महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ (MSRTC) ने प्रवाशांसाठी नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड (NCMC Card) सुरू केले आहे, जे डिजिटल व्यवहारांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि प्रवासाला अधिक सोयीस्कर बनवण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. हे कार्ड 'वन नेशन, वन कार्ड' या केंद्र सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी योजनेचा एक भाग आहे आणि हे एक 'प्रीपेड स्मार्ट कार्ड' आहे.

MSRTC NCMC कार्ड म्हणजे काय?

NCMC कार्ड हे एक प्रीपेड स्मार्ट कार्ड आहे जे केवळ एसटी बस प्रवासासाठीच नाही, तर देशभरातील मेट्रो, बेस्ट बसेस आणि रेल्वे प्रवासासाठीही वापरले जाऊ शकते. यामुळे प्रवाशांना तिकीट काढण्यासाठी सुट्या पैशांची गरज भासणार नाही आणि कॅशलेस प्रवास करणे शक्य होईल.

NCMC कार्डचे फायदे:

• कॅशलेस प्रवास: सुट्या पैशांची गरज नाही, फक्त कार्ड वापरून तिकीट काढता येते.
• विविध उपयोग: मुंबई, पुणे आणि इतर शहरांतील मेट्रो, बस, रेल्वे प्रवासासाठी हे कार्ड वापरता येते.
• वेळेची बचत: तिकीट काढण्यासाठी रांगेत उभे राहण्याचा वेळ वाचतो.
• सुरक्षितता: तिकिटासाठी रोख रक्कम बाळगण्याची गरज नसते.
• सरकारकडून सवलती: विविध सामाजिक सवलतींचा लाभ घेण्यासाठी हे कार्ड अनिवार्य आहे.
• डिजिटल आणि पारदर्शक: सवलतींची अचूक नोंदणी आणि रोखविरहित व्यवहार यामुळे शक्य होतात.
• आधार संलग्न आणि सुरक्षित: कार्ड काढताना KYC अनिवार्य असल्याने गैरवापर टळतो. कार्ड हरवल्यास ते ब्लॉक करून शिल्लक रक्कम नवीन कार्डवर परत मिळवता येते.

कोणाला मिळणार NCMC कार्ड?

खालील प्रवाशांना NCMC कार्ड मिळण्याचा अधिकार आहे आणि सवलतींचा लाभ घेण्यासाठी ते अनिवार्य असणार आहे:

• विद्यार्थी (शालेय व तांत्रिक शिक्षण घेणारे)
• महिला प्रवासी (महिला सन्मान योजनेअंतर्गत ५०% सवलत)
• ज्येष्ठ नागरिक (६५ ते ७५ वर्षे वयोगटातील - ५०% सवलत)
• अमृत ज्येष्ठ नागरिक (७५ वर्षांवरील - विनामूल्य प्रवास)
• दिव्यांग / अपंग व्यक्ती
• स्वातंत्र्य सैनिक व एक साथी (विनामूल्य प्रवास)
• मान्यताप्राप्त पत्रकार (मोफत प्रवास)
• राज्यस्तरीय पुरस्कार विजेते
• समाजातील दुर्बल घटक

१ ऑगस्ट, २०२६ पासून महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी NCMC स्मार्ट कार्ड सवलतींसाठी बंधनकारक करण्यात आले आहे.

NCMC कार्ड कसे मिळवावे?

• अर्ज करण्याची पद्धत: तुमच्या जवळच्या प्रमुख एसटी बस स्थानकात किंवा अधिकृत एजंटकडे जाऊन तुम्ही या कार्डासाठी अर्ज करू शकता. राज्यभरात ३००० हून अधिक अधिकृत एजंट नियुक्त करण्यात आले आहेत.
• आवश्यक कागदपत्रे: तुम्हाला तुमचे आधार कार्ड आणि मोबाईल नंबर देणे आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांसाठी सरल क्रमांक, ज्येष्ठ नागरिक आणि महिलांसाठी आधार कार्ड आणि दिव्यांग व्यक्तींसाठी UDID क्रमांक आवश्यक आहे.
• नोंदणी शुल्क: नवीन कार्डसाठी ₹१९९ (GST सह) शुल्क आहे. जर तुम्ही तुमचे जुने स्मार्ट कार्ड जमा केले, तर तुम्हाला ₹१४९ भरावे लागतील.
• कार्ड वितरण: नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर, तुमचे NCMC कार्ड एका महिन्याच्या आत तुमच्या पत्त्यावर भारतीय डाक मार्फत पाठवले जाईल किंवा तुम्ही नोंदणी केलेल्या एसटी डेपोमध्ये ते दिले जाईल.

NCMC कार्ड रिचार्ज करण्याची पद्धत:

• तुमच्या नजीकच्या एसटी बस स्थानक खिडकीवर जाऊन.
• ऑनलाईन बँकिंग, UPI (Google Pay, PhonePe) किंवा मोबाईल ॲपद्वारे. [cite: