लेखपाल (Lekhpal) म्हणजे काय?

लेखपाल (ज्याला काही ठिकाणी पटवारी किंवा तलाठी असेही म्हटले जाते) हा एक भारतीय सरकारी अधिकारी असतो जो ग्रामीण भागातील जमीन आणि महसूल संबंधित नोंदी ठेवण्यासाठी जबाबदार असतो.

त्यांची मुख्य कार्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

• जमिनीच्या नोंदी (भू-अभिलेख) अद्ययावत ठेवणे, जसे की मालकी हक्कातील बदल, जमिनीचे प्रकार आणि पीक पद्धती.
• ग्रामस्थांकडून जमीन महसूल (Land Revenue) गोळा करणे.
• गाव नकाशे आणि भूखंडांच्या सीमांची देखभाल करणे.
• नैसर्गिक आपत्तींच्या (उदा. पूर, दुष्काळ) वेळी झालेल्या नुकसानीचा अंदाज घेण्यासाठी मदत करणे.
• सरकारला आवश्यक असलेले विविध अहवाल आणि आकडेवारी पुरवणे.
• नागरिकांना विविध प्रकारचे प्रमाणपत्र (उदा. अधिवास प्रमाणपत्र, जात प्रमाणपत्र - जमिनीच्या नोंदीच्या आधारावर) मिळवण्यासाठी मदत करणे.
• ते ग्रामस्थ आणि शासनादरम्यानचा महत्त्वाचा दुवा म्हणून काम करतात.