वामी समर्थ, जय जय स्वामी समर्थ 🌺🙏🙏

हे मंदिर देवगिरीच्या यादवांच्या काळात त्यांचा प्रधान श्रीकरणाधिप हेमाद्री याने बांधले आहे, असे म्हणतात. तर पुण्यश्लोक राणी अहिल्याबाई होळकरांनी या मंदिराचा जीर्णोद्धार केला.

वेरुळचे प्रसिद्ध कैलास मंदिर राष्ट्रकूट राजा पहिला कृष्ण (इ.स. ७५६ - इ.स. ७७३) यांच्या काळात खोदले.

अधिक माहितीसाठी हे पहा:

• कैलास मंदिर, वेरूळ - विकिपीडिया

देवपूजा:

• देवघरातील पूजा: सुतकात देवघरातील मुर्तींना स्पर्श करू नये. स्त्रोत देवघरातील नित्य पूजा करू नये.
• काय करावे: दिवा लावावा, पण मूर्तींना स्पर्श न करता. देवाचे नामस्मरण करावे.

मंदिरात जाणे:

• मंदिरात जावे की नाही: सुतक काळात मंदिरात जाऊ नये. स्त्रोत

किती दिवस:

• कालावधी: सुतक साधारणपणे १० ते १३ दिवस पाळले जाते. तुमच्याCustom परंपरेनुसार हा कालावधी बदलू शकतो.
• शुद्धिकरण: सुतक संपल्यानंतर, घरात शुद्धिकरण करावे. स्नान करून, नवीन वस्त्रे परिधान करावी. त्यानंतर देवपूजा नेहमीप्रमाणे सुरू करावी.

टीप: तुमच्या घरातील वडीलधाऱ्या व्यक्तींकडून किंवा धार्मिक Gurujiंकडून अधिक माहिती घ्यावी.